Energielabels speken een steeds belangrijker rol in de woningeigendom en het zorgvuldige beheren van energiegebruik. Voor verkopers, verhuurders en huiseigenaren zijn deze labels niet alleen wettelijk verplicht, maar ook nuttig om inzicht te krijgen in het energieverbruik van een woning. In dit artikel wordt uitgebreid ingegaan op de functie van energielabels, de wettelijke verplichtingen, de voordelen van een energiezuinige woning en de manieren waarop verbeteringen aan het energielabel kunnen worden aangebracht.
Wat is een energielabel?
Een energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning of een bedrijfspand is. Het energielabel biedt een overzicht van de energieprestaties van een gebouw, inclusief mogelijke verbeteringen om het energieverbruik te verlagen. Het label wordt uitgedrukt in een letter van A+++ tot G, waarbij A+++ staat voor een extreem energiezuinig gebouw en G voor een gebouw met het minst efficiënte energiegebruik.
Naast de letterclassificatie bevat het energielabel ook gedetailleerde informatie over de woning, zoals isolatie, verwarmingsinstallatie en eventuele verbetermogelijkheden. Het is dus meer dan alleen een label: het is een uitgebreid rapport dat helpt bij het begrijpen van de energieprestaties van een woning.
Een energielabel is verplicht bij de verkoop of verhuur van een woning sinds 2021. Dit betekent dat eigenaren verplicht zijn om een erkende energieadviseur in te schakelen om het label op te stellen. Dit proces garandeert dat de energieprestaties van een woning accuraat en consistent worden gemeten, conform de EU-richtlijn.
Wettelijke verplichtingen
Sinds 1 januari 2022 geldt in Nederland de verplichting dat eigenaren van een woning of een bedrijfspand een geregistreerd en definitief energielabel moeten aantonen aan de koper of huurder. Dit is vastgelegd in het Besluit energieprestatie gebouwen (BEG) en de Regeling energieprestatie gebouwen (REG). Deze regelgeving is gebaseerd op de EU-richtlijn 2002/91/EG en de daarop volgende herschikking in 2010 (richtlijn 2010/31 EU).
Voor woningen betekent dit dat iedereen die zijn woning wil verkopen of verhuren verplicht is om een geldig energielabel voor te leggen. Dit label moet gemaakt zijn door een gecertificeerde EP-adviseur. Tot nu toe zijn er al 4,8 miljoen definitieve energielabels voor woningen opgesteld in Nederland.
Ook voor zakelijke panden geldt een vergelijkbare verplichting. Energieprestaties van kantoren, winkels en bedrijfspanden moeten aan kopers of huurders worden getoond. Voor deze panden kan het energielabel worden opgevraagd via ep-online.nl. Voor particuliere woningen is de website van Milieu Centraal de plek waar men gratis het energielabel van elk huis in Nederland kan opzoeken.
Waarom is een energielabel belangrijk?
Het energielabel biedt meerdere voordelen. Voor eigenaren is het een hulpmiddel om te begrijpen hoeveel energie hun woning verbruikt en waar verbeteringen mogelijk zijn. Dit kan leiden tot aanzienlijke besparingen op de energierekening. Daarnaast helpt het label bij het verbeteren van het wooncomfort, aangezien betere isolatie bijvoorbeeld leidt tot een warmere en drogere leefomgeving.
Voor verhuurders is het energielabel een waardevolle tool bij het bepalen van de huurprijs. Volgens de wet is er sinds 2021 een verplichte energielabelverklaring voor huurwoningen. Bovendien is er een verband tussen het energielabel en de huurprijs: een woning met een hoger energielabel kan op lange termijn een hogere huurprijs rechtvaardigen.
Voor kopers en huurders is het energielabel een transparantieinstrument. Het geeft inzicht in de werkelijke energieprestaties van de woning en maakt het vergelijken van woningen eenvoudiger. Dit zorgt voor een eerlijkere markt en stimuleert investeringen in energiebesparing.
Hoe verkrijg je een energielabel?
Het aanvragen van een energielabel kan op verschillende manieren. Voor particuliere woningen kan men het energielabel van elk huis in Nederland gratis opzoeken via de website van Milieu Centraal. Voor zakelijke panden wordt het label via ep-online.nl opgevraagd.
Als men zelf een label wil laten opstellen, moet men een erkende EP-adviseur inschakelen. Deze adviseurs zijn gecertificeerd en geaccrediteerd om energielabels op te stellen. Een EP-adviseur komt bij de woning om een inspectie te doen, waarbij isolatie, verwarmingsinstallatie en andere energiegerelateerde aspecten worden onderzocht.
