Het energielabel van een woning speelt een steeds grotere rol in de realiteitscheck van de woningmarkt. Niet alleen heeft het energielabel directe invloed op het energieverbruik en daarmee op de huishoudelijke kosten, maar het blijkt ook een sterke impact te hebben op de marktwaarde van een woning. Voor zowel kopers als verkopers is het energielabel een essentieel instrument, niet alleen bij het nemen van beslissingen over renovatie, maar ook bij het bepalen van de koopprijs of verkoopprijs. In dit artikel bespreken we de relatie tussen energielabel en woningwaarde, de invloed van energiezuinigheid op de verkoopduur en het biedgedrag, en hoe de verbetering van het energielabel werkelijk kan leiden tot een hogere woningwaarde.
Het energielabel als maat voor energiezuinigheid
Het energielabel is een objectief hulpmiddel dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label is gebaseerd op een gestandaardiseerde methode van berekening (volgens de NTA-norm), wat betekent dat de waarden consistent zijn voor alle woningen. Het energielabel loopt van G (minst energiezuinig) tot A++++ (zeer energiezuinig). Voor huiseigenaren is het energielabel verplicht bij verkoop of huur en wordt uitgevoerd door een erkende energieadviseur. De kosten voor het verkrijgen van een energielabel zijn gemiddeld rond de €300.
Het energielabel bevat niet alleen een letterklasse, maar ook gedetailleerde informatie over het energieverbruik per vierkante meter, mogelijke verbeteringen en een inschatting van de isolatie en de efficiëntie van de installaties. Voor kopers en huurders is het energielabel dus niet alleen een maatstaf voor de energiekosten, maar ook een indicatie van de mogelijke kosten voor eventuele renovaties en het comfort in de woning.
Energielabel en woningwaarde: hoe sterk is de invloed?
Onderzoek door Brainbay en de Nederlandse Vereniging voor Makelaars en Taxateurs (NVM) toont aan dat er een duidelijke verband is tussen het energielabel van een woning en haar marktwaarde. Hoe duurzamer een woning is, hoe hoger het energielabel en hoe hoger de waarde. Dit effect is vooral duidelijk bij woningen met een hoger energielabel. Zo kan een woning met energielabel A tot €69.000 extra waard zijn op de markt in vergelijking met een woning met energielabel G.
Het verschil in woningwaarde is gebaseerd op het verschil in waarde per vierkante meter. Een woning met label A is gemiddeld €3.850 per m² waard, terwijl een woning met label G gemiddeld €3.240 per m² waard is. Voor een gemiddelde woning van 113 m² betekent dit een verschil van bijna €69.000 in de marktwaarde. Deze cijfers zijn afkomstig uit een onderzoek dat uitwijst dat energiezuinigheid niet alleen om financiële voordelen draait, maar ook om de marktwaarde en het aantrekkelijkheid van een woning.
Verduurzaming van een woning kan dus een directe impact hebben op de woningwaarde. Als een woning met energielabel G wordt verbeterd naar label C, stijgt de waarde met 11,3%. Hoewel er kosten verbonden zijn aan renovaties en energiebesparende maatregelen, leidt het tot een hogere marktwaarde en een lagere energierekening. Dit maakt het verduurzamen van woningen niet alleen een maatregel om milieuaspecten te verbeteren, maar ook een strategische keuze voor de koopwaarde en de huurwaarde.
Verkoopduur en biedgedrag: het energielabel als factor
Naast de woningwaarde heeft het energielabel ook een invloed op de verkoopduur en het biedgedrag. Een woning met een groen energielabel (A t/m C) verkoopt gemiddeld sneller dan een woning met een oranje of rood label (D t/m G). In 2024 werden woningen met een groen label in gemiddeld vier weken verkocht, terwijl huizen met oranje of rood label 5 tot 8 weken langer op de markt stonden.
Daarnaast is er een duidelijk verschil in het biedgedrag. Volgens het onderzoek van Brainbay en NVM is 60% van de woningen met een groen energielabel verkocht voor meer dan de vraagprijs. Voor huizen met een oranje of rood label gebeurde dit bij minder dan de helft. Dit suggereert dat kopers bereid zijn te overbieden voor woningen met een beter energielabel, wat opnieuw duidelijk maakt dat het energielabel een directe invloed heeft op de aantrekkelijkheid van een woning.
Deze invloed is te verklaren door de groeiende bewustwording van energiezuinigheid en duurzaamheid onder kopers. Een woning met een goed energielabel wordt geassocieerd met lagere energiekosten, een comfortabeler wonen en een lagere CO2-uitstoot. Deze factoren maken de woning aantrekkelijker, vooral voor jonge kopers die langdurig in hun woning willen verblijven en die op zoek zijn naar duurzame oplossingen.
De rol van het energielabel in renovatie en nieuwbouw
Het energielabel is niet alleen een maatstaf bij verkoop of huur, maar ook een krachtig instrument voor renovatie. Het label geeft aan hoe de woning geïsoleerd is, hoe efficiënt de verwarmingsinstallaties werken en waar verbeteringen mogelijk zijn. Voor woningeigenaren die overwegen om hun woning te verduurzamen, is het energielabel een essentieel gereedschap om prioriteiten te bepalen en een realistische planning op te stellen.
