Een energielabel is tegenwoordig een essentieel onderdeel van elk woningproject, of het nu gaat om nieuwbouw of renovatie. Voor nieuwbouw is het energielabel niet alleen een juridische verplichting, maar ook een instrument om de energieprestaties van een woning objectief te beoordelen. In dit artikel bespreken we in detail wat er bij het energielabel bij nieuwbouw speelt, waarom het verplicht is, hoe het opgesteld wordt, en welke voordelen het biedt voor zowel woningeigenaren als huurders. Bovendien geven we aandacht aan eventuele uitzonderingen en de rol van de bepalingsmethode NTA 8800.
Wat is een energielabel bij nieuwbouw?
Een energielabel is een standaardisatie-instrument dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label wordt uitgedrukt in een klasse van A++++ (meest energiezuinig) tot G (minst efficiënt). Het label geeft een overzicht van het energieverbruik van de woning, met name wat betreft fossiele energiebronnen zoals aardgas en elektriciteit. Het label bevat ook advies over mogelijke verbetermaatregelen, zoals het aanbrengen van isolatie of het plaatsen van zonnepanelen.
Voor nieuwbouw geldt dat het energielabel verplicht is bij de oplevering van de woning. Dit betekent dat de bouwer of ontwikkelaar verplicht is om bij levering van de woning een geregistreerd en geldig energielabel aan te leveren aan de koper of huurder. Dit geldt ook als het huis wordt aangeboden via een advertentie in media of online platforms, waarbij het labelklasse (zoals A+++ of C) verplicht moet worden vermeld.
Het energielabel is niet alleen bedoeld voor particuliere woningen, maar ook voor bedrijfspanden. Het label blijft 10 jaar geldig, tenzij er grote veranderingen optreden in de woning of er een wijziging van de rekenmethode plaatsvindt.
Verplichtingen en boetes bij ontbrekend energielabel
Het ontbreken van een energielabel bij nieuwbouw kan leiden tot boetes. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) controleert of de verplichtingen zijn nagekomen. Als blijkt dat het energielabel niet aanwezig is of niet geregistreerd is bij de koper of huurder, kan de woningeigenaar of bouwer boetes oplopen. De hoogte van deze boetes hangt af van de specifieke situatie en wordt beschreven op de website van de ILT.
Uitzonderingen
Hoewel het energielabel bij nieuwbouw verplicht is, zijn er bepaalde uitzonderingen. Deze zijn onder meer:
- Beschermde monumenten: Tot 29 mei 2026 is het energielabel niet verplicht voor monumenten. Vanaf dat tijdstip moeten deze woningen ook bij verkoop of verhuur een energielabel hebben.
- Vrijstaande woningen kleiner dan 50 m²: Gebouwen met een gebruiksoppervlakte van minder dan 50 m² zijn vrijgesteld van het energielabel.
- Woningen die minder dan 2 jaar in gebruik zijn: Nieuwe woningen die minder dan 2 jaar gebruikt worden, zijn niet onderworpen aan de verplichting van het energielabel.
- Gebouwen zonder klimaatregeling: Gebouwen die geen energie gebruiken voor verwarming, ventilatie of koeling zijn ook vrijgesteld.
Woningen die minder dan 4 maanden per jaar in gebruik zijn (zoals recreatiewoningen) zijn in principe ook vrijgesteld, tenzij het energieverbruik hoger is dan 25% van het verwachte niveau bij permanent gebruik.
Hoe wordt het energielabel voor nieuwbouw bepaald?
Het energielabel wordt bepaald door een gecertificeerde EP-adviseur (Energieprestatie-adviseur), die een woningopname uitvoert. Tijdens deze opname wordt het gebouw beoordeeld op isolatie, warmteverlies, energiegebruik en eventuele duurzame maatregelen.
De berekening van het energielabel gebeurt volgens de bepalingsmethode NTA 8800, die sinds 1 januari 2021 geldt. Deze methode is ontworpen om een accuraat en eerlijk beeld te geven van de energieprestaties van een woning. Tot 2020 gold de methode NEN 7120, maar deze is sindsdien vervangen. Energielabels die zijn uitgebracht met de oude methode blijven echter 10 jaar geldig.
De NTA 8800 leidt tot een energielabel dat uitsluitend gericht is op het energieverbruik van de woning zelf, en niet op het gebruik van energiegebruik door inwoners of huishoudelijke apparaten. Dit betekent dat het label niet het totale energieverbruik op de energierekening weerspiegelt, maar uitsluitend de efficiëntie van de woning zelf.
De rol van het EP-adviseur
Een EP-adviseur is verplicht om de energieprestaties van een woning te beoordelen en het energielabel te genereren. Dit proces bestaat uit meerdere stappen:
- Woningopname: De adviseur bezoekt de woning en voert metingen uit op isolatie, glas, constructie, cv-installatie, enzovoort.
- Gegevensverwerking: De verzamelde gegevens worden verwerkt in een berekening volgens de NTA 8800.
- Rapportage: Het resultaat is een rapport met het energielabel, verbeteradviezen en eventuele maatregelen.
