Een energielabel van een woning geeft inzicht in de energiezuinigheid van het huis en stelt duidelijk voor welke maatregelen er nog genomen kunnen worden om de energieprestatie te verbeteren. Sinds 2021 is het energielabel voor woningen gebaseerd op de NTA8800-norm, een gestandaardiseerde methode die de energiebehoefte van een woning berekent. Dit artikel biedt een overzicht van de betekenis van het energielabel, de verplichtingen voor woningeigenaren, de werkwijze van energieadviseurs, en mogelijke maatregelen om het energielabel te verbeteren. Het artikel is gericht op woningeigenaren, bouwprofessionals en DIY-aanbidders die meer willen weten over duurzame woningbouw en energiebesparing.
Wat is een Energielabel en Waarom is het Belangrijk?
Een energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label is een visuele weergave in de vorm van een letter (A++++ t/m G), waarbij A++++ het beste energielabel is en G het slechtste. Het label geeft ook aan hoeveel fossiele energie er nodig is voor het comfortabele binnenklimaat, zoals verwarming, ventilatie en warm water.
Volgens de Europese richtlijnen over de energieprestatie van gebouwen (EPBD) is het energielabel een verplicht onderdeel bij de verkoop of verhuur van een woning. Dit betekent dat woningeigenaren verplicht zijn om een geregistreerd en geldig energielabel aan de koper of huurder aan te bieden. Het energielabel is ook verplicht bij het opleveren van een nieuwe woning.
Niet alleen voor juridische doeleinden is het energielabel belangrijk, maar ook voor de eigenaar. Een goed energielabel helpt om energiekosten te besparen, het comfort te verbeteren en de duurzaamheid van de woning te verhogen. Bovendien geeft het energielabel inzicht in mogelijke verbeteringen aan de isolatie, de installaties of het gebruik van duurzame energiebronnen.
Energielabels: Wat Zijn de Categorieën?
Het energielabel bestaat uit elf mogelijke categorieën: G, F, E, D, C, B, A, A+, A++, A+++ en A++++. Deze categorieën zijn gebaseerd op het primair fossiele energieverbruik van de woning, uitgedrukt in kWh per vierkante meter per jaar. Hoe lager het energieverbruik, hoe beter het energielabel.
De volgende tabel geeft een overzicht van het gas- en stroomverbruik per jaar per energielabelcategorie:
| Energielabel | Gasverbruik p.j. | Stroomverbruik p.j. |
|---|---|---|
| A++++ | 0 m³/m² | 0 kWh/m² |
| A+++ | 0 - 5,1 m³/m² | 0 - 49,83 kWh/m² |
| A++ | 5,1 - 7,7 m³/m² | 49,83 - 75,23 kWh/m² |
| A+ | 7,7 - 10,7 m³/m² | 75,23 - 104,54 kWh/m² |
| A | 10,7 - 16,4 m³/m² | 104,54 - 160,23 kWh/m² |
| B | 16,4 - 19,4 m³/m² | 160,23 - 189,54 kWh/m² |
| C | 19,4 - 25,6 m³/m² | 189,54 - 250,11 kWh/m² |
| D | 25,6 - 29,7 m³/m² | 250,11 - 290,71 kWh/m² |
| E | 29,7 - 34,4 m³/m² | 290,71 - 336,09 kWh/m² |
| F | 34,4 - 38,9 m³/m² | 336,09 - 380,05 kWh/m² |
| G | > 38,9 m³/m² | > 380,05 kWh/m² |
De omrekening van m³ naar kWh is 1 m³ = 9,77 kWh. Het energielabel berekent de totale energiebehoefte van een woning, waarbij zowel het gas- als het elektriciteitsverbruik meetellen. Het energielabel zegt echter niets over het huishoudelijk verbruik, zoals het energieverbruik van apparaten in huis.
Hoe Wordt het Energielabel Bepaald?
Sinds januari 2021 wordt het energielabel berekend aan de hand van de NTA8800-norm, een gestandaardiseerde methode die eerder door de NEN 7120 werd gebruikt. Deze methode zorgt ervoor dat energielabels consistent zijn en vergelijkbaar tussen verschillende woningen.
De energieprestatie van een woning wordt bepaald op basis van drie aspecten:
- Energiebehoefte voor een comfortabel binnenklimaat, uitgedrukt in kWh/m²/jaar.
- Primair fossiel energieverbruik, wat het totaal aan fossiele energie aangeeft dat nodig is voor verwarming, warm water en ventilatie.
- Aandeel hernieuwbare energie, uitgedrukt in procenten, wat het deel van de energie geeft dat afkomstig is van duurzame bronnen zoals zonnewarmte of windenergie.
De energieadviseur voert een inspectie uit in de woning, waarbij hij de volgende kenmerken opneemt:
- De afmetingen van de woning.
- De isolatie van muren, dak en vloeren.
- De aard en efficiëntie van de verwarmingsinstallatie (zoals cv-ketel of warmtepomp).
- De aanwezigheid van duurzame energiebronnen (zoals zonnepanelen).
- Het gebruik van ventilatie- en koelsystemen.
Op basis van deze informatie berekent de energieadviseur de energiebehoefte en stelt het energielabel vast. Het energielabel bevat ook aanbevelingen voor mogelijke verbeteringen aan de woning, zoals het verbeteren van de isolatie of het aanpassen van de installaties.
Verplichtingen voor Woningeigenaren
Het energielabel is verplicht bij de verkoop, verhuur of oplevering van een woning. Dit geldt voor zowel bestaande woningen als nieuwe woningen. Het energielabel moet geregistreerd zijn in de landelijke database EP-online en is geldig gedurende 10 jaar. Het energielabel moet ook worden vermeld in advertenties bij de verkoop of verhuur van de woning.
Een aantal uitzonderingen geldt voor het energielabel:
- Recreatiewoningen die slechts gedeeltelijk worden gebruikt (bijvoorbeeld in het hoogseizoen) kunnen onder bepaalde voorwaarden geen energielabel nodig hebben.
- Monumenten hoeven vaak geen energielabel te hebben, omdat de veranderingen aan de woning beperkt zijn door de beschermingsstatus.
- Kleine vrijstaande woningen onder 50 m² zijn ook in sommige gevallen vrijgesteld.
Woningeigenaren die geen geldig energielabel aanbieden bij de verkoop of verhuur lopen het risico op een boete. Deze boetes zijn afhankelijk van de situatie en kunnen op de website van de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT) worden ingezien.
Hoe Vraag je een Energielabel Aan?
Het aanvragen van een energielabel gebeurt via een erkend energieadviseur. Sinds 2021 is het verplicht om een adviseur in te schakelen die geregistreerd staat in het Centraal Register Techniek (CRT). De werkwijze is als volgt:
- Vind een erkend energieadviseur via de website van het CRT of via een energielabel-tool.
- Bevestig de offerte en maak een afspraak. De kosten voor het energielabel liggen gemiddeld rond de €300.
- Energieadviseur bezoekt de woning. Tijdens de inspectie, die ongeveer 1 tot 2 uur duurt, worden de kenmerken van de woning opgenomen.
- Energieadviseur berekent het energielabel en registreert het in EP-online.
- Energieadviseur geeft een afschrift van het energielabel aan de woningeigenaar.
De eigenaar moet tijdens de inspectie aanwezig zijn en zoveel mogelijk documentatie meebrengen, zoals bouwtekeningen en facturen van verbetermaatregelen.
Als er twijfel is over het energielabel of de berekening, kan de woningeigenaar contact opnemen met de Helpdesk Energielabel (telefoonnummer 0800-0808) of een klacht indienen via het contactformulier.
Wat Doet het Energielabel Voor de Verkoop of Verhuur?
Het energielabel speelt een belangrijke rol bij de verkoop of verhuur van een woning. Het is verplicht om het energielabel in advertenties te vermelden en aan de koper of huurder aan te bieden. Dit geldt zowel voor online advertenties als voor advertenties in kranten of folders.
Het energielabel beïnvloedt ook de aantrekkelijkheid van de woning. Een woning met een goed energielabel (A t/m A++) is meestal makkelijker te verkopen of te verhuren, omdat het een duidelijk signaal is van duurzaamheid en energiebesparing. Een hoog energielabel kan ook leiden tot hogere waardering van de woning en kan bijdragen aan een hogere hypotheek.
In 2026 is 63% van de Nederlandse woningen voorzien van een geldig energielabel, volgens de Klimaatmonitor-databank. Dit betekent dat een energielabel steeds belangrijker wordt in de realiteitskeuze van kopers en huurders.
Hoe Verbeter je je Energielabel?
Het energielabel kan worden verbeterd door maatregelen te nemen die het energieverbruik verminderen. Op het energielabel staan aanbevelingen voor mogelijke verbeteringen, zoals:
- Verbeteren van de isolatie van muren, dak en vloeren.
- Aanpassen van de verwarmingsinstallatie naar een energiezuiniger variant, zoals een warmtepomp.
- Installatie van zonnepanelen om deel van de energie zelf op te wekken.
- Vervangen van oude ramen en deuren door energiezuinigere varianten.
- Optimalisatie van het ventilatiesysteem om energieverlies te verminderen.
De keuze voor verbetermaatregelen hangt af van het huidige energielabel, de wensen van de woningeigenaar en de mogelijke kosten. Sommige maatregelen zijn relatief goedkoop, zoals het isoleren van het dak of het aanbrengen van spouwmuurisolatie, terwijl andere maatregelen, zoals het installeren van zonnepanelen of het vervangen van de cv-ketel, meer tijd en geld vereisen.
Het verbeteren van het energielabel is ook een investering in de toekomst. Met de stijgende energieprijzen en de groeiende aandacht voor duurzaamheid is het steeds belangrijker om een energiezuinige woning te hebben. Daarnaast is het mogelijk om subsidies of leningen te krijgen voor duurzame verbetermaatregelen, zoals via de Rijksdienst voor Weg- en Waterbouw (RVO).
Hoe Lang is het Energielabel Geldig?
Een energielabel is 10 jaar geldig. De geldigheidsduur is vermeld op het energielabel. Als de woning aanzienlijke verbetermaatregelen ondergaat, zoals het installeren van zonnepanelen of het volledig isoleren van de muren, kan het energielabel eerder verlopen. In dat geval moet een nieuw energielabel worden aangevraagd.
Het energielabel in de EP-online database is het leidend document bij verkoop of verhuur. Het energielabel dat op de website van Milieu Centraal is opgezocht, is een voorlopige weergave en kan niet gebruikt worden voor verplichtingen bij verkoop of verhuur.
Energielabel Gratis Opzoeken
Het energielabel van een woning kan gratis worden opgezocht via de website van Milieu Centraal. Dit is een handig instrument voor kopers of huurders die willen weten welk energielabel een woning heeft. Het energielabel kan worden opgezocht met postcode en huisnummer.
Het energielabel dat op de website staat, is een definitief en geregistreerd label. Voorlopige labels, gemaakt met de oude methode (NEN 7120), worden niet getoond. Het energielabel geeft een duidelijk beeld van de energieprestatie van de woning en stelt vergelijkingen tussen woningen mogelijk.
Conclusie
Een energielabel is een essentieel onderdeel van de Nederlandse woningmarkt. Het label geeft inzicht in de energiezuinigheid van een woning en stelt duidelijk voor welke maatregelen er genomen kunnen worden om de energieprestatie te verbeteren. Het energielabel is verplicht bij de verkoop, verhuur of oplevering van een woning en moet geregistreerd zijn in de landelijke database EP-online.
Een energielabel wordt berekend aan de hand van de NTA8800-norm en is 10 jaar geldig. Het energielabel bestaat uit elf categorieën, waarbij A++++ het beste en G het slechtste label is. Het energielabel is een document van meerdere pagina’s dat niet alleen het label bevat, maar ook nuttige informatie over de woning en aanbevelingen voor verbeteringen.
Woningeigenaren die hun energielabel willen verbeteren kunnen kiezen voor maatregelen zoals isolatie, aanpassing van de installaties of het installeren van duurzame energiebronnen. Het verbeteren van het energielabel is een investering in de toekomst en kan leiden tot lage energiekosten, hogere waardering van de woning en een comfortabelere woning.
Het energielabel is een duidelijk signaal van duurzaamheid en energiezuinigheid. Het is daarom belangrijk dat woningeigenaren zich bewust zijn van het energielabel en actief werken aan het verbeteren van de energieprestatie van hun woning.