Energielabel verplicht bij verhuur: regels, verantwoordelijkheden en gevolgen voor verhuurders

In Nederland is het energielabel een essentieel onderdeel van het verhuurproces. Het label geeft inzicht in de energie-efficiëntie van een woning of bedrijfspand en is wettelijk verplicht bij verkoop, verhuur en oplevering van meeste woon- en utiliteitsgebouwen. Voor verhuurders is het van belang om te weten wanneer een energielabel verplicht is, hoe het verkregen wordt en wat de gevolgen zijn van niet-naleving van de regels. In dit artikel geven we een overzicht van de wettelijke verplichtingen, de uitzonderingen en de praktische stappen die verhuurders moeten zetten.

Wat is een energielabel?

Een energielabel is een standaardformaatdocument dat informatie geeft over de energieprestatie van een woning of gebouw. Het label is onderdeel van het Europees Energieprestatie- en Energielabelsysteem en geeft een beoordeling op schaal van A (zeer efficiënt) tot G (minst efficiënt). Het label bevat een gedetailleerde analyse van de energieprestatie, inclusief verwachtingen voor energiekosten, advies voor verbeteringen en een overzicht van de energiebronnen die in het gebouw worden gebruikt.

Het energielabel wordt uitgevoerd door een erkende energieadviseur die het gebouw inspecteert en specifieke metingen uitvoert. Deze adviseurs zijn gecertificeerd en kunnen via een online platform worden gevonden. Het energielabel is daarna in te zien via de nationale energielabelportalen.

Wanneer is een energielabel verplicht bij verhuur?

Volgens de verstrekte informatie is een energielabel verplicht bij het verhuren van alle woonvormen die onder de wettelijke regelgeving vallen, met uitzondering van bepaalde categorieën zoals losse kamers en studentenkamers. Dit geldt ook voor bedrijfspanden. Het energielabel moet beschikbaar zijn vóór het tekenen van de huurovereenkomst en moet verwerkt worden in die overeenkomst. Bovendien dient het energielabel vermeld te worden in de advertentie, bijvoorbeeld op platforms als Funda.

Onder welke voorwaarden is het energielabel verplicht?

Het energielabel is verplicht bij verhuur als het betreft de volgende gebouwen:

Woningen en appartementen voor huur, met uitzondering van losse kamers en studentenkamers.
Bedrijfspanden, inclusief kantoren, fabriekshallen, en utiliteitsgebouwen.
Nieuwbouwprojecten moeten bij oplevering een energielabel ontvangen.

Het energielabel is niet verplicht voor de volgende categorieën:

Gebouwen die ontteigend worden en gesloopt.
Beschermde monumenten volgens de Erfgoedwet of via een provinciale of gemeentelijke monumentenverordening.
Religieuze gebouwen zoals kerken en moskeeën.
Vrijstaande gebouwen met een gebruiksoppervlakte van maximaal 50 m², zoals tiny houses, woonwagens, of woonboten.
Agrarische bedrijfspanden voor opslag of bewerking.
Gebouwen die hoogstens 2 jaar in gebruik zijn, zoals tijdelijke scholen of noodwinkels.
Woningen met minder dan 4 maanden gebruik per jaar en een verwachting van energieverbruik minder dan 25% van permanent gebruik.
Gebouwen die geen energie gebruiken voor klimaatbeheer, zoals schuren of garages.

De wettelijke verplichtingen voor verhuurders

1. Verplichte aanwezigheid van het energielabel

Een verhuurder moet ervoor zorgen dat een geldig energielabel aanwezig is voordat een huurovereenkomst wordt getekend. Dit betekent dat het label moet zijn:

Geregistreerd bij het nationale energielabelregister.
Bijgevoegd aan de huurovereenkomst.
Beschikbaar voor de huurder bij het ondertekenen van het contract.

Het energielabel moet ook worden vermeld in de advertentie van de woning, zoals op Funda of andere verkoop- en verhuurportalen.

2. Verantwoordelijkheid bij het huurovereenkomstproces

Volgens de bronnen is het energielabel een formeel document dat een verhuurder verplicht moet leveren aan de huurder. Dit is een wettelijk vereiste, gelijk aan de verplichtingen bij verkoop of nieuwbouw. De verhuurder is verantwoordelijk voor het ervoor zorgen dat het label aanwezig is en dat de huurder hier toegang tot heeft.

In praktijk betekent dit dat verhuurders:

Een erkende energieadviseur inschakelen voor het uitvoeren van een energiecontrole.
Het energielabel registreren via de nationale portaal.
Het label aan de huurder geven bij verhuur.
Het label vermelden in advertenties en documenten.

Het energielabel moet ook worden gebruikt in het woningwaarderingsstelsel, waarbij het label een rol speelt bij de bepaling van de maximale huurprijs van een woning. Dit geldt voor huurwoningen onder de liberalisatiegrens.

3. Uitzondering: kamerverhuur

Een belangrijke uitzondering op de verplichting is het verhuren van losse kamers, zoals studentenkamers. In dergelijke gevallen wordt de energieprestatie van de woning als geheel gedeeld door meerdere huurders, en is het niet wettelijk verplicht om een energielabel aan te leveren. Dit betekent dat studentenkamers of losse kamers in een appartement niet onder de energielabelplicht vallen bij verhuur.

Gevolgen van het niet leveren van een energielabel bij verhuur

Het niet aanbieden van een geldig energielabel bij verhuur kan juridische en financiële gevolgen hebben. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) controleert actief op naleving van deze regel. Als het energielabel ontbreekt, kunnen de volgende gevolgen optreden:

1. Boetes

Voor particuliere verhuurders kan de boete tot €170 oplopen.
Voor bedrijven kan de boete hoger zijn, met bedragen die tot duizenden euro’s kunnen reiken.
De boetes zijn afhankelijk van de ernernheid van de schending en het aantal keren dat het niet is voorkomen.

2. Handhaving

De ILT kan een verhuurder verplichten om een energielabel aan te leveren. In geval van non-compliance kan een verhuurder boetes krijgen of zelfs juridisch aansprakelijk worden voor het verhuren zonder energielabel.

3. Vertraging in de verhuurprocedure

Bij een energielabelontbrekend verhuren kan het verhuren juridisch tegengehouden worden tot het energielabel aanwezig is. Dit kan leiden tot vertraging in het huurovereenkomstproces en verlies van huurinkomsten.

4. Verplichte actie door derden

Makelaars, vastgoedbeheerders en notarissen zijn ook verplicht het energielabel te controleren en te vermelden in documenten. Als zij merken dat het energielabel ontbreekt, kunnen zij actie ondernemen of de verhuurprocedure staken.

Het proces van energielabel verkrijgen

1. Inschakelen van een erkende energieadviseur

Een verhuurder moet contact opnemen met een erkende energieadviseur via de website zoekeenenergieadviseur.nl. Deze adviseur bezoekt de woning of het bedrijfspand en voert een inspectie uit. De adviseur meet onder andere:

Isolatiekwaliteit.
Aardgas- of elektriciteitsgebruik.
Ventilatie.
Verlichting.
Gebruik van duurzame energiebronnen.

Op basis van deze gegevens wordt een energielabel gemaakt.

2. Registratie van het energielabel

Het energielabel moet worden ingeschreven in het nationale register en is daarna openbaar toegankelijk via het energielabelregister. Dit is een wettelijke eis voor verkoop of verhuur.

3. Verwerken in huurovereenkomst en advertentie

Het energielabel moet worden verwerkt in de huurovereenkomst en vermeld in de advertentie. Dit is belangrijk voor de transparantie en rechtszekerheid van de verhuur.

De rol van het energielabel bij verhuur

Het energielabel speelt een essentiële rol in het verhuurproces. Het biedt huurders inzicht in de verwachte energiekosten, de energie-efficiëntie van de woning en mogelijke verbeteringen. Voor verhuurders is het een wettelijk vereiste, maar het heeft ook praktische voordelen.

1. Transparantie voor huurders

Huurders willen weten wat ze kunnen verwachten qua energieverbruik. In tijden van stijgende energieprijzen is dit een belangrijk aandachtspunt. Een energielabel helpt huurders bij het maken van een weloverwogen keuze en verhoogt het vertrouwen in de woning.

2. Hogere verhuurbaarheid

Een woning of bedrijfspand met een label A of B is sneller verhuurbaar. Huurders zijn geneigd te kiezen voor woningen met een beter energielabel, omdat het duidt op lagere woonlasten en een comfortabeler leefmilieu. Een slecht label (E, F of G) kan juist huurders afschrikken.

3. Wettelijke verplichting

Het energielabel is geen vrijblijvend document, maar een wettelijk verplichte formaliteit. Het is vergelijkbaar met andere wettelijke vereisten zoals het stookrecht of de bouwvergunning.

Extra aandachtspunt: Energielabel bij bedrijfspanden

Voor bedrijfspanden gelden vergelijkbare regels als voor woonwoningen. Het energielabel is verplicht bij verhuur en moet worden verwerkt in de huurovereenkomst. Ook hier is het energielabel een essentieel onderdeel van de transparantie en de wettelijke verplichting.

1. Wettelijke verplichting bij verhuur

Bedrijfspanden moeten net als woonwoningen een energielabel bevatten bij verhuur. Dit betekent dat verhuurders van kantoren of fabriekshallen eveneens verantwoordelijk zijn voor het aanleveren van het energielabel aan de huurder.

2. Invloed op huurprijs en verhuurbaarheid

Een beter energielabel kan de huurprijs van een bedrijfspand positief beïnvloeden. Bedrijven zijn steeds meer geïnteresseerd in duurzame bouw en energie-efficiëntie. Een goed energielabel kan de aantrekkelijkheid van een bedrijfspand vergroten.

Conclusie

Het energielabel is verplicht bij verhuur van de meeste woon- en utiliteitsgebouwen in Nederland, met uitzondering van bepaalde categorieën zoals losse kamers, monumenten en tijdelijke gebouwen. Verhuurders moeten ervoor zorgen dat het energielabel aanwezig is vóór de ondertekening van de huurovereenkomst en dat het verwerkt is in het contract en de advertentie. Het ontbreken van een energielabel kan leiden tot boetes, juridische complicaties en vertraging in de verhuurprocedure. Het energielabel speelt bovendien een essentiële rol in de transparantie voor huurders en de verhuurbaarheid van de woning of het bedrijfspand.