- Registratie: Het energielabel wordt geregistreerd bij de koper of huurder en ingevuld in eventuele advertenties.
De duur van het proces is in de meeste gevallen ongeveer 2 weken. Tijdens dit proces is het belangrijk dat de woning volledig voltooid is, zodat de EP-adviseur een accuraat beeld kan geven.
Voordelen van een energielabel bij nieuwbouw
Naast de juridische verplichting biedt het energielabel ook concrete voordelen voor zowel woningeigenaren als huurders. Deze voordelen omvatten:
- Beter inzicht in energiegebruik: Het energielabel geeft een duidelijk overzicht van hoe efficiënt de woning is en welke verbeteringen mogelijk zijn.
- Mogelijkheid tot verduurzaming: Het label bevat adviezen voor maatregelen zoals het aanbrengen van isolatie, het vervangen van de cv-ketel of het plaatsen van zonnepanelen.
- Verkoop- en huurvoordeel: Een goed energielabel (zoals A++ of A+++) kan het aantrekkelijkheid van een woning verhogen bij kopers of huurders.
- Financiële voordelen: Bij een duurzame hypotheek of lening (zoals via het Nationale Warmtefonds) kan een goed energielabel leiden tot voordelen of subsidies.
- Duurzaam wonen: Het label draagt bij aan het bewust worden van energiegebruik en kan bijdragen aan het verlagen van de CO2-uitstoot.
Aanpassingen in de woning en labelverschuivingen
Het energielabel kan veranderen als er aanzienlijke wijzigingen plaatsvinden in de woning. Denk bijvoorbeeld aan het plaatsen van extra isolatie, het aanbrengen van dubbel glas, het vervangen van de cv-ketel of het installeren van zonnepanelen. Deze maatregelen kunnen leiden tot een beter energielabel.
Een ander scenario waarin het label kan veranderen is de wijziging van de rekenmethode. De overgang van NEN 7120 naar NTA 8800 heeft geleid tot duidelijke verschuivingen in energielabels, ook zonder fysieke veranderingen in de woning. In zo’n geval kan het label beter of slechter worden, afhankelijk van de rekenmethode.
Als woningeigenaar is het belangrijk om bij aanpassingen aan de woning een nieuwe woningopname aan te vragen bij een gecertificeerde EP-adviseur. Dit zorgt ervoor dat het energielabel up-to-date is en eventuele verbeteringen correct worden weergegeven.
Samenwerking met gecertificeerde adviseurs
Het energielabel voor nieuwbouw moet altijd worden uitgevoerd door een gecertificeerde EP-adviseur. Deze adviseurs zijn geregistreerd en voldoen aan kwaliteitsnormen. Het is belangrijk om hierbij een betrouwbare partner te kiezen, omdat het energielabel juridisch bindend is en een directe invloed heeft op de verkoop- of huurbaarheid van de woning.
Voor woningeigenaren of bouwers is het ook mogelijk om een vrijblijvend advies aan te vragen. Dit advies kan helpen bij het inschatten van mogelijke verbeteringen en de kosten die daarbij horen. Binnen drie minuten kan een vrijblijvend advies worden geregeld, waarna een woningopname gepland kan worden.
Het proces is sneller en efficiënter dan ooit, met een gemiddelde duur van ongeveer 2 weken na aanvraag. Een gecertificeerd energielabel is dan binnen die tijd beschikbaar.
Energielabel en verduurzaming
Een energielabel is een uitgangspunt voor verduurzaming. Het geeft aan waar de zwakke plekken liggen en welke maatregelen het meeste effect zouden hebben. Voor nieuwbouw is het vaak mogelijk om vanaf het begin een hoog energielabel te behalen, bijvoorbeeld A+++ of zelfs A++++, afhankelijk van de keuzes bij isolatie, glas, cv-systemen en energiebronnen.
De RVO en andere instellingen bieden hulp bij verduurzamingsprojecten. Bijvoorbeeld via het Nationale Warmtefonds is het mogelijk om subsidies te verkrijgen voor duurzame maatregelen. Dit kan het aantrekkelijk maken om op basis van het energielabel maatregelen te nemen die enerzijds financieel gunstig zijn en anderzijds het milieubewustzijn bevorderen.
Conclusie
Het energielabel bij nieuwbouw is meer dan een juridisch vereiste. Het is een waardevol instrument voor woningeigenaren, bouwers en huurders om inzicht te krijgen in de energieprestaties van een woning. Het label geeft duidelijkheid over het energieverbruik, mogelijke verbeteringen en het aantrekkelijkheid van de woning op de markt. Bovendien draagt het bij aan duurzaam wonen en kan het leiden tot financiële voordelen via subsidies en leningen.
Het is belangrijk om het energielabel op tijd te laten bepalen door een gecertificeerde EP-adviseur en rekening te houden met eventuele uitzonderingen. Ook is het verstandig om het label regelmatig bij te werken als er aanzienlijke veranderingen in de woning plaatsvinden. Met een goed energielabel kan de woning niet alleen aantrekkelijker worden voor kopers of huurders, maar ook draagt het bij aan een gezonder binnenklimaat en lagere energiekosten.