Een slecht energielabel is tegenwoordig meer dan alleen een technische aanduiding. Het heeft concrete gevolgen voor de woonkwaliteit, de energiekosten, de verkoopkansen en zelfs de juridische toegankelijkheid van een woning. In dit artikel bespreken we op basis van actuele data uit betrouwbare bronnen hoe slechte energielabels worden gedefinieerd, wat de directe en indirecte gevolgen zijn van een laag energielabel, welke wettelijke verplichtingen er zijn, en waarom investeren in verduurzaming een slimme keuze is. We laten zien hoe een slecht energielabel financieel en functioneel een nadeel is, en welke stappen je kunt nemen om dit te verbeteren.
Wat zijn slechte energielabels?
Energiegelabels in Nederland zijn verdeeld over een schaal van A++++ (zeer energiezuinig) tot G (zeer energieonzuinig). De labels E, F en G worden algemeen als slechte energielabels beschouwd. Deze labels duiden erop dat de woning relatief veel energie verbruikt in vergelijking tot het vloeroppervlak voor verwarming, warm water en ventilatie. De energiezuinigheid van een woning hangt vooral af van het isolatiepeil, het type glas, de efficiëntie van het verwarmingssysteem en de aanwezigheid van warmteterugwinning.
Woningen met een slecht energielabel vertonen vaak de volgende kenmerken: - Weinig tot geen isolatie in de muren, daken of vloeren. - Enkelglas of verouderd dubbelglas, wat leidt tot warmteverlies. - Oude verwarmingssystemen, die minder efficiënt werken. - Natuurlijke ventilatie zonder warmteterugwinning, wat leidt tot energieverlies. - Geen duurzame energiebronnen, zoals zonnepanelen of warmtepompen.
Oudere woningen, vooral die gebouwd vóór 1980, vallen vaak onder deze categorie tenzij ze in de loop der jaren zijn verduurzaamd. Slechte energielabels zijn dus vaak het gevolg van verouderde bouwmethoden en gebrekkige thermische isolatie.
Gevolgen van een slecht energielabel
Een slecht energielabel heeft zowel directe als indirecte gevolgen voor de woningeigenaar, de huurder en de marktwaarde van het pand. Deze gevolgen zijn niet alleen emotioneel of praktisch, maar ook juridisch.
1. Hogere energiekosten
Het meest directe effect van een slecht energielabel is hogere energiekosten. Slecht geïsoleerde woningen verliezen veel warmte, wat betekent dat het verwarmingssysteem harder moet werken om een comfortabele temperatuur te behouden. Bij huidige energieprijzen kan dit tot honderden euro's extra kosten per jaar leiden, afhankelijk van de grootte en situering van de woning.
2. Verlaagd wooncomfort
Woningen met een slecht energielabel lijden vaak aan verlaagd wooncomfort. Denk aan: - Koude vloeren en muren vanwege het gebrek aan isolatie. - Tocht langs ramen en deuren, wat het wooncomfort negatief beïnvloedt. - Vocht- en schimmelproblemen door condensatie op koude oppervlakken. - Lage luchtkwaliteit vanwege onvoldoende ventilatie.
Zo’n omgeving heeft ook een negatieve invloed op de gezondheid, vooral bij personen met aandoeningen als astma of allergieën.
3. Lagere marktwaarde
Een slecht energielabel heeft ook een negatieve invloed op de marktwaarde van een woning. Onderzoek toont aan dat woningen met een goed energielabel (A of B) gemiddeld een hogere verkoopprijs hebben dan vergelijkbare woningen met een slecht energielabel. Bij verkoop kan het verschil in verkoopprijs oplopen tot duizenden euro’s, afhankelijk van de locatie, grootte en conditie van het pand.
4. Moeilijkere verkoop of verhuur
Een woning met een slecht energielabel verkoopt lastiger. Potentiële kopers haken vaak af bij de gedachte aan hoge energielasten en mogelijke verbouwingen. Het gevolg is dat het pand langer op de markt blijft en minder biedingen binnenkrijgt.
