Inleiding
Tiny houses zijn de afgelopen jaren steeds populairder geworden als een duurzame, minimalistische woonvorm. Deze kleine woningen bieden een alternatief voor conventionele woningen en passen goed in de trend richting duurzaam wonen. Een belangrijk aspect voor eigenaars van tiny houses is de regelgeving rond energielabels. In dit artikel wordt ingegaan op de huidige situatie in Nederland met betrekking tot energielabels voor tiny houses.
We bespreken wanneer energielabels verplicht zijn, welke uitzonderingen gelden, en welke voordelen het verkrijgen van een energielabel kan bieden. Op basis van de meest recente informatie en richtlijnen wordt een duidelijk overzicht gegeven van de huidige regelgeving, met aandacht voor toekomstige ontwikkelingen.
Wat is een energielabel en waarom is het relevant?
Een energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label loopt van A (zeer energiezuinig) tot G (zeer onzuinig). Voor de meeste woningen is het verplicht om bij verkoop, verhuur of nieuwbouw een geldig energielabel te hebben. Dit geldt ook voor recreatiewoningen sinds januari 2024.
Ondanks dat energielabels meestal verplicht zijn, zijn er uitzonderingen. Een van deze uitzonderingen betreft woningen met een gebruiksoppervlakte van minder dan 50 m², zoals tiny houses. Dit betekent dat tiny houses in veel gevallen vrijgesteld zijn van de energielabelplicht.
Toch kan het kiezen voor een energielabel een aantal voordelen bieden, zoals inzicht in het energieverbruik, het mogelijk maken van duurzaamheidsambities, en het voorbereiden op toekomstige regelgeving. Het is daarom belangrijk om de regels goed te begrijpen en eventueel te overwegen of het verkrijgen van een energielabel een waardevolle investering is.
Wanneer is een energielabel verplicht voor een tiny house?
Algemene uitzondering op de energielabelplicht
Tiny houses met een gebruiksoppervlakte van minder dan 50 m² vallen onder de uitzondering op de energielabelplicht. Dit betekent dat het niet verplicht is om bij verkoop of verhuur een energielabel aan te leveren aan een koper of huurder.
Volgens de Rijksoverheid zijn vrijstaande gebouwen met een gebruiksoppervlakte onder 50 m² vrijgesteld van de energielabelplicht. Deze uitzondering geldt zolang de woning wordt gebruikt op een manier die niet langer dan 4 maanden per jaar duurt en het verwachte energieverbruik minder dan 25% is van het verbruik bij permanent gebruik.
Uitzonderingen op de uitzondering
Hoewel tiny houses vaak vrijgesteld zijn van de energielabelplicht, zijn er situaties waarin het label wél verplicht kan zijn:
Tiny houses als recreatiewoningen: Vanaf 1 januari 2024 is het verplicht dat alle recreatiewoningen een energielabel hebben. Dit betreft ook tiny houses die als recreatiewoningen worden ingezet. Eigenaars moeten zich hier bewust van zijn, omdat de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) controleert of er een geldig energielabel aanwezig is.
Bewoningstijdsduur en energieverbruik: Als een tiny house meer dan 4 maanden per jaar wordt gebruikt of als het verwachte energieverbruik meer dan 25% is van het verbruik bij permanent gebruik, dan kan de energielabelplicht ook van toepassing zijn.
Hoe werkt de registratie van een energielabel voor een tiny house?
De registratie van een energielabel voor een tiny house hangt af van de registratie in het Kadaster en de registratie in het Energielabel Portaal (EP-Online). Een tiny house die op een standplaats staat, kan worden geregistreerd als een woningtype dat niet ‘woonwagen’ is. Dit is belangrijk omdat EP-Online in het verleden alleen het woningtype ‘woonwagen’ toestond bij registratie op basis van standplaats-id.
Een recente update heeft ervoor gezorgd dat ook andere woningtypen, zoals vakantie-, vrijstaande of rijwoningen, nu kunnen worden aangeduid. Dit betekent dat het energielabel voor een tiny house nu eenvoudiger en accuraatere registratie mogelijk maakt, mits de woning niet op de uitzonderingen valt.
Voordelen van het verkrijgen van een energielabel voor een tiny house
Hoewel het niet verplicht is om een energielabel te hebben, zijn er een aantal voordelen die ervoor kunnen spreken om toch een label aan te vragen.
1. Inzicht in energieverbruik
Een energielabel geeft duidelijke informatie over het energieverbruik van de woning. Voor eigenaars van een tiny house kan dit inzicht helpen bij het identificeren van mogelijke verbeterpunten, zoals betere isolatie of het installeren van energiezuinige apparatuur.
2. Duurzaamheidsambities
Voor mensen die streeften naar een duurzame levensstijl kan het energielabel dienen als meetinstrument voor hun voortgang. Het toont aan hoe efficiënt de woning is en waar er eventueel verbeteringen kunnen worden aangebracht.
3. Voorbereiding op toekomstige regelgeving
Regelgeving verandert voortdurend, en wat vandaag niet verplicht is, kan morgen anders zijn. Het verkrijgen van een energielabel nu kan een slimme voorbereiding zijn op mogelijke toekomstige eisen. Dit is vooral van toepassing op eigenaars die hun tiny house als recreatiewoning gebruiken, aangezien die sinds 2024 onder de energielabelplicht vallen.
Hoe kun je een energielabel aanvragen voor een tiny house?
Als je besluit om een energielabel aan te vragen voor jouw tiny house, kun je contact opnemen met een gecertificeerd energieadviseur. Deze adviseur inspecteert je woning en stelt het energielabel op. Let op dat kosten en procedures kunnen variëren, afhankelijk van de adviseur en de situatie van de woning.
Het is belangrijk om bij het aanvragen van het label te weten of de woning onder de uitzonderingen valt. Zo niet, dan is het label verplicht. In gevallen waarin de woning als recreatiewoning wordt gebruikt, is het label al zeker verplicht.
Technische en constructieve aspecten van energiezuinige tiny houses
Goede isolatie is essentieel
Een van de meest effectieve manieren om energie te besparen in een tiny house is goede isolatie. Goede isolatie van vloeren, wanden en daken zorgt voor een warme en comfortabele woning, met lage energiekosten.
Populaire isolatiematerialen voor tiny houses zijn:
- Sandwichpanelen: Deze panelen bestaan uit een isolatielaag tussen twee lagen materiaal en bieden hoge isolatiewaarden.
- Houtskeletbouw met duurzame isolatie: Een duurzame en energiezuinige oplossing.
- Kunststof gevelbekleding met hoge isolatiewaarden: Deze bekleding draagt bij aan het behoud van warmte.
Energiezuinige glas en ventilatie
- HR++ glas: Dit type glas is ontworpen om warmte goed binnen te houden en te voorkomen dat het naar buiten lekt.
- Ventilatiesystemen met warmteterugwinning: Deze systemen zorgen voor een goede luchtverversing, terwijl ze ook warmte uit de uitlaatlucht hergebruiken.
Zonnepanelen
Zonnepanelen zijn een populaire keuze voor eigenaars van tiny houses die hun energieverbruik willen verlagen. Door zonne-energie te gebruiken, kunnen bewoners zelfs volledig energieneutraal wonen. In combinatie met energiezuinige apparatuur is dit een haalbare oplossing.
Energieverbruik en kosten
Tiny houses zijn meestal aanzienlijk energiezuiniger dan een gemiddelde woning. Een gemiddelde tiny house verbruikt tussen 1.000 en 2.000 kWh elektriciteit per jaar, afhankelijk van grootte en installaties. In vergelijking daarmee verbruikt een gemiddeld huishouden in Nederland ruim 3.000 kWh per jaar.
Omdat tiny houses goed geïsoleerd zijn, zijn de stookkosten vaak laag. Ook de onderhoudskosten zijn meestal aanzienlijk lager dan bij grotere woningen. Dit maakt tiny houses niet alleen gunstig voor de portemonnee, maar ook voor het milieu.
Toekomstige ontwikkelingen en regelgeving
Hoewel de huidige regelgeving duidelijk is, zijn er verwachtingen dat de energielabelplicht voor tiny houses in de toekomst uitgebreid kan worden. Vooral als de trend richting duurzaam wonen verder groeit, kan de regering besluiten om meer woningen onder de energielabelplicht te plaatsen.
Bovendien is er momenteel een uitbreiding van de businessrules in EP-Online, waardoor het registreren van een energielabel voor een tiny house eenvoudiger wordt. Deze verandering moet nog volledig in productie worden gebracht, maar het betekent dat de registratie in de toekomst efficiënter zal zijn.
Conclusie
Tiny houses zijn in veel gevallen vrijgesteld van de energielabelplicht, maar er zijn situaties waarin het label wél verplicht is. Dit is vooral het geval als de tiny house als recreatiewoning wordt gebruikt of als het energieverbruik hoger is dan de uitgangswaarden.
Hoewel het energielabel niet verplicht is voor alle eigenaars, kan het toch een waardevolle keuze zijn. Het biedt inzicht in het energieverbruik, helpt bij het behalen van duurzaamheidsambities, en maakt eigenaars voorbereid op mogelijke toekomstige regelgeving.
Bij het aanvragen van het label is het belangrijk om een gecertificeerd energieadviseur te raadplegen en zorgvuldig te controleren of de woning onder de uitzonderingen valt. Daarnaast zijn er technische oplossingen beschikbaar om een tiny house zoveel mogelijk energiezuinig te maken, zoals goede isolatie, HR++ glas en zonnepanelen.