In Nederland is het aanbieden van een geregistreerd en definitief energielabel verplicht bij verkoop, verhuur of oplevering van vrijwel alle woningen. Het energielabel geeft inzicht in de energiezuinigheid van een woning en kan daarmee een bepalende rol spelen in de verkoopprijs of huurprijs. In deze gids lees je hoe je in 5 stappen je energielabel aanvraagt, waarom het energielabel belangrijk is en hoe je eventueel terecht kunt komen als je het niet eens bent met het resultaat.
Wat is een energielabel?
Een energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label is ingedeeld in klassen van A++++ tot en met G, waarbij A++++ de beste score is en G de slechtste. Het energielabel is geen maatstaf voor het totale energieverbruik van een huishouden (zoals van tv, koelkast of wasmachine), maar richt zich op het energieverbruik voor het onderhouden van comfort in de woning: verwarming, warm water, ventilatie en koeling.
Het energielabel is verplicht bij verkoop, verhuur of oplevering van vrijwel alle woningen. De verplichte registratie van het label geldt sinds 1 januari 2008. Het energielabel wordt opgeslagen in de officiële landelijke database EP-Online en is 10 jaar geldig. Als je woning te koop of te huur is, moet het energielabel ook vermeld worden in de advertentie, en wordt een afschrift van het label uitgereikt aan de koper of huurder.
Waarom is een energielabel nodig?
Een energielabel is niet alleen een juridische verplichting, maar ook een waardevolle bron van inzicht voor zowel woningeigenaar als potentiële koper of huurder. Het energielabel geeft een overzicht van de huidige energieprestatie van de woning en stelt verbeterpunten voor. Dit kan een duidelijke wegkaart vormen voor mogelijke renovaties of verduurzamingsmaatregelen.
Bij verkoop kan een beter energielabel leiden tot een hogere verkoopprijs, omdat energiezuinige woningen steeds meer in de belangstelling staan van kopers. Ook bij verhuur speelt het energielabel een rol in het bepalen van de huurprijs, aangezien huurders steeds bewuster zijn van hun energiekosten en het comfort van de woning.
Stap 1: Controleer of je al een geldig energielabel hebt
Voor je begint met het aanvragen van een energielabel, is het belangrijk om te controleren of je woning al een geldig label heeft. Dit kun je doen via de website Energielabel.nl of via MijnOverheid, als je particulier bent. Voor zakelijke eigenaars is EP-Online toegankelijk via eHerkenning.
Een energielabel is 10 jaar geldig vanaf de afgiftedatum. Als je een oud label hebt of een voorlopig label uit 2015, dan is dit niet geldig voor verkoop of verhuur. Je moet dit dan omzetten naar een definitief label via een officiële aanvraag.
Stap 2: Zoek een erkend energieadviseur
Sinds 1 januari 2021 is het enige geldige energielabel afkomstig van een gecertificeerd energieadviseur die bij je thuis komt. Dit is een vakbekwaam professional die de woning onderzoekt en het energielabel berekent.
Je kunt een erkend energieadviseur vinden via het Centraal Register Techniek. Het is verstandig om bij meerdere adviseurs een offerte aan te vragen om de beste prijs te krijgen. Let op de ervaring en betrouwbaarheid van de adviseur, want de kwaliteit van de woningopname bepaalt ook de accuraatheid van het energielabel.
Stap 3: Maak een afspraak voor de woningopname
Na het kiezen van een adviseur is het belangrijk om vroegtijdig een afspraak te maken. De woningopname duurt gemiddeld 1 tot 2 uur en wordt uitgevoerd ter plaatse. Tijdens de inspectie noteert de adviseur alle relevante kenmerken van de woning, zoals de isolatie van muren en dak, de cv-ketel, eventuele zonnepanelen of warmtepompen, en de afmetingen van de woning.
Je bent verplicht aanwezig te zijn tijdens de inspectie en dient zoveel mogelijk documentatie te hebben klaar, zoals bouwtekeningen, isolatiecertificaten of facturen van verbouwingen. Deze informatie helpt de adviseur bij het maken van een nauwkeurige berekening.