Op de huurmarkt zien we een vergelijkbare trend. Huurders letten niet alleen op de huurprijs, maar ook op de maandelijkse energiekosten. Een woning of kantoorruimte met een slecht energielabel betekent hogere lasten en dus vaak minder belangstelling of lagere huurprijs.
5. Wettelijke verplichtingen
In Nederland is het bij verkoop of verhuur van een woning wettelijk verplicht om een energielabel aan te bieden. Bij het ontbreken van zo’n label riskeert de eigenaar een boete. Dit geldt zowel voor woningen als voor bedrijfspanden.
Sinds 1 januari 2023 geldt een extra verplichting voor kantoren groter dan 100 m², die minimaal label C moeten hebben om nog verhuurd of gebruikt te mogen worden. Wie hier niet op inspeelt, loopt het risico dat het pand niet meer als kantoorruimte mag worden ingezet.
Er wordt verwacht dat deze eisen in de komende jaren nog verder aangescherpt zullen worden, zowel voor woningen als voor commerciële panden.
Verduurzaming: een strategische investering
Aangezien een slecht energielabel financieel en juridisch een nadeel is, is verduurzaming een logische keuze. Verduurzamen houdt in dat je de woning aanpast om het energieverbruik te verlagen, de woonkwaliteit te verbeteren en aan de toekomstgerichte wettelijke eisen te voldoen.
1. Verduurzamen levert directe besparingen
Investeren in verduurzaming heeft een dubbel effect: - Lagere energiekosten door verbeterde isolatie, energiezuiniger systemen en warmteterugwinning. - Hogere woningwaarde, wat zowel bij verkoop als verhuur positief uitwerkt.
Bijvoorbeeld: het aanbrengen van extra isolatie in de muren of het vloerplaat, het vervangen van enkelglas door dubbel of driedubbel glas, of het installeren van een warmtepomp kunnen leiden tot aanzienlijke besparingen op het energieverbruik.
2. Financiële voordelen via hypotheek
Banken stimuleren verduurzaming met extra leenruimte en rentekortingen. De maatregelen zijn afhankelijk van het energielabel: - Label E, F of G → tot €20.000 extra lenen - Label C of D → tot €15.000 extra - Label A of B → tot €10.000 extra - Label A++++ → geen extra lening (woning is al maximaal energiezuinig)
Daarnaast geven veel banken rentekorting bij label A of B, soms tot wel 0,15%. Dit betekent dat je niet alleen energiekosten bespaart, maar ook rentekosten.
3. Verbeterde verkoop- en huurkansen
Een woning met een goed energielabel is aantrekkelijker voor zowel kopers als huurders. Het label toont direct aan dat de woning energiezuinig is, wat betekent dat de energiekosten lager zijn en het wooncomfort hoger. Daarnaast is het een garantie dat de woning voldoet aan huidige en toekomstige wettelijke eisen.
Bij verkoop is het verschil in verkoopprijs aanzienlijk. Onderzoek heeft aangetoond dat een woning met label A of B tot duizenden euro’s extra waard is in vergelijking met een woning met label E of F.
Op de huurmarkt zijn woningen met een slecht energielabel minder aantrekkelijk. Huurders zijn bereid voor een beter wooncomfort meer te betalen, maar bij hoge energiekosten of schimmelproblemen is het moeilijker om huurders te vinden of te behouden.
De huidige situatie op de woningmarkt
De Nederlandse woningmarkt wordt steeds duurzamer, maar er is nog veel werk aan de winkel. Volgens recente cijfers: - 13,6% van alle woningen heeft energielabel D of slechter (D tot G). - 24% van de woningen heeft label A of beter. - 37,4% van de woningen heeft geen bekend energielabel.
Deze laatste categorie is opvallend, omdat je pas iets aan een probleem doet als je weet dat het bestaat. Een onbekend energielabel betekent dus dat de woning mogