In de huidige realiteitsbeleving van duurzaamheid en klimaatverandering speelt energie-efficiëntie van gebouwen een steeds belangrijkere rol. In dit opzicht treedt de Rabobank op als pionier in het verduurzamen van haar commerciële vastgoedportefeuille. De bank stelt zich niet alleen aan de eisen van de wetgeving, maar treedt voortaan verder dan de huidige regels. Dit artikel legt de aanpak van Rabobank uit, richting energielabels en financieringsvoorwaarden voor commercieel vastgoed, en de impact hiervan op eigenaars, ontwikkelaars en investeerders.
Inleiding
De Rabobank heeft in de afgelopen jaren een strategisch beleid ontwikkeld voor het verduurzamen van haar commerciële vastgoedportefeuille. Vanaf 2023 gelden nieuwe eisen voor energielabels, en daarmee komt de bank op voorhand in de voorbereiding op deze regelgeving. Binnen tien jaar wil de bank haar hele portefeuille volledig "vergroenen", en dit omvat niet alleen kantoren, maar ook winkels, bedrijfshallen en verhuurde woningen.
De Rabobank financiert momenteel 65.000 panden, waarvan 30% al groen is. Bij het merendeel van de overige panden gaat het om kleine aanpassingen om tot een beter energielabel te komen. Deze aanpak bevat ook financiële ondersteuning voor verduurzamingsprojecten, waardoor eigenaars niet alleen regelgevingscompliant worden, maar ook hun energiekosten kunnen verlagen en de waarde van hun vastgoed kunnen verhogen.
De Rabobank stelt verder dat het verduurzamen van panden tot 100% gefinancierd kan worden, en dat panden met een beter energielabel zelfs meer rentevoordeel kunnen krijgen. Daarnaast biedt de bank samen met partners als Energieke Regio advies en begeleiding bij het verduurzamen van gebouwen.
Nieuwe eisen voor energielabels
2023: energielabel C als minimum voor kantoren
Vanaf 2023 moet ieder kantoor in Nederland minimaal een energielabel C of hoger hebben om nog gebruikt te mogen worden. Dit betekent dat alle panden die hieronder vallen, binnen deze termijn geupgrade moeten worden. De Rabobank is vooruitdenkend met haar beleid en stelt dat zij deze regel al ver vooraf in haar financieringsvoorwaarden verwerkt.
Op dit moment heeft 50% van de kantoorgebouwen in de Rabobank portefeuille al een energielabel C of hoger. De overige panden zijn voorzien van een programma waarbij verduurzamingsmaatregelen worden ingezet om dit niveau te bereiken.
Ambitie: energielabel A voor 2030
Niet alleen het minimumlabel C is voor de Rabobank belangrijk, maar zij streeft naar een hoger doel. De bank heeft als ambitie dat in 2030 al het door hen gefinancierde verhuurde commerciële vastgoed een gemiddeld energielabel A heeft. Dit is een ambitie die aansluit bij het breder doel van een klimaatneutrale toekomst voor Europa in 2050.
Om dit doel te bereiken, biedt Rabobank eigenaars een energielabel-verbeteradvies aan, dat €950 excl. btw kost. Hierin krijgen eigenaars inzicht in het huidige energieniveau van hun pand en mogelijke maatregelen om dit te verbeteren. Het advies is bedoeld om het verduurzamingsproces te versnellen en transparant te maken.
Financieringsvoorwaarden en financieringsbeleid
Verplichte energielabels voor nieuwe financieringen
De Rabobank heeft besloten dat nieuwe financieringen voor commercieel vastgoed sinds 2023 alleen nog worden verstrekt als het pand een energielabel C of hoger heeft. Dit geldt voor kantoren, winkels, bedrijfshallen en verhuurde woningen. Dit beleid is een directe reactie op de verwachting dat regelgeving op dit gebied zich zal intensiveren, en de bank wil haar klanten hiermee voorbereiden.
De energielabels zijn nu een vaste parameter in het financieringsbeoordelingsproces. Dit betekent dat vastgoedbeleggers en ondernemers die hun panden willen financieren, genoodzaakt zijn om eerst verduurzamingsmaatregelen te nemen. Andere Nederlandse financiers volgen een vergelijkbaar beleid, terwijl Duitse financiers dit vaak niet als voorwaarde hanteren in hun goedkeuringsprocessen.
Financiële ondersteuning en rentevoordeel
Een belangrijk aspect van het beleid van Rabobank is dat verduurzamingsprojecten tot 100% gefinancierd kunnen worden. Dit betekent dat eigenaars die hun panden willen upgradeën, hier geen eigen geld voor hoeven in te zetten, zolang de investering voldoet aan de criteria van het verduurzamingsbeleid.
Daarnaast biedt de bank ook rentevoordeel aan voor panden die een beter energielabel hebben. Dit is een extra stimulans voor eigenaars om hun vastgoed te moderniseren. Dit rentevoordeel werkt niet alleen economisch gunstig voor de eigenaar, maar draagt ook bij aan de duurzame groei van de economie en het verlagen van het koolstofvoetspoor.
Impact op de financierbaarheid
Het energielabel van een pand is nu een essentieel onderdeel van het financieringsproces. Vastgoedbeleggers kunnen niet langer afzien van verduurzamingsinvesteringen, omdat financieringsaanvragen anders kunnen worden afgewezen. In veel gevallen stranden goede investeringsproposities nu op de energiecriteria van financiers. Dit betekent dat eigenaars en ontwikkelaars vroegtijdig moeten plannen voor verduurzamingen om financiering te kunnen behalen.
Praktische stappen voor verduurzaming
Kiezen voor kleine aanpassingen
Bij de Rabobank portefeuille gaat het bij de meeste panden om kleine aanpassingen om tot een beter energielabel te komen. Dit betekent dat investeringen meestal rendabel zijn en snel terugverdiend worden. Voorbeelden van dergelijke aanpassingen kunnen zijn het isoleren van muren of daken, het installeren van LED-verlichting of het verbeteren van de ventilatie.
In sommige gevallen is een kleine aanpassing niet voldoende, en is transformatie nodig. Dit is bijvoorbeeld het geval bij winkelpanden die op een slechte locatie staan en waar verduurzaming economisch niet haalbaar is. In dergelijke gevallen kan transformatie – zoals het omzetten van een winkel in woningen of kantoren – een betere oplossing zijn.
Advies en begeleiding
De Rabobank biedt via samenwerkingen met partijen zoals Energieke Regio advies en begeleiding aan klanten die hun pand willen verduurzamen. Deze begeleiding omvat energetisch advies, investeringsstrategieën en juridische ondersteuning. Het doel is om de klant te helpen om zo snel en efficiënt mogelijk tot een beter energielabel te komen.
Een voorbeeld van dergelijke ondersteuning is het energielabel-verbeteradvies, dat voor €950 excl. btw uitgevoerd wordt. Dit advies geeft een duidelijk overzicht van het huidige energieniveau van het pand en mogelijke stappen om dit te verbeteren. Hiermee wordt het verduurzamingsproces transparant en gestructureerd.
Investeringsrendement en economische voordelen
Kortere terugverdientijden
Een van de voordelen van kleine aanpassingen is dat de terugverdientijden vaak kort zijn. Dit betekent dat investeringen in energie-efficiëntie meestal snel terugverdiend worden via lagere energiekosten. Deze korte terugverdientijden maken het aantrekkelijk voor eigenaars om investeringen te doen in verduurzaming.
Waardestijging
De Rabobank stelt dat het verduurzamen van panden een waardestijging tot minstens €1,5 miljard kan opleveren. Dit is een aanzienlijke waarde, en een sterke motivatie voor eigenaars om verduurzamingsprojecten te overwegen. Gebouwen die niet verduurzaamd worden, zullen daarentegen binnen vijf tot tien jaar sterk in waarde dalen, volgens verwachtingen van de bank.
Verantwoordelijkheid en maatschappelijke rol
De Rabobank ziet zichzelf als maatschappelijk betrokken instelling en wil een bijdrage leveren aan een duurzamere wereld. Dit beleid is niet alleen een economische keuze, maar ook een maatschappelijke keuze. De bank wil dat haar klanten meedoen aan het verduurzamen van de economie en het verlagen van de koolstofuitstoot.
Daarnaast werkt de bank samen met partners zoals Energieke Regio om klanten te helpen bij het verduurzamen van hun gebouwen. Deze samenwerking biedt technische en juridische ondersteuning, en helpt bij het opstellen van verduurzamingsstrategieën.
Conclusie
De Rabobank heeft een duidelijk en ambitieus beleid ontwikkeld voor het verduurzamen van haar commerciële vastgoedportefeuille. Vanaf 2023 zijn energielabels een verplichte parameter in nieuwe financieringen, en binnen tien jaar wil de bank haar hele portefeuille volledig groen maken. Het doel is niet alleen om regelgeving te遵守 (niet langer gebruikt), maar ook om een bijdrage te leveren aan een klimaatneutrale toekomst.
De bank biedt financiële ondersteuning, advies en rentevoordeel voor panden die verduurzaamd worden, en stelt dat dit beleid economisch en maatschappelijk gunstig is. Voor eigenaars betekent dit dat zij nu actief moeten plannen voor verduurzamingsprojecten om financiering te kunnen behalen en hun panden waarde te geven. Voor ontwikkelaars en investeerders is dit een kans om hun vastgoed te moderniseren en duurzamer te maken.