Er zijn ook specifieke procedures voor erfgenamen of bijzondere situaties. Bijvoorbeeld, als een eigenaar overlijdt en de erfgenaam de woning wil verkopen, moet hij of zij contact opnemen met de helpdesk om duidelijkheid te krijgen over de procedure. Ook bij problemen met het ophalen van het label via online bronnen kan men contact opnemen met de helpdesk, die van maandag tot vrijdag beschikbaar is.
Mogelijkheden voor verbetering van het energielabel
Een energielabel geeft niet alleen aan hoe efficiënt een woning is op het moment van de inspectie, maar ook welke verbeteringen mogelijk zijn om het energielabel te verhogen. Veel woningen kunnen beter worden gemaakt door investeringen in isolatie, moderne verwarmingsinstallaties of het plaatsen van zonnepanelen.
Een maatwerkadvies kan eigenaren helpen om specifieke verbeteringen op te stellen die het meest rendabel en effectief zijn voor hun woning. Dit advies wordt op maat gemaakt en houdt rekening met de wensen en de technische mogelijkheden van de woning.
Een paar veelvoorkomende verbeteringen zijn:
- Dakisolatie: Het isoleren van het plafond of het opnieuw isoleren van het dak is vaak een van de meest effectieve manieren om energie te besparen.
- Vloerisolatie: Vooral in oude woningen kan een betere vloerisolatie leiden tot aanzienlijke besparingen.
- Wandenisolatie: Zowel binnen- als buitenisolatie van muren helpt om warmteverlies te verminderen.
- Verwarmingsinstallatie: Een moderne CV-ketel of een warmtepomp kan het energieverbruik aanzienlijk verlagen.
- Zonnepanelen: Het installeren van zonnepanelen helpt om eigen elektriciteit te genereren en zo de afhankelijkheid van het elektriciteitsnet te verminderen.
De keuze voor welke verbeteringen worden uitgevoerd, hangt af van de huidige situatie van de woning en de wensen van de eigenaar. Een erkende EP-adviseur kan hierbij helpen om de meest geschikte verbeteringen aan te raden.
De rol van energielabels in het duurzame wonen
Energielabels spelen een cruciale rol in de ontwikkeling van duurzamere woningen. Ze bevorderen het energiebesparingsbewustzijn en stimuleren investeringen in duurzame verbeteringen. Bovendien maken ze het vergelijken van woningen eenvoudiger en zorgen ze voor transparantie in de verkoop- en verhuurmarkt.
In het kader van de nationale doelstellingen voor klimaatmaatregelen zijn er extra stappen genomen om het energielabelsysteem verder te versterken. Zo zijn er minimumeisen opgesteld voor de energieprestatie van huurwoningen en utiliteitsgebouwen. Deze minimumeisen zorgen ervoor dat ook huurwoningen op het juiste spoor worden gehouden voor het verduurzamen van de woningeigendom.
Daarnaast is er een stijgende trend waar te nemen in de verbetering van energielabels voor kantoren en bedrijfspanden. In 2024 was 78 procent van het vloeroppervlak aan kantoorruimte in Nederland in staat om minimaal een energielabel C te behalen. Dit toont aan dat ook in de zakelijke sector de duurzaamheidsdoelstellingen serieus worden genomen.
Conclusie
Energielabels zijn een essentieel instrument in de woningeigendom en de energiebesparing. Ze geven een overzicht van de energieprestaties van een woning of bedrijfspand en maken het mogelijk om verbeteringen aan te brengen die zowel financieel als milieu-effectief zijn. De wettelijke verplichtingen zorgen ervoor dat energielabels standaard worden gebruikt bij de verkoop en verhuur van woningen, wat leidt tot meer transparantie en betere kennis van het energieverbruik.
Voor eigenaren is het energielabel een waardevol instrument om besparingen te realiseren en het wooncomfort te verbeteren. Voor kopers en huurders biedt het een duidelijk beeld van de werkelijke energiekosten en de kwaliteit van het gebouw. Voor de woningmarkt als geheel draagt het energielabel bij aan het verduurzamen van de sector en het bereiken van de klimaatdoelstellingen van Nederland.
Het belang van energielabels is dus niet alleen wettelijk, maar ook praktisch en duurzaam. Door investeringen in energiebesparing en het verbeteren van het energielabel, kan iedere woning een bijdrage leveren aan een duurzamere toekomst.