Sinds 1 januari 2021 is het energielabel een verplichte maatregel bij de verkoop of verhuur van woningen in Nederland. Dit label biedt een duidelijke weergave van de energieprestaties van een woning en speelt een steeds belangrijkere rol in de real estate markt. In dit artikel bespreken we de achterliggende regelgeving, de betekenis van het energielabel, de verdeling van labels onder Nederlandse woningen, en mogelijke verbeteringen die leiden tot een hoger energielabel. Aan de hand van recente data en praktische voorbeelden leggen we uit hoe het energielabel niet alleen een verplichting is, maar ook een waardevolle tool is voor eigenaren, kopers en verhuurders.
Het energielabel: wat is het en waarom is het belangrijk?
Het energielabel is een officieel document dat een waarde toevoegt aan de energiezuinigheid van een woning. Het geeft aan hoeveel fossiele energie nodig is voor verwarming, koeling, ventilatie en warm water per vierkante meter per jaar. Het label is opgesteld volgens een standaardprocedure (de NTA-norm), wat betekent dat het gelijkwaardig is voor alle woningen in Nederland. Dit maakt het mogelijk om woningen op een eerlijke manier met elkaar te vergelijken.
Het energielabel is opgedeeld in categorieën van A++++ (meest energiezuinig) tot G (minst energiezuinig). Hoe lager het verbruik aan fossiele energie, hoe beter het label. Het label bevat niet alleen een letter, maar ook een gedetailleerd rapport dat aantoont waar de woning al goed scoort en waar er ruimte is voor verbetering. Deze informatie is van groot belang voor kopers, verhuurders, en zelfs voor de eigenaar die overweegt om renovaties te doen.
Verplichtingen en toepassing
Het energielabel is verplicht bij de verkoop of verhuur van een woning. Sinds 2021 is het bovendien verplicht om het energielabel te vermelden in de advertentie van een te koop of te verhuren woning. Dit betekent dat bij de eerste aanschouwing van een woning in de media, potentiële kopers of huurders al inzicht krijgen in het energieverbruik en de duurzaamheid van de woning.
Het energielabel wordt opgesteld door een gecertificeerd energieadviseur. Deze adviseur komt bij u langs om de woning te inspecteren en de energieprestaties te bepalen. De kosten liggen gemiddeld rond de €300, afhankelijk van de complexiteit van de woning en de regio. Het energielabel is gedurende tien jaar geldig. Tijdens deze periode kan het label gebruikt worden voor verkoop of verhuur.
De verdeling van energielabels in Nederland
In 2026 zijn er 11 mogelijke energielabels voor woningen in Nederland, van G (zeer energie-onzuinig) tot A++++ (zeer energiezuinig). De meeste woningen vallen in de categorieën A t/m A++++. Volgens de laatste gegevens zijn 38,29% van alle woningen in Nederland in deze groep. Categorie B (16,14%) en C (23,50%) volgen daarna. De categorieën F en G (respectievelijk 3,48% en 3,67%) zijn relatief weinig vertegenwoordigd, wat aangeeft dat de meeste woningen al aanzienlijke vooruitgang hebben gemaakt in termen van energiezuinigheid.
Deze verdeling geeft een duidelijk beeld van de huidige stand van zaken in Nederland. Het is echter belangrijk om te weten dat deze percentages jaarlijks kunnen veranderen, afhankelijk van renovatieprojecten, nieuwe bouwprojecten en wisselingen in energiebeleid.
Hoe werkt het energielabel in de praktijk?
Het energielabel is geen eind op zich, maar een startpunt voor verdere verbeteringen. Het label is namelijk meer dan alleen een letter; het bevat gedetailleerde informatie over het energieverbruik en mogelijke verbeterpunten. Bijvoorbeeld: isolatie, verwarmingsinstallaties, glas en ventilatie worden allemaal meegenomen in de beoordeling. Het energielabel helpt dus om een duidelijk plan te maken voor eventuele renovaties.
De verdeling van energieverbruik per categorie is ook belangrijk om te begrijpen. Bijvoorbeeld voor een woning met label A+++ is het jaarverbruik aan gas tussen 0 en 5,1 m³ per m², en het stroomverbruik ligt tussen 0 en 49,83 kWh per m². Voor een woning met label G is het gasverbruik hoger dan 38,9 m³ per m² en het stroomverbruik hoger dan 380,05 kWh per m². De conversiefactor van 1 m³ gelijk aan 9,77 kWh helpt bij het interpreteren van deze cijfers.
Het energielabel is een waardevolle tool voor het vergelijken van woningen. Kopers kunnen bijvoorbeeld gemakkelijk zien welke woning het meest energiezuinig is, wat ook invloed heeft op de verkoopprijs. Volgens onderzoek heeft een beter energielabel een positieve invloed op de verkoopprijs van een woning. Dit maakt duidelijk dat investeren in energiezuinigheid niet alleen milieu- en gezondheidsvoordelen biedt, maar ook economische voordelen.
Verbeteringen voor een hoger energielabel
Er zijn meerdere manieren om het energielabel van een woning te verbeteren. De meest populaire opties zijn isolatie, het plaatsen van zonnepanelen, het gebruik van HR++- of triple glas, en het moderniseren van verwarmings- en ventilatieinstallaties. Deze verbeteringen zijn niet alleen gunstig voor het energielabel, maar ook voor de comfortabele woonomgeving en de verkoopprijs van de woning.
Isolatie is een van de meest effectieve manieren om het energielabel te verbeteren. Door gevel-, dak- en vloerisolatie toe te passen, wordt de hoeveelheid energie die nodig is voor verwarming aanzienlijk verlaagd. Dit leidt tot lagere energierekeningen en een hoger energielabel.
Zonnepanelen zijn een populaire keuze voor eigenaren die hun energiezuinigheid willen verhogen. Ze genereren duurzame energie, verlagen de afhankelijkheid van het elektriciteitsnet, en kunnen zelfs leiden tot een A++++ label als de energieproductie groter is dan het verbruik.
Het gebruik van HR++- of triple glas is ook een waardevolle investering. Deze glassoorten zorgen voor een betere isolatie van ramen en deuren, wat leidt tot minder warmteverlies en dus minder energieverbruik. Dit heeft een directe impact op het energielabel en kan het comfort in de woning aanzienlijk verbeteren.
Modernisering van verwarmings- en ventilatieinstallaties is een andere manier om het energielabel te verbeteren. Nieuwere installaties zijn meestal efficiënter en produceren minder CO2-uitstoot. Dit is niet alleen gunstig voor het energielabel, maar ook voor de gezondheid van de bewoners.
Het energielabel opzoeken en controleren
Het energielabel van een woning kan gratis worden opgezocht via de landelijke database van de Rijksoverheid, bekend als EP-online. Deze database bevat alle definitieve en geldige energielabels van woningen in Nederland. Het is belangrijk om te weten dat voorlopige labels sinds 2015 niet worden getoond, omdat ze op basis van een oude methode zijn berekend.
Ook de website van Milieu Centraal biedt de mogelijkheid om het energielabel van een woning te controleren. Deze websites zijn handig voor kopers en verhuurders die willen weten of een woning een geldig energielabel heeft. Het energielabel is namelijk verplicht bij verkoop en verhuur, en zonder een geldig label kan de transactie niet doorgaan.
Conclusie
Het energielabel is meer dan alleen een verplichte documentatie bij de verkoop of verhuur van een woning. Het biedt een waardevolle inzicht in de energieprestaties van een woning en kan dienen als basis voor eventuele verbeteringen. Het energielabel is een instrument dat niet alleen milieu- en gezondheidsvoordelen biedt, maar ook economische voordelen. Door investeren in isolatie, zonnepanelen en moderne installaties, kan het energielabel van een woning aanzienlijk worden verbeterd, wat resulteert in lagere energierekeningen, een comfortabeler woonomgeving en een hogere verkoopprijs.
Het energielabel is verplicht sinds 2021 en speelt een steeds groter rol in de real estate markt. Het is dus belangrijk voor eigenaren, kopers en verhuurders om te weten hoe het energielabel werkt, welke categorieën er zijn, en welke verbeteringen leiden tot een hoger label. Door te investeren in energiezuinigheid, draagt men niet alleen bij aan de duurzaamheid van de woning, maar ook aan de toekomst van de woningmarkt in Nederland.