Het energielabel speelt een steeds belangrijker rol in de real estate-sector. Het geeft een duidelijk overzicht van de energieprestaties van een woning, helpt bij het nemen van beslissingen rondom verduurzaming en heeft invloed op de verkoop- of huurwaarde. In Nederland is het energielabel verplicht bij het verhuuren of verkopen van een woning. De opdracht van het energielabel valt onder de zorg van Milieu Centraal, een organisatie die onafhankelijke informatie en advies biedt over milieu en energie.
In dit artikel bespreken we de werking van het energielabel, de verplichtingen voor woningeigenaren, de rol van Milieu Centraal en de mogelijkheden voor verduurzaming. Daarnaast geven we inzicht in de financiële steunmogelijkheden en de invloed van het energielabel op de marktwaarde van een woning. Het artikel richt zich voornamelijk op particuliere woningeigenaren, zoals genoemd in de bronnen, en biedt een overzicht van de huidige regelgeving, kosten en praktische stappen bij het aanvragen of verbeteren van een energielabel.
Wat is een energielabel?
Een energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label is opgebouwd uit een letter van A++++ (zeer zuinig) tot G (minst zuinig). Deze classificatie geeft aan in welk mate de woning voldoet aan de huidige energienormen. Het energielabel is meer dan alleen een letter. Het is een gedetailleerd rapport dat meerdere pagina’s beslaat en waarin de energieprestaties van de woning worden uitgelegd. Het label bevat informatie over de huidige energieprestaties, mogelijke verbeteringen en de verwachte besparingen. Het helpt de eigenaar en potentiële kopers of huurders om inzicht te krijgen in de energieprestaties van de woning.
Sinds 2021 is het verplicht om een erkend energieadviseur in te schakelen voor het opstellen van het energielabel. Deze professional onderzoekt de woning, voert een berekening uit en stelt het energielabel vast. De kosten voor deze dienst liggen gemiddeld rond de €300. Het is raadzaam om meerdere offertes te vergelijken om zo het beste aanbod te krijgen. Het energielabel is verplicht bij het verkopen of verhuren van een woning en moet bij de notaris worden aangeboden.
De rol van Milieu Centraal
Milieu Centraal is een onafhankelijke organisatie die praktische informatie en adviezen verschaft op het gebied van duurzaamheid, energiebesparing en afvalbeheer. Het heeft wetenschappelijk onderzoek als basis voor zijn adviezen. Voor vragen rondom het energielabel voor particuliere woningeigenaren is Milieu Centraal de aangewezen contactpersoon. De helpdesk kan bereikt worden via telefoon, e-mail of via de website. De telefoonnummers zijn 0800 - 08 08 (vanuit Nederland) en +31 703 79 80 00 (vanuit het buitenland). De openingstijden zijn maandag tot en met donderdag van 8.00 tot 20.00 uur en op vrijdag van 8.00 tot 17.00 uur. De helpdesk is uitsluitend bedoeld voor vragen van particuliere woningeigenaren. Woningcorporaties, makelaars en notarissen moeten contact opnemen met de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).
Daarnaast is Milieu Centraal ook verantwoordelijk voor het beheer van het energielabel-archief. De website van Milieu Centraal stelt iedereen in staat om het energielabel van elk huis in Nederland gratis op te zoeken. Voor woningeigenaren die hun woning willen verbouwen of verkoopen, is dit een waardevolle tool. Het energielabel is namelijk ook een instrument dat gebruikt kan worden bij verkoopbeslissingen, hypotheekafspraken en verbouwplannen.
Uitzonderingen op het energielabel
Niet alle woningen zijn verplicht tot het aanbieden van een energielabel. Er zijn specifieke uitzonderingen, zoals genoemd in de bronnen. Kort samengevat geldt het energielabel niet voor:
- Kleine vrijstaande woningen kleiner dan 50 m²
- Monumenten die volgens de Erfgoedwet of een gemeentelijke monumentenverordening worden beschermd
- Recreatiewoningen die minder dan 4 maanden per jaar in gebruik zijn of een verwacht energieverbruik hebben van minder dan 25% van het energieverbruik bij permanent gebruik
- Tijdelijke gebouwen die maximaal 2 jaar worden gebruikt
- Gebouwen zonder installaties voor klimaatbeheersing, zoals ventilatie, verwarming of koeling
Caravans zijn eveneens niet verplicht tot het aanbieden van een energielabel, omdat ze niet in het kadaster staan als woning. Woonboten vallen wel onder de verplichting.
Deze uitzonderingen zijn van belang bij het verkopen of verhuren van de betreffende woningen. Eigenaren moeten ervoor zorgen dat ze de regelgeving goed begrijpen, zodat ze niet onverwacht in moeilijkheden komen.
Hoe verbeter je het energielabel?
Het verbeteren van het energielabel is een strategische keuze voor woningeigenaren die hun woning willen verkoopen of verduurzamen. Een hoger energielabel heeft namelijk een positieve invloed op de verkoopprijs en de hypotheekvoorwaarden. Woningen met een groen energielabel (A t/m A++) leveren vaak een prijspremie op en zijn sneller verkocht.
Energiebesparende maatregelen zoals isolatie, warmtepompen en zonnepanelen zijn effectieve manieren om het energielabel te verbeteren. Deze maatregelen zorgen voor lagere energierekeningen, een comfortabeler woning en een betere milieuimpact. Daarnaast is het aanbevolen om bewijsmateriaal te bewaren bij elke verduurzamingsmaatregel, zoals foto’s, tekentekeningen en facturen. Dit materiaal is nodig om aan te tonen dat de verbeteringen daadwerkelijk zijn uitgevoerd, vooral bij verborgen maatregelen zoals isolatie.
