Inleiding
Sinds 1 januari 2021 is de manier waarop een energielabel voor woningen wordt bepaald fundamenteel veranderd. Het energielabel is een essentieel onderdeel geworden van de verkoop of verhuur van een woning. Dit label geeft inzicht in de energiezuinigheid en de energieprestaties van een woning, en het is verplicht om dit aan te leveren bij de overdracht aan een koper of huurder.
Als u geen energielabel heeft geregistreerd bij de verkoop of verhuur van uw woning, kan dat leiden tot boetes en dwangsom. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) controleert of energielabels zijn correct geregistreerd en stelt bij tekortschieten boetes op. Voor woningen die zijn verkocht of verhuurd zonder energielabel, is het niet meer mogelijk om achteraf een label aan te vragen. Echter, als uw woning nog niet is verkocht of verhuurd, is het nog steeds mogelijk om het energielabel aan te vragen.
In deze artikel wordt uitgebreid ingegaan op de verplichtingen rondom het energielabel, wat u kunt doen als uw woning nog geen energielabel heeft, en hoe u als woningeigenaar of huurder dit onderdeel correct kunt aanpakken. Aan het einde van het artikel is ook een overzicht van de relevante bronnen opgenomen.
Het energielabel: verplicht bij verkoop en verhuur
Het energielabel is een onderdeel van de verkoop- en verhuurprocedure van een woning. Het label is een inschatting van de energieprestaties van een woning en geeft een visuele weergave van de energiezuinigheid, op een schaal van A++++ (zeer efficiënt) tot G (zeer onzuinig). Het energielabel is verplicht bij verkoop en verhuur en moet digitaal aan de koper of huurder worden overgedragen in de vorm van een PDF-bestand.
De verplichting geldt voor alle woningen, ongeacht het type woning of de omgeving. Als woningeigenaar bent u verantwoordelijk voor het aanvragen en registreren van het energielabel. Bij verkoop van een woning zonder energielabel kan de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) een boete opleggen. Als verhuurder is het ook verplicht om het energielabel aan te leveren bij het begin van de huurperiode. Fouten in het aanbieden van het energielabel kunnen leiden tot dwangsom.
Nieuwe methode sinds 2021
Sinds 1 januari 2021 is de aanvraagprocedure voor het energielabel veranderd. In de periode voor 2021 was het mogelijk om een energielabel online aan te vragen op basis van zelf ingevoerde woningkenmerren. Sinds 2021 is het verplicht om een afspraak te maken met een vakbekwaam energieadviseur die de woning in persoon onderzoekt. Tijdens deze beoordeling worden relevante kenmerren zoals isolatie, installaties, afmetingen en eventuele duurzame toevoegingen zoals zonnepanelen en warmtepompen onderzocht. Hierop wordt het energielabel berekend.
Deze nieuwe methode leidt tot een nauwkeuriger beoordeling van de energieprestaties van de woning en biedt ook aanbevelingen voor mogelijke verbeteringen. Het energielabel is tien jaar geldig en de einddatum is op het label vermeld.
Wat als uw woning nog geen energielabel heeft?
Als uw woning nog geen energielabel heeft, is het belangrijk om dit zo snel mogelijk aan te vragen, zeker als u van plan bent om de woning te verkoopen of te verhuren. Het energielabel is niet alleen een verplichte voorwaarde bij de overdracht van een woning, maar ook een waardevolle informatiebron voor kopers of huurders die graag een vergelijking maken tussen verschillende woningen.
Verkoop van een woning zonder energielabel
Als u uw woning zonder energielabel heeft verkocht, is het niet meer mogelijk om achteraf een energielabel aan te vragen. Dit geldt ook voor woningen die zijn verkocht vóór de inwerkingtreding van de nieuwe methode in 2021. De Inspectie Leefomgeving en Transport controleert automatisch of een energielabel is geregistreerd op het moment van verkoop. Als dit niet het geval is, stuurt de ILT een brief naar de woningeigenaar met een boete. Het is niet mogelijk om dit proces te omzeilen of het label achteraf nog aan te vragen.
