In de Nederlandse woningmarkt is het energielabel sinds 2021 een essentieel onderdeel van elke woning die wordt verkocht of verhuurd. Het label geeft een duidelijke weergave van de energiezuinigheid van een huis, vergeleken met andere woningen van hetzelfde type. Voor kopers, huurders en woningeigenaren is het energielabel niet alleen een verplicht document, maar ook een waardevolle tool om beslissingen te nemen op het gebied van energiebesparing, verbetermaatregelen en verkoopstrategieën.
In dit artikel bespreken we de verplichtingen, voordelen en praktische stappen die u kunt ondernemen om het energielabel van uw woning te verkrijgen, te verbeteren of te gebruiken bij de verkoop of verhuur. We baseren ons hierbij uitsluitend op informatie uit betrouwbare bronnen zoals de Rijksoverheid, Milieu Centraal, en de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).
Wat is een energielabel en waarom is het belangrijk?
Een energielabel is een officieel document dat de energieprestatie van een woning bepaalt en categoriseert in een letterklasse. Deze klasse loopt van A++++ (zeer energiezuinig) tot G (minst energiezuinig). Het energielabel is meer dan alleen een lettercode: het bevat gedetailleerde informatie over de huidige energieprestatie van een woning, mogelijke verbetermaatregelen en de verwachte besparingen na uitvoering van deze maatregelen.
Het energielabel is van groot belang voor drie belangrijke redenen:
- Transparantie: Het energielabel biedt kopers en huurders transparante informatie over de energieprestatie van een woning. Dit helpt hen bij het maken van een beslissing over aankoop of huur.
- Energiebesparing: Het label geeft aan waar verbeteringen mogelijk zijn, waardoor woningeigenaren gerichte acties kunnen ondernemen om hun woning energiezuiniger te maken.
- Verplichting: Sinds 2021 is het energielabel een verplicht document bij elke verkoop of verhuur. Zowel verkopers als verhuurders moeten het label aanbieden aan nieuwe kopers of huurders.
Verplichtingen voor verkopers en verhuurders
Volgens de Nederlandse wetgeving is het energielabel een verplicht onderdeel van elke woning die wordt verkocht of verhuurd. Dit betekent dat zowel verkopers als verhuurders verplicht zijn om het energielabel aan te tonen bij het overhandigen van de woning.
Verkopers
Bij de verkoop van een woning dient het energielabel opgenomen te worden in alle advertenties, bijvoorbeeld op websites zoals Funda of Facebook. Bovendien moet het energielabel in PDF-formaat aan de nieuwe eigenaar worden overhandigd bij de overdracht van de woning.
Verhuurders
Woningverhuurders zijn verplicht om bij het aangaan van een huurovereenkomst een digitaal afschrift van het energielabel aan de huurder te geven. Als dit niet gebeurt, heeft de huurder het recht om het energielabel te aanvragen of het te vinden via de website MijnOverheid. In MijnOverheid staat het energielabel onder het kopje ‘Wonen’ en de tegel ‘Energielabel’.
Bij woningen waarvan het energielabel is geregistreerd vóór 2015, bevat het energielabel alleen de letterklasse, omdat het volledige document niet in de database wordt opgeslagen. In dergelijke gevallen kan het energielabel aan de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) gemeld worden. De ILT kan dan een brief sturen naar de verhuurder, die binnen 4 weken verplicht is om het energielabel aan te vullen. Als de verhuurder dit niet doet, kan een boete opgelegd worden.
Uitzonderingen
Niet alle woningen zijn verplicht tot het aanbieden van een energielabel. Uitzonderingen zijn onder andere:
- Monumenten
- Woonboten
- Kleine vrijstaande woningen met een oppervlakte kleiner dan 50 m²
Deze uitzonderingen zijn uitgebreid beschreven op de website van de Rijksoverheid.
Hoe verkrijgt u een energielabel?
Het verkrijgen van een energielabel is een relatief eenvoudig proces, maar het vereist wel de hulp van een erkende energieadviseur. Een energieadviseur is een professional die gecertificeerd is om het energielabel van een woning vast te stellen. Zij voeren een inspectie uit in de woning en berekenen de energieprestatie op basis van verschillende kenmerken zoals isolatie, cv-ketel, zonnepanelen en ventilatie.
Stappen bij het verkrijgen van een energielabel
- Afspraak maken met een erkende energieadviseur: De woningeigenaar maakt een afspraak met een erkende energieadviseur. Deze adviseur moet geregistreerd zijn bij het Landelijk Energieadviesregister (LEAR).
- Inspectie van de woning: Tijdens de inspectie beoordeelt de adviseur de volgende kenmerken van de woning:
- Afmetingen van de woning
- Isolatie van muren, dak, vloeren
- Type en leeftijd van verwarmingsinstallaties
- Anwezige zonnepanelen of warmtepompen
- Ventilatie en koelsystemen
- Berekening van de energieprestatie: Op basis van de gegevens wordt berekend hoeveel energie nodig is voor verwarming, warm water, ventilatie en koeling. Hieruit volgt de energielabelklasse.
