Een energielabel is een essentieel onderdeel van iedere woning in Nederland. Het geeft een beeld van de energiezuinigheid van een woning en speelt een steeds grotere rol bij verkoop, verhuur en verduurzaming. Sinds 1 januari 2021 zijn er belangrijke veranderingen doorgevoerd in het energielabelsysteem. Deze wijzigingen hebben betrekking op de bepalingsmethode, schaalverdeling, geldigheid en toepassing. In dit artikel wordt een gedetailleerde vergelijking gemaakt tussen het oude en het nieuwe energielabel, inclusief de praktische consequenties voor woningeigenaren en huurders.
Wat is een energielabel?
Een energielabel is een document dat een visuele weergave geeft van hoe energiezuinig een woning is. Het label wordt uitgegeven door gecertificeerde energieadviseurs en geeft inzicht in de energieprestaties van een woning. Het label bestaat uit een lettercode (A t/m G) en eventueel uit een extra classificatie zoals A+++. Het energielabel is verplicht bij verkoop of verhuur van woningen en moet op de juiste wijze zijn aangemaakt.
Oude energielabelsysteem (2015–2020)
Het oude energielabelsysteem had een aantal kenmerken die verschillen van het huidige systeem. Het was mogelijk om het label relatief eenvoudig en goedkoop online aan te vragen. De procedure was gebaseerd op een online vragenlijst waarbij de woningeigenaar zelf bepaalde gegevens moest invullen, zoals bouwjaar, type glas, isolatie en verwarming. Op basis van deze zelfgerapporteerde gegevens werd een indicatief energielabel berekend.
Kenmerken van het oude systeem
- Zelf online aan te vragen
- Zeer lage kosten
- Gebaseerd op schatting en zelfrapportage
- Geldigheid van 10 jaar, maar met tussentijdse wijzigingen mogelijk
Het oude label kon goed dienen als eerste indicatie van de energiezuinigheid van een woning. Echter, omdat het systeem was gebaseerd op theoretische aannames en standaardwaardes, was het beeld soms minder realistisch dan gewenst. Daardoor kon het energielabel een wat hogere score tonen dan de werkelijke energieprestaties van de woning.
Nieuwe energielabelsysteem (sinds 2021)
Sinds 1 januari 2021 is het energielabelsysteem ingrijpend veranderd. Het nieuwe systeem is gebaseerd op een uitgebreide en gestandaardiseerde methodiek, zoals vastgelegd in de norm NTA 8800. Het energielabel wordt nu altijd uitgevoerd door een gecertificeerde energieadviseur die een fysieke opname uitvoert in de woning. Dit zorgt voor een realistischer beeld van de werkelijke energieprestaties van de woning.
Kenmerken van het nieuwe systeem
- Uitgebreide fysieke opname door een erkend adviseur
- Gebaseerd op werkelijke energieprestaties
- Schaal loopt van G tot A++++
- Geldigheid van 10 jaar zonder tussentijdse wijzigingen
- Hogere registratiekosten
Het nieuwe systeem zorgt voor een nauwkeuriger en betrouwbaarder beeld van de energiezuinigheid van een woning. Het energielabel is nu echter meestal lager dan het oude label, omdat het nieuwe systeem strengere eisen stelt. Daarnaast zijn de kosten voor het aanvragen van een energielabel gestegen door de noodzaak van een fysieke opname.
Oud- vs. nieuw energielabel: belangrijkste verschillen
Het verschil tussen oud en nieuw energielabel ligt in meerdere aspecten, waaronder de bepalingsmethode, schaalverdeling, geldigheid en toepassing. Hieronder worden deze verschillen nader toegelicht.
1. Bepalingsmethode
Het oude energielabel was gebaseerd op zelfgerapporteerde gegevens en aannames. Dit betekende dat het beeld van de energieprestaties van de woning niet altijd accuraat was. Het nieuwe energielabel daarentegen is gebaseerd op een fysieke opname van de woning. Een gecertificeerd adviseur voert metingen uit en onderzoekt de werkelijke energieprestaties van de woning. Dit zorgt voor een realistischer beeld, maar ook voor lagere scores dan bij het oude systeem.
2. Schaalverdeling
Het oude energielabelsysteem liep van A++ tot G. In het nieuwe systeem loopt de schaal van G tot A++++. Hoewel het nieuwe systeem een bredere schaal biedt, zijn de eisen voor hogere scores strenger. Dit betekent dat een woning met energielabel C in het nieuwe systeem lager scoort dan een woning met energielabel C in het oude systeem. De schaalverdeling is dus niet direct vergelijkbaar tussen de twee systemen.
3. Geldigheid
Het oude energielabel was 10 jaar geldig, maar tussentijdse wijzigingen konden het label beïnvloeden. Bijvoorbeeld, een verbouwing of verbetering van de isolatie kon leiden tot een veranderd energielabel. Het nieuwe energielabel is 10 jaar geldig zonder tussentijdse wijzigingen. Echter, als er ingrijpende veranderingen aan de woning plaatsvinden, zoals verbouwing of verbetering van de energiezuinigheid, moet een nieuw label worden aangemaakt.
4. Toepassing
Het oude energielabel kon op afstand worden aangemaakt, terwijl het nieuwe systeem altijd een fysieke opname vereist. Dit heeft ook gevolgen voor de toepassing in de praktijk. Het nieuwe energielabel is dus alleen geldig als het is uitgegeven na een fysieke inspectie door een erkend adviseur.