Verhuur van een woning zonder energielabel
Bij verhuur is het energielabel eveneens verplicht. De verhuurder moet bij aanvang van de huurperiode een digitaal exemplaar van het energielabel overhandigen aan de huurder. Als de huurder het energielabel niet ontvangt, kan hij of zij dit melden bij de ILT. De ILT stelt dan een brief naar de verhuurder en geeft een termijn van vier weken om het energielabel alsnog te registreren. Als de verhuurder dit niet doet, kan een boete worden opgelegd.
Huurders kunnen het energielabel ook via MijnOverheid ophalen, mits ze op het adres van de huurwoning zijn ingeschreven. Voor woningen met een label dat vóór 2015 is geregistreerd, is in MijnOverheid alleen de labelletter zichtbaar, omdat de onderliggende informatie niet langer in de database wordt bewaard.
Projectontwikkelaars en energielabels
Als projectontwikkelaar bent u verplicht om bij de oplevering van een woning een energielabel aan te leveren, ook al is de woning al verkocht. Dit is een wettelijke verplichting. Het energielabel moet tijdens de oplevering worden overgedragen aan de koper of via de makelaar. Als het energielabel niet aanwezig is op het moment van de overdracht, kan dit leiden tot juridische en financiële gevolgen voor de betrokken partijen.
Hoe aan een energielabel komen?
Het aanvragen van een energielabel verloopt via een erkend energieadviseur. Deze adviseur is vakbekwaam en heeft de benodigde kennis en middelen om de energieprestaties van een woning nauwkeurig in te schatten. Tijdens een bezoek aan de woning worden relevante kenmerren zoals isolatie, installaties en duurzame toepassingen gecontroleerd. Op basis van deze gegevens wordt het energielabel berekend.
Het proces duurt gemiddeld 1 tot 2 uur en is vrij eenvoudig. De kosten variëren per adviseur, maar het is meestal een betaalbare uitgave. Het energielabel is tien jaar geldig, zodat u er lang mee kunt rekenen. Als de woning is verbeterd (bijvoorbeeld extra isolatie of zonnepanelen), kan het verstandig zijn om een nieuw energielabel aan te vragen. Een beter energielabel kan positief werken op de verkoopprijs of huurprijs.
MijnOverheid en energielabels
Een energielabel is voor de koper of huurder een belangrijk onderdeel bij de overdracht van een woning. Het is daarom ook mogelijk om het energielabel online op te zoeken via MijnOverheid, mits u eigenaar van de woning bent of officieel op het adres staat ingeschreven. Op deze manier kunt u het energielabel downloaden en indien nodig aan anderen overhandigen.
Wat te doen als u oneens bent met het energielabel?
Als u oneens bent met het energielabel dat is vastgesteld, kunt u contact opnemen met de energieadviseur of de certificaathouder die het label heeft geregistreerd. Dit is enkel mogelijk als het label op de nieuwe methode is vastgesteld (op of na 1 januari 2021). Voor energielabels die zijn geregistreerd vóór 2021 is het niet langer mogelijk om een beroep in te trekken, omdat deze methode sinds 2021 is afgeschaft.
Conclusie
Het energielabel is een essentieel onderdeel van de verkoop- en verhuurprocedure van een woning. Het geeft kopers en huurders inzicht in de energiezuinigheid van de woning en is verplicht om aan te leveren bij de overdracht. Als u uw woning nog niet heeft verkocht of verhuurd en nog geen energielabel heeft, is het nog steeds mogelijk om dit aan te vragen. Het aanvragen verloopt via een erkend energieadviseur en leidt tot een energielabel dat tien jaar geldig is.
Het niet aanbieden van een energielabel kan leiden tot boetes of dwangsom, zowel bij verkoop als bij verhuur. Het is daarom verstandig om het energielabel vroegtijdig aan te vragen, vooral als u van plan bent om de woning binnenkort over te dragen.
Een beter energielabel kan ook positief werken op de verkoopprijs of huurprijs van een woning. Verbeteringen aan de woning, zoals extra isolatie of duurzame installaties, kunnen leiden tot een verbetering van het energielabel en dus een waardevolle toename in de marktwaarde van de woning.
In tijden van stijgende energiekosten en een groeiend bewustzijn voor duurzaamheid, is het energielabel meer dan ooit een waardevolle informatiebron voor zowel woningeigenaars als kopers of huurders.