Milieu Centraal biedt een online tool waarmee woningeigenaren een overzicht krijgen van de beste verbetermogelijkheden voor hun woning. Deze tool geeft een inschatting van de eenmalige kosten en de jaarlijkse besparingen. Voor een gedetailleerd advies is het aan te raden om contact op te nemen met een erkend energieadviseur.
Financiële steun en leningmogelijkheden
Het verbeteren van het energielabel vraagt meestal aanzienlijke investeringen. Gelukkig zijn er verschillende financieringsmogelijkheden beschikbaar. Een van de belangrijkste is de Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE). Deze subsidie is gericht op maatregelen zoals isolatie, warmtepompen en zonnepanelen. Aanvragen kunnen gedaan worden via de website van Milieu Centraal. Daarnaast is het mogelijk om subsidies of leningen van de gemeente of provincie in te trekken. De Energiesubsidiewijzer helpt bij het vinden van de juiste financiering in de woningregio.
Voor eigenaren die hun woning verduurzamen willen verwerken in hun hypotheek is er sinds 1 januari 2024 een nieuwe mogelijkheid. Er kan extra geld worden gelast voor verduurzamingsmaatregelen, waarbij het bedrag afhankelijk is van de huidige energieklasse van de woning. Hoe slechter het energielabel, hoe meer extra geld beschikbaar is. Ook het Nationaal Warmtefonds biedt leningen voor energiebesparende maatregelen aan.
Naast subsidies en leningen is het ook mogelijk om verduurzamingsmaatregelen met eigen geld te financieren. In de meeste gevallen is het een investering die zich op de lange termijn terugbetaalt, zowel in financiële zin als in comfort en milieuimpact.
Invloed van het energielabel op verkoopprijs en hypotheekvoorwaarden
Een hoger energielabel heeft niet alleen een positieve impact op het milieu, maar ook op de economische waarde van een woning. Woningen met een hoger energielabel leveren vaak een hogere verkoopprijs op en zijn sneller verkocht. Studies tonen aan dat het energielabel een rol speelt bij de koopbeslissing van potentiële kopers. Bovendien wordt het energielabel steeds relevanter bij de hypotheekvoorwaarden. Banken en hypotheekverstrekkers nemen het energielabel in overweging bij het bepalen van de rente en de voorwaarden. Woningen met een beter energielabel kunnen gunstigere hypotheekvoorwaarden opleveren.
Bij het verkopen van een woning is het dus verstandig om een nieuw energielabel aan te vragen, vooral als er verduurzamingsmaatregelen zijn genomen. Het is mogelijk om dezelfde energieadviseur in te schakelen als voorheen, zodat de opname niet volledig opnieuw hoeft te worden gedaan. Dit bespaart tijd en geld. De adviseur kan bepalen of de gegevens van de vorige opname nog gelden of dat een nieuwe inspectie nodig is.
Praktische stappen bij het aanvragen van een energielabel
Voor particuliere woningeigenaren zijn er duidelijke stappen die genomen moeten worden bij het aanvragen van een energielabel. Deze stappen zijn:
- Kies een erkende energieadviseur: Er zijn verschillende adviseurs die erkend zijn bij Milieu Centraal. Het is verstandig om meerdere offertes te vergelijken.
- Inschakelen van de adviseur: De adviseur komt bij de woning langs om een inspectie te doen en een berekening uit te voeren.
- Aanvragen van het energielabel: Na de inspectie en berekening wordt het energielabel opgesteld en geregistreerd bij Milieu Centraal.
- Verbruik van het energielabel: Het energielabel is verplicht bij het verkoopen of verhuren van een woning en moet bij de notaris worden aangeboden.
- Verbeteren van het energielabel: Voor woningeigenaren die hun woning willen verduurzamen is het mogelijk om verbetermaatregelen aan te vragen via Milieu Centraal of via een erkend energieadviseur.
De kosten voor het energielabel liggen gemiddeld rond de €300. Het is belangrijk om bewijsmateriaal te bewaren bij verduurzamingsmaatregelen, zoals foto’s, teksten en facturen. Dit is nodig om aan te tonen dat de verbeteringen daadwerkelijk zijn uitgevoerd.
Conclusie
Het energielabel is een essentieel onderdeel van de woningeconomie in Nederland. Het geeft een duidelijk overzicht van de energieprestaties van een woning, helpt bij verkoop- en verhuurbeslissingen en heeft invloed op de hypotheekvoorwaarden. Milieu Centraal speelt een centrale rol in het beheer en advies rondom het energielabel. Voor particuliere woningeigenaren is het verstandig om zich op de hoogte te houden van de regelgeving, de uitzonderingen en de financieringsmogelijkheden.
De keuze om een woning te verduurzamen is niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor de financiële toekomst. Verduurzamingsmaatregelen zoals isolatie, warmtepompen en zonnepanelen hebben een positieve invloed op de energierekening en de verkoopprijs. Daarnaast zijn er subsidies en leningmogelijkheden beschikbaar die de investeringen ondersteunen.
Voor woningeigenaren die hun energielabel willen verbeteren of willen weten hoe ze verduurzamingsmaatregelen kunnen financieren is Milieu Centraal een waardevolle partner. De organisatie biedt gratis informatie, advies en tools die specifiek gericht zijn op de situatie van de woningeigenaar.
Een goed energielabel is dus niet alleen een verplichting bij verkoop of verhuur, maar ook een strategische keuze die langdurige voordelen biedt. Het is verstandig om hier vroegtijdig aandacht aan te besteden, zowel voor de eigen woning als voor toekomstige projecten.