Het energielabel is sinds 2021 een verplichte documentatie bij de verkoop of verhuur van woningen in Nederland. Ook boerderijen zijn daaronder begrepen, mits ze onder de energielabelplicht vallen. Voor eigenaren van boerderijen, die vaak oude, monumentale of energie-onvriendelijke gebouwen zijn, is het energielabel niet alleen een juridisch vereist document, maar ook een waardevolle tool om eventuele verbetermaatregelen inzichtelijk te maken. In dit artikel geef ik een overzicht van de huidige situatie rond het energielabel voor boerderijen, de werkwijze bij het verkrijgen van het label, en welke opties er zijn voor verduurzaming.
Wat is een energielabel en waarom is het belangrijk?
Een energielabel is een officieel certificaat dat aangeeft hoe energie-efficiënt een woning of bouwvolume is. Het label geeft een visuele weergave van de energieprestatie, meestal in de vorm van een schaal van A (zeer efficiënt) tot G (niet efficiënt). Het label is verplicht bij de verkoop of verhuur van woningen en is bedoeld om kopers of huurders inzicht te geven in de energiekosten en eventuele verbetermogelijkheden.
Voor boerderijen, die vaak oude, slecht geïsoleerde gebouwen zijn, kan het energielabel een waardevolle indicator vormen om mogelijke verbeteringen in kaart te brengen. Bovendien is het energielabel sinds 2021 verplicht bij elke woningtransactie, wat boerderijen niet uitsluit.
Energielabelplicht voor boerderijen en monumentale gebouwen
Hoewel het energielabel verplicht is voor de meeste woningen, zijn er uitzonderingen. Dit geldt ook voor bepaalde soorten boerderijen, namelijk die wel monumentstatus hebben. Momenteel is een energielabel voor beschermde monumenten nog niet verplicht bij de verkoop of verhuur. Dit betreft zowel rijksmonumenten als gemeentelijke of provinciale monumenten.
Echter, vanaf 1 mei 2026 geldt ook voor monumenten een energielabelplicht bij de verkoop of verhuur. Dit betekent dat boerderij-eigenaren met monumentstatus er nu al rekening mee kunnen houden bij eventuele renovatieplannen of wanneer ze in de toekomst hun boerderij willen verkopen of verhuren.
Toch is het aan te raden om nu al een energielabel aan te vragen, bijvoorbeeld als voorbereiding op eventuele subsidies of verbeterprojecten. Het energielabel blijft namelijk tien jaar geldig, waardoor het een langdurige waarde kan bieden.
Hoe verkrijg je een energielabel voor een boerderij?
Het verkrijgen van een energielabel verloopt via een gecertificeerde energieadviseur. Deze inspecteur komt op locatie om de boerderij in te meten en kenmerken zoals isolatie, verwarmingssystemen, ventilatie en eventuele zonnepanelen in kaart te brengen. Op basis van deze gegevens wordt het energieprestatiecertificaat uitgevoerd en per e-mail aan de eigenaar gestuurd.
Stappenplan voor het verkrijgen van een energielabel
Afspraak maken: Neem contact op met een gecertificeerde energieadviseur om een afspraak in te plannen. Het is verstandig om een adviseur te kiezen die ervaring heeft met oudere of monumentale woningen, zoals boerderijen.
Voorbereiding: Zorg dat relevante documentatie ter beschikking staat, zoals bouwtekeningen, facturen van verbetermaatregelen, en eventuele informatie over energieinstallaties.
Opname op locatie: Tijdens de opname beoordeelt de inspecteur de isolatie, glas, installaties en andere relevante kenmerken van de boerderij. De opname duurt in de regel 1 tot 2 uur.
Uitwerken van het label: De verzamelde gegevens worden verwerkt in een rekenprogramma. De energieadviseur berekent hoeveel energie er nodig is voor verwarming, warm water, ventilatie en koeling van de boerderij.
Beoordeling en advies: Het energielabel bevat niet alleen een beoordeling van de huidige energieprestatie, maar ook eventuele verbetermaatregelen en advies voor verduurzaming. Deze aanbevelingen kunnen ingezet worden bij renovatieplannen of subsidieaanvragen.
Overtuigen: Het energielabel wordt per e-mail aan de eigenaar gestuurd. Voor particulieren kan het label ook via mijnoverheid.nl worden gedownload.
Kosten van een energielabel voor boerderijen
De kosten variëren afhankelijk van de omvang van de boerderij en de dienstverlener. Volgens de beschikbare data beginnen de kosten van een energielabel bij ongeveer €245,- incl. BTW. Voor een boerderij met meerdere woningeenheden of een complexe bouwstructuur kunnen de kosten hoger uitvallen.
Het is verstandig om vooraf naar actuele tarieven te informeren bij de gekozen energieadviseur. Sommige bedrijven bieden een planningstool op hun website om inzicht te geven in de kosten en beschikbaarheid.
