Een energielabel van een woning is een essentieel document dat aangeeft hoe energiezuinig een huis is. Het geeft een duidelijk overzicht van de energieprestaties en de mogelijke verbeteringen. Sinds 2021 wordt het energielabel op basis van de NTA8800-norm berekend, wat leidt tot een uitgebreider en betrouwbaarder beeld van de energiezuinigheid van woningen. Dit artikel biedt een gedetailleerde uitleg over het energielabel, waarom het belangrijk is, hoe het bepaald wordt en welke maatregelen je kunt nemen om het label te verbeteren.
Waarom is een energielabel belangrijk?
Het energielabel is meer dan alleen een letterklasse (A t/m G); het is een informatief document dat meerdere pagina’s bevat. Het geeft aan hoeveel energie een woning verbruikt, hoe goed het geïsoleerd is en welke verbetermaatregelen mogelijk zijn. Een hoger energielabel betekent dat de woning energiezuiniger is, wat resulteert in lagere energiekosten en een comfortabeler leefmilieu.
Verplichte aanduiding
Het energielabel is verplicht bij het verkopen of verhuren van een woning. Sinds 2021 dient het label door een erkende energieadviseur opgesteld te worden. Dit betekent dat eigenaars een externe professional in moeten schakelen om de woning te inspecteren en het energielabel vast te stellen. De kosten liggen gemiddeld rond de €300, en het is verstandig om meerdere offertes aan te vragen voor vergelijking.
Uitzonderingen
Niet alle woningen zijn verplicht tot het aanbieden van een energielabel. Kleine vrijstaande woningen onder de 50 m² en monumenten vallen onder de uitzondering. Dit betekent dat deze woningen geen energielabel hoeven te hebben, ook bij verkoop of verhuur.
Hoe wordt het energielabel bepaald?
Sinds januari 2021 wordt het energielabel berekend aan de hand van de NTA8800-norm. Deze rekenmethode is een vervanging van de vroegere NEN 7120-norm en biedt een nauwkeuriger beeld van de energieprestaties van een woning. Het energielabel wordt bepaald aan de hand van drie kernaspecten:
- Energiebehoefte voor een comfortabel binnenklimaat (in kWh/m²/jaar),
- Primair fossiel energiegebruik van installaties (in kWh/m²/jaar),
- Aandeel hernieuwbare energie uit natuurlijke bronnen (in procenten).
Deze drie parameters worden samengevoegd om de energieprestatie van de woning te bepalen, wat uiteindelijk leidt tot het energielabel.
Nieuwe energielabels vs. oude energielabels
Sinds 2021 zijn de energielabels moderner en informatiever. De oude labels gingen tot de klasse A, terwijl de nieuwe labels nu tot A++++ reiken. Bovendien is het nieuwe energielabel gebaseerd op werkelijke metingen en fysieke inspecties van de woning, in tegenstelling tot de oude labels, die vooral op standaardwaarden gingen. Een belangrijk verschil is ook dat het nieuwe energielabel tien jaar geldig is zonder aanpassingen, terwijl het oude label tussentijdse wijzigingen vereiste.
Voorlopig vs. definitief energielabel
Er zijn twee typen energielabels: voorlopig en definitief. Een voorlopig energielabel is meestal van toepassing op nieuwbouwwoningen of bij een fysieke inspectie die niet mogelijk is. Het is gebaseerd op schattingen en standaardwaarden. Een definitief energielabel is daarentegen gebaseerd op een fysieke inspectie van de woning en is dus een betrouwbaardere maatstaf. Voorlopige labels zijn sinds 2015 niet langer beschikbaar in de landelijke database, omdat ze met een oude methode zijn berekend.
Hoe vind je het energielabel van een woning?
Het energielabel van een woning is gratis opzoekbaar via Milieu Centraal. Dit kan met behulp van een online tool, waarbij je je postcode en huisnummer invoert. De tool toont enkel definitieve en geldige energielabels. Voorlopige labels sinds 2015 worden niet getoond, omdat ze niet op actuele metingen zijn gebaseerd.
Voor energievergelijking
Als je wilt vergelijken hoeveel energie je huishouden verbruikt, kun je het jaarverbruik uit het energielabel combineren met het daadwerkelijke verbruik van je huishouden. Dit laat je zien hoeveel energie je in totaal gebruikt en waar eventuele verbeterpunten liggen. De totale energieverbruikswaarde van je huishouden staat ook op je laatste energierekening.
Welke energielabels zijn er?