- Aanbevelingen voor verbetermaatregelen: Het energielabel bevat niet alleen een letterklasse, maar ook aanbevelingen voor mogelijke verbetermaatregelen. Deze geven een schatting van de kosten en mogelijke besparingen.
- Aanleveren van het energielabel: Nadat het energielabel is vastgesteld, wordt het gedigitaliseerd en opgeslagen in de centrale database. De eigenaar ontvangt een PDF-versie die kan worden gebruikt bij verkoop of verhuur.
De kosten voor het verkrijgen van een energielabel liggen gemiddeld rond de €300. Het is verstandig om vooraf meerdere offertes aan te vragen bij verschillende energieadviseurs om de beste prijs te vinden.
Hoe lang is een energielabel geldig?
Een energielabel is 10 jaar geldig vanaf de opnamedatum. Tijdens die periode kan het label aan iedere nieuwe koper of huurder worden overhandigd. De einddatum van het label staat aangegeven in de PDF-versie. Als verbetermaatregelen zijn aangebracht (zoals extra isolatie of zonnepanelen), kan het energielabel opnieuw worden vastgesteld. Dit kan verstandig zijn bij de verkoop van de woning, omdat een verbeterd label vaak leidt tot een hogere verkoopprijs en snellere verkoop.
Waarom is een energielabel belangrijk bij verkoop?
Een goed energielabel kan een aanzienlijke invloed hebben op de verkoopprijs en de snelheid van de verkoop. Woningen met een energielabel A of B zijn sneller te verkopen en leveren een hogere prijs op dan woningen met een slechter label. Hierbij speelt ook het consumentenbewustzijn een rol: steeds meer kopers kiezen voor woningen die energiezuinig zijn, omdat dit leidt tot lagere energierekeningen.
Daarnaast rekenen hypotheekverstrekkers en banken steeds vaker met het energielabel bij het vaststellen van hypotheekvoorwaarden en rentepercentages. Een beter label kan hierdoor leiden tot gunstigere voorwaarden bij de financiering van een woning.
Hoe kunt u het energielabel van uw woning verbeteren?
Een energielabel is niet alleen een indicatie van de huidige energieprestatie, maar ook een tool om verbetermaatregelen te nemen. Het energielabel bevat aanbevelingen voor mogelijke verbeteringen, zoals het aanbrengen van extra isolatie, het installeren van zonnepanelen of het vervangen van een oude cv-ketel door een warmtepomp.
Belang van documentatie bij verbetermaatregelen
Als verbetermaatregelen zijn aangebracht, is het belangrijk om deze goed te documenteren. Bewijsmateriaal zoals bouwtekeningen, foto’s van de werkzaamheden en facturen is nodig om aan te tonen dat verbetermaatregelen zijn uitgevoerd. Dit is vooral belangrijk bij verborgen verbeteringen zoals isolatie van muren of vloeren.
Subsidies en leningen voor energiebesparende maatregelen
Er zijn meerdere mogelijkheden om verbetermaatregelen te financieren. Een bekende subsidie is de ISDE (Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing), die geldt voor isolatie, warmtepompen en zonneboilers. Daarnaast bieden sommige gemeenten en provincies ook subsidies aan. Voor meer informatie is de Energiesubsidiewijzer een waardevolle tool.
Vanaf januari 2024 is het mogelijk om extra geld te lenen voor verduurzamingsmaatregelen via de hypotheek. Hoe slechter het energielabel, hoe meer geld u kunt lenen. Voor een overzicht van de voorwaarden is het verstandig om contact op te nemen met een hypotheekadviseur.
Hoe kunt u het energielabel van uw woning opzoeken?
Een energielabel van elk huis in Nederland is gratis op te zoeken via de website van Milieu Centraal. Daarnaast biedt de Energielabelatlas een overzicht van alle energielabels in Nederland. Hier kunt u met uw postcode en huisnummer een voorlopig of definitief energielabel ophalen.
Energielabels en de rol van het energielabelloket
Het Energielabelloket is een online tool die u kunt gebruiken om advies te krijgen over het verduurzamen van uw woning. De tool geeft specifieke aanbevelingen op basis van uw situatie, inclusief schattingen van kosten en mogelijke besparingen. Voor een persoonlijk advies is het verstandig om contact op te nemen met een erkende energieadviseur.
Conclusie
Het energielabel is een essentieel onderdeel van de Nederlandse woningmarkt. Het biedt kopers en huurders transparante informatie over de energieprestatie van een woning, terwijl het voor woningeigenaren een waardevolle tool is om verbetermaatregelen te nemen en hun woning energiezuiniger te maken. Het energielabel is 10 jaar geldig en verplicht bij elke verkoop of verhuur. Door het energielabel te verbeteren, kan de verkoopprijs van een woning stijgen en de energierekening dalen. Bovendien zijn er subsidies en leningen beschikbaar om verbetermaatregelen financieel haalbaar te maken.
Zowel voor kopers, huurders als woningeigenaren is het energielabel dus niet alleen verplicht, maar ook van groot praktisch belang. Het is een waardevolle tool die helpt bij het nemen van beslissingen op het gebied van verkoop, verhuur en verbetermaatregelen.