Stap 4: Energielabel wordt geregistreerd en uitgegeven
Na de woningopname berekent de energieadviseur de energieprestatie van de woning. Dit gebeurt volgens een standaardmethode (NTA 8800) en op basis van normen zoals BRL 9500 en ISSO publicatie 82.1. De adviseur registreert het energielabel vervolgens in EP-Online, de landelijke database van energielabels.
Je ontvangt een afschrift van het energielabel. Dit document bevat de labelklasse (A tot G), een overzicht van de huidige energieprestatie en eventuele aanbevelingen voor verbetermaatregelen. Als particulier kun je dit afschrift downloaden via MijnOverheid. Voor zakelijke eigenaars is EP-Online met eHerkenning toegankelijk.
Stap 5: Controleer het energielabel en eventueel terechtgaan
Als je niet tevreden bent met het energielabel, is er mogelijkheid tot terechtgaan. Je kunt je klacht indienen via de website van RVO of via de Consumentenbond. Zorg dat je duidelijk aangeeft waarom je het niet eens bent met het label en of er fouten zijn in de berekening of registratie.
Het is ook mogelijk dat je woning verbeteringen heeft ondergaan sinds het laatste energielabel. In dat geval kan het label veranderd zijn, wat verklarender is dan een fout in de berekening. Denk aan isolatieverbeteringen, aanbouw, zonnepanelen of andere renovaties.
Uitzonderingen en niet-verplichte situaties
Hoewel een energielabel in de meeste gevallen verplicht is, zijn er enkele uitzonderingen. Zo is een energielabel niet verplicht voor recreatiewoningen die slechts tijdelijk gebruikt worden (bijvoorbeeld in het hoogseizoen). Hier moet het verwacht energieverbruik minder zijn dan 25% van het energieverbruik bij permanent gebruik. Dit betekent dat vele recreatiewoningen wel onder de energielabelplicht vallen, maar op dit moment geen geregistreerd energielabel hebben.
Daarnaast geldt de verplichting niet voor gebouwen die niet voldoen aan de eisen van de Europese richtlijn voor de energieprestatie van gebouwen (EPBD). In de praktijk zijn dit echter vrij uitzonderlijke gevallen.
Nieuwe maatregelen en digitale ondertekening
Sinds 1 januari 2021 is het energielabel ook uitgegeven met een digitale ondertekening. Dit maakt het mogelijk om de echtheid van het label te verifiëren. Je kunt dit doen via het stappenplan op de website van RVO. Voor particuliere eigenaars is het verstandig om het energielabel via MijnOverheid te downloaden, terwijl zakelijke eigenaars dit doen via EP-Online met eHerkenning.
Verbetermaatregelen op basis van het energielabel
Een van de voordelen van het energielabel is dat het aanbevelingen bevat voor mogelijke verbetermaatregelen. Deze kunnen variëren van het isoleren van muren en daken tot het vervangen van een cv-ketel of het installeren van zonnepanelen. Deze verbeteringen kunnen je helpen om het energielabel te verbeteren en zo je energiekosten te verlagen.
Bij een beter energielabel kan je woning aantrekkelijker worden voor kopers of huurders. Daarnaast zijn er vaak subsidies of belastingaftrek beschikbaar voor verduurzamingsmaatregelen. Zorg dat je deze opties bekijkt, vooral als je plannen hebt om de woning te verkopen of verder te verbouwen.
Conclusie
Het aanvragen van een definitief energielabel is een verplichte maar waardevolle stap bij verkoop, verhuur of oplevering van een woning. Het energielabel geeft niet alleen een overzicht van de huidige energieprestatie, maar ook verbeterpunten en kan zo een duidelijke richting bieden voor mogelijke renovaties of verduurzamingsmaatregelen. Door het energielabel in vijf stappen aan te vragen – het controleren van je huidige label, het zoeken naar een erkend adviseur, het plannen van de woningopname, het registreren van het label en eventueel terechtgaan bij ontevredenheid – kun je snel en efficiënt je energielabel verkrijgen.
Bij het aanvragen van het energielabel is het belangrijk om vroegtijdig te beginnen, vooral als je wacht op een verkoop of verhuur. Zorg dat je voldoende documentatie hebt en kies een betrouwbare energieadviseur. Een beter energielabel kan niet alleen gunstig zijn voor de waarde van je woning, maar ook voor je eigen energiekosten.