Voorlopig- vs. definitief energielabel
Naast het verschil tussen oud en nieuw energielabel, is er ook een onderscheid tussen een voorlopig en een definitief energielabel. Deze termen zijn vooral van toepassing op het nieuwe energielabelsysteem.
Voorlopig energielabel
Een voorlopig energielabel is gebaseerd op schattingen en wordt vaak gebruikt voor nieuwbouw of bij woningen waarin nog aanpassingen zijn doorgevoerd. Het label is niet gebaseerd op een fysieke opname, maar op theoretische aannames. Het voorlopige label is visueel identiek aan het definitieve label, met als enige verschil dat rechtsboven in het rood het woord "voorlopig" staat vermeld.
Definitief energielabel
Een definitief energielabel is gebaseerd op een fysieke inspectie van de woning. Het label is dus gebaseerd op werkelijke meetgegevens en is daardoor accuraat en betrouwbaar. Dit label is verplicht bij verkoop of verhuur van een woning en moet op de juiste manier zijn aangemaakt.
Praktische gevolgen voor woningeigenaren en huurders
De wijzigingen in het energielabelsysteem hebben verschillende praktische gevolgen voor woningeigenaren en huurders. Hieronder worden de belangrijkste punten nader toegelicht.
1. Gebruik van oud labels
Een oud energielabel (VEL-label) dat is uitgegeven vóór 1 januari 2021, blijft geldig tot de einddatum die op het certificaat staat aangegeven. Deze geldigheid geldt meestal 10 jaar na afgifte, maar het kan per geval variëren. Het is echter belangrijk om te weten dat een oud label minder betrouwbaar is dan een nieuw label. Daarom vragen kopers of huurders steeds vaker om een actueel energielabel bij verkoop of verhuur.
2. Nieuw energielabel bij verkoop of verhuur
Sinds 2021 is een geldig energielabel verplicht bij verkoop of verhuur van een woning. Als je woning nog een oud energielabel heeft, is het verstandig om een nieuw label aan te vragen. Dit zorgt voor meer betrouwbaarheid en voorkomt eventuele problemen bij de verkoop of verhuur. Een verlopen energielabel kan zelfs leiden tot boetes van enkele duizenden euro’s.
3. Nieuw energielabel na verbouwing
Als je woning is ondergaan door ingrijpende verbouwingen of verbeteringen die de energiezuinigheid beïnvloeden, is het verstandig om een nieuw energielabel aan te vragen. Dit geldt bijvoorbeeld bij het aanbrengen van isolatie, het installeren van zonnepanelen of het vervangen van de verwarming. Een nieuw energielabel kan de waarde van de woning verhogen en maakt het mogelijk om subsidies voor duurzame maatregelen aan te vragen.
4. Subsidies en duurzame maatregelen
Een recent energielabel is vaak vereist om subsidies aan te vragen voor duurzame maatregelen. De meeste subsidies vereisen een energielabel dat recent is aangemaakt en dat getuigt van de huidige energieprestaties van de woning. Het is daarom verstandig om regelmatig te controleren of je energielabel nog geldig is en of er verbeteringen zijn doorgevoerd die het label beïnvloeden.
Wat zijn de voordelen van het nieuwe energielabelsysteem?
Het nieuwe energielabelsysteem biedt meerdere voordelen ten opzichte van het oude systeem. Deze voordelen zijn onder andere:
1. Accuraatere beoordeling van de energiezuinigheid
Het nieuwe energielabel is gebaseerd op een fysieke opname van de woning. Hierdoor is het beeld van de energiezuinigheid accuraat en realistisch. Het label geeft dus een betrouwbaarder beeld van de werkelijke energieprestaties van de woning.
2. Meer transparantie
Het nieuwe systeem biedt meer transparantie in de energiezuinigheid van woningen. Het energielabel is nu verplicht bij verkoop of verhuur, waardoor kopers en huurders beter geïnformeerd zijn over de energieprestaties van een woning.
3. Verduurzaming
Het nieuwe systeem stimuleert verduurzaming. Door het gebruik van een realistisch energielabel worden woningeigenaren en huurders meer bewust van de energieprestaties van hun woning. Dit kan leiden tot investeringen in duurzame maatregelen zoals isolatie, zonnepanelen of warmtepompen.
Conclusie
Het verschil tussen oud en nieuw energielabel is duidelijk. Het nieuwe energielabelsysteem biedt een realistischer beeld van de energiezuinigheid van een woning en is gebaseerd op een uitgebreide fysieke opname. Het label is nu 10 jaar geldig zonder tussentijdse wijzigingen en vereist een hogere registratiekosten. Het oude energielabel daarentegen was minder betrouwbaar, omdat het was gebaseerd op zelfgerapporteerde gegevens en aannames.
Voor woningeigenaren en huurders is het belangrijk om te weten welk systeem van toepassing is op hun woning. Bij verkoop of verhuur is een geldig energielabel verplicht. Het is verstandig om regelmatig te controleren of het energielabel nog geldig is en of er verbeteringen zijn doorgevoerd die het label beïnvloeden. Een nieuw energielabel kan ook de waarde van de woning verhogen en maakt het mogelijk om subsidies voor duurzame maatregelen aan te vragen.
Het nieuwe energielabelsysteem zorgt dus voor meer transparantie, betrouwbaarheid en verduurzaming in de woningmarkt. Het is daarom verstandig om op de hoogte te blijven van de regels en aanbevelingen rondom energielabels.