Energielabel en verduurzamingsadvies
Een van de voordelen van het energielabel is dat het niet alleen een beoordeling van de energieprestatie bevat, maar ook concrete adviezen voor verbeteringen. Voor oudere boerderijen is dit van groot belang, aangezien het vaak mogelijk is om aanzienlijke energiebesparingen te realiseren door investeringen in isolatie, verwarming of ventilatie.
De energieadviseur stelt, op basis van de opgenomen gegevens, een overzicht van mogelijke verbetermaatregelen en berekent het potentieel voor energiebesparing. Dit advies kan ingezet worden bij renovatieprojecten, subsidies of verkoopvoorwaarden.
Energielabel en inmeetrapporten
Voor het nauwkeurig inmeten van boerderijen worden geavanceerde technieken gebruikt. Bijvoorbeeld, met de Leica BLK2GO scanner, die LiDAR-technologie gebruikt, kunnen ruimtes snel en met hoge precisie gemeten worden. Deze techniek is vooral geschikt voor oudere of complexe bouwvormen, zoals boerderijen met meerdere verdiepingen, schuren of bijgebouwen.
Inmeetrapporten en plattegronden kunnen daarmee worden uitgevoerd, wat ook kan helpen bij verkoopdocumentatie of verbeterprojecten.
Energielabel en subsidies
Het energielabel kan ook een rol spelen bij subsidieaanvragen. Veel subsidieprogramma’s voor verduurzaming vereisen een energielabel als onderdeel van de aanvraagprocedure. Dit geldt ook voor boerderijen, waar investeringen in isolatie of energie-efficiënte installaties vaak aanzienlijk zijn.
Het energielabel biedt dan ook niet alleen juridische waarde, maar ook financiële en praktische waarde bij eventuele renovatieplannen.
Energielabel en koop/verkoop van boerderijen
Bij de verkoop van een boerderij is het energielabel verplicht. De verkoper is verantwoordelijk voor het verkrijgen van het label. Het is verstandig om dit proces vroegtijdig te starten, aangezien het energielabel tien jaar geldig is. Dit betekent dat het label tijdens de verkoop niet opnieuw gemaakt hoeft te worden, mits het nog geldig is.
Voor kopers is het energielabel een waardevolle tool om inzicht te krijgen in de energiekosten en eventuele verbetermogelijkheden. Het label kan ook gebruikt worden bij het ontwikkelen van renovatieplannen of investeringsbeslissingen.
Energielabel en huurwoningen
Hoewel de focus van dit artikel op boerderijen ligt, is het ook belangrijk te weten dat het energielabel verplicht is bij de verhuur van woningen. Eigenaren van boerderijen die deel van hun woning verhuren, moeten dus ook rekening houden met deze plicht.
Energielabel en zakelijke gebouwen
Voor zakelijke gebouwen, zoals boerderijen met bedrijfsvoering, is het energielabel op te vragen via ep-online.nl. De procedure is vergelijkbaar met die voor particuliere woningen, hoewel de administratie en juridische vereisten anders kunnen zijn.
Veel gestelde vragen
Wat is het verschil tussen energieprestatie en energielabel?
De energieprestatie is een meetbaar cijfer dat aangeeft hoeveel energie er nodig is voor het gebruik van de woning. Het energielabel is een visuele weergave van deze prestatie, meestal in de vorm van een schaal van A tot G.
Wat als ik geen energielabel vind?
Als je geen energielabel vind, kun je proberen: - Je scherm te verversen. - Je browsergeschiedenis te wissen of te werken in een incognitovenster. - Hoofdletters te gebruiken in je postcode.
Wat als ik vragen heb over het energielabel?
Voor vragen kun je terecht bij de Helpdesk Energielabel via 0800-0808 of via de website. De helpdesk is maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 17.00 uur bereikbaar.
Samenvatting
Energielabels zijn verplicht bij de verkoop of verhuur van woningen in Nederland, inclusief boerderijen. Voor monumentale boerderijen geldt deze plicht nog niet, maar vanaf 1 mei 2026 is ook voor deze gebouwen een energielabel verplicht bij verkoop of verhuur. Het energielabel is een waardevolle tool niet alleen voor juridische doeleinden, maar ook voor verduurzaming en subsidies.
Het verkrijgen van het energielabel verloopt via een gecertificeerde energieadviseur die de boerderij inmeet en een advies geeft over mogelijke verbetermaatregelen. De kosten beginnen bij ongeveer €245,- incl. BTW. Het energielabel is tien jaar geldig en kan dus een lange tijd dienstbaar zijn.
Voor boerderij-eigenaren is het aan te raden om nu al een energielabel aan te vragen, zowel als voorbereiding op eventuele verkoop of verhuur, als om mogelijke verbetermogelijkheden in kaart te brengen. Het energielabel is een essentieel onderdeel van de energiebeleidsmaatregelen in Nederland en draagt bij aan een duurzamere toekomst.