In nieuwbouw is het energielabel ook verplicht, en wordt het al vroeg in het bouwproces opgesteld. In tegenstelling tot bestaande woningen, wordt het energielabel voor nieuwbouw vaak op basis van schattingen gemaakt, zonder fysieke inspectie. Deze zogenaamde "voorlopige labels" zijn echter sinds 2021 niet langer te tonen in energietools, omdat ze op een oude methode zijn berekend. Nieuwe labels zijn daarentegen gebaseerd op actuele normen en geven een realistische inschatting van de energieprestaties van de woning.
Een belangrijk aspect van het energielabel is dat het tien jaar geldig is zonder tussentijdse wijzigingen. Dit betekent dat de energieprestaties van een woning op lange termijn worden vastgelegd. Voor woningeigenaren is dit een garantie van consistentie en een duidelijke maatstaf voor eventuele verbeteringen in de toekomst.
Energielabels in Nederland: hoe zit het er nu voor?
In Nederland zijn er momenteel 11 mogelijke energielabels: van G (zeer energie-onzuinig) tot A++++ (zeer energiezuinig). De meeste woningen vallen in de categorieën A t/m A++++ (38,29%), gevolgd door energielabel C (23,50%). Relatief weinig woningen hebben nog een oranje of rood energielabel (E t/m G), met een totaal van 7,15% van de woningen. Dit suggereert dat de energiezuinigheid van woningen in Nederland geleidelijk verbeterd.
Het energielabel is op te zoeken via de energielabel-tool van Milieu Centraal. Deze tool is openbaar toegankelijk en geeft inzicht in de energieprestaties van alle woningen in Nederland. Het is een waardevol instrument voor zowel kopers als verkopers om snel te zien hoe energiezuinig een woning is en welke verbeteringen mogelijk zijn.
Het verschil tussen oud- en nieuw energielabel
Sinds 2021 zijn er nieuwe energielabels in gebruik die aanzienlijk anders zijn dan de vorige versies. Het nieuwe energielabel is uitgebreider, moderner en bevat meer informatie over de werkelijke energieprestaties van de woning. Het oude label was grotendeels gebaseerd op aannames en standaardwaarden, terwijl het nieuwe label rekening houdt met fysieke gegevens van de woning.
De belangrijkste verschillen tussen het oude en het nieuwe energielabel zijn:
- Het nieuwe energielabel gebruikt een schaal van G t/m A++++, waarbij het oude label tot A ging.
- Het nieuwe label houdt rekening met de daadwerkelijke energieprestaties van de woning, terwijl het oude label vaak op schattingen was gebaseerd.
- Het nieuwe energielabel is 10 jaar geldig zonder tussentijdse wijzigingen, terwijl het oude label vaak tussentijdse wijzigingen doorlaat.
Deze vernieuwingen maken het energielabel een betrouwbaarder en transparanter instrument, zowel voor woningeigenaren als voor kopers en huurders. Het geeft een realistische beeld van de energieprestaties van een woning en ondersteunt verbeteringen op het gebied van energiezuinigheid en duurzaamheid.
Het energielabel en de toekomstige energietransitie
De rol van het energielabel neemt in de toekomst nog meer toe, vooral in de context van de energietransitie. Het energielabel geeft aan of een woning gemakkelijk van het gasafhankelijke verwarmingsstelsel kan worden afgekoppeld en welke verbeteringen nodig zijn voor een overstap naar elektrische warmtepompen of aansluiting op een warmtenet. In slecht geïsoleerde woningen is dit vaak niet haalbaar, wat betekent dat energiebesparende maatregelen essentieel zijn voor een duurzame toekomst.
Het energielabel helpt dus niet alleen bij het verbeteren van de woningwaarde, maar ook bij het realiseren van duurzame doelen op nationaal en regionaal niveau. Het ondersteunt de overgang naar een energiezuinigere woningmarkt en draagt bij aan de vermindering van de CO2-uitstoot. Voor woningeigenaren is dit een duidelijke reden om het energielabel serieus te nemen en eventuele verbeteringen in overweging te nemen.
Conclusie
Het energielabel van een woning is meer dan een eenvoudige aanduiding van de energiezuinigheid. Het heeft een directe invloed op de marktwaarde, de verkoopduur en het biedgedrag. Voor zowel kopers als verkopers is het een essentieel instrument om de energieprestaties van een woning te begrijpen en beslissingen te nemen over renovatie of verkoop. Bovendien ondersteunt het energielabel de energietransitie en draagt het bij aan een duurzamere woningmarkt.
Een woning met een beter energielabel kan niet alleen duizenden euro’s extra waard zijn, maar ook sneller verkocht worden en aantrekkelijker zijn voor kopers. Het verduurzamen van een woning is dus niet alleen een financiële investering, maar ook een strategische keuze voor de toekomst. Het energielabel helpt bij het bepalen van de mogelijke verbeteringen en stelt woningeigenaren in staat om actief bij te dragen aan een duurzamere woningmarkt.