In 2026 kan een woning in Nederland één van de elf mogelijke energielabels krijgen, variërend van G (zeer energie-onzuinig) tot A++++ (zeer energiezuinig). Het energielabel geeft het primaire fossiele energieverbruik van een woning aan, uitgedrukt in kWh per m² per jaar. Dit laat zien hoeveel fossiele brandstoffen zoals aardgas, olie of kolen nodig zijn voor verwarming, koeling en ventilatie.
Populaire energielabels in Nederland
Volgens de Klimaatmonitor databank hebben in 2026 ongeveer 63% van de Nederlandse woningen een geldig energielabel. Het volgende overzicht geeft een indruk van de verdeling:
| Energielabel | Aantal woningen | % van totaal |
|---|---|---|
| A t/m A++++ | 2.018.870 | 38,29% |
| B | 850.915 | 16,14% |
| C | 1.238.335 | 23,50% |
| D | 490.945 | 9,31% |
| E | 295.220 | 5,60% |
| F | 183.285 | 3,48% |
| G | 193.565 | 3,67% |
De meeste Nederlandse woningen vallen in de meest energiezuinige categorie A t/m A++++ (38,29%). Opvallend is dat nog maar relatief weinig woningen de labels F (3,48%) of G (3,67%) hebben.
Hoe aan een energielabel komen?
Controleer of je woning al een energielabel heeft
Vooraleer je een energielabel aanvraagt, controleer je of je woning al een geldig energielabel heeft. Dit kan via MijnOverheid.nl, waar je ook het energielabel kunt downloaden. Nieuwbouwwoningen krijgen meestal pas een energielabel na oplevering.
Energielabel aanvragen
Als je geen energielabel hebt of dit wilt vernieuwen, kun je een aanvraag doen bij een erkende energieadviseur. Het proces omvat:
- Zoeken naar een erkende energieadviseur en aanvragen van een offerte.
- Bevestigen van de offerte en het afspreken van een woninginspectie.
- Fysieke inspectie van de woning door de adviseur. Hierbij moet je aanwezig zijn en zoveel mogelijk documentatie meenemen.
- Berekening en registratie van het energielabel door de adviseur.
Het is verstandig om het energielabel op tijd aan te vragen, omdat de inspectie ingepland moet worden.
Waarom je energielabel verbeteren?
Een beter energielabel heeft meerdere voordelen. Het leidt tot lagere energiekosten, een comfortabeler leefomgeving en mogelijk een hogere verkoopprijs. Bovendien kun je een hypothecair voorschot aanvragen om energiebesparende maatregelen te financieren.
Mogelijke verbetermaatregelen
Op basis van het energielabel kun je verbetermaatregelen nemen, zoals:
- Verbetering van de isolatie (dak, muren, ramen),
- Aanvullen van de warmtepomp of het verwarmingsstelsel,
- Installatie van zonnepanelen,
- Vervanging van oude apparatuur door energiezuinigere alternatieven.
Deze maatregelen kunnen leiden tot een hoger energielabel en daarmee ook tot een betere woningwaarde. De NVM (Nederlandse Vereniging van Makelaars) meldt dat een beter energielabel positief invloed heeft op de verkoopprijs van een woning.
Risico’s bij het ontbreken van een energielabel
Als je woning geen geldig energielabel heeft bij verkoop of verhuur, loop je het risico op een boete. De exacte boetes variëren per situatie en zijn beschikbaar via de website van de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT). Daarnaast is het energielabel ook verplicht in advertenties. Het energielabelklasse moet daarom altijd vermeld worden, zowel bij verkoop als verhuur.
Samenvatting
Het energielabel van een woning is een belangrijk document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het geeft een overzicht van de energieprestaties, mogelijke verbetermaatregelen en de werkelijke verbruikscijfers. Sinds 2021 wordt het energielabel op basis van de NTA8800-norm berekend, wat leidt tot een moderner, informatiever en betrouwbaarder beeld van de energiezuinigheid van woningen.
Een energielabel is verplicht bij verkoop of verhuur, tenzij het gaat om kleine vrijstaande woningen onder de 50 m² of monumenten. Het energielabel kan via Milieu Centraal worden opgezocht, en het is verstandig om het energielabel tijdig aan te vragen bij een erkende energieadviseur.
Een beter energielabel heeft meerdere voordelen, zoals lagere energiekosten, een comfortabeler leefmilieu en een hogere woningwaarde. Door energiebesparende maatregelen te nemen, kun je het energielabel verbeteren en zo de duurzaamheid van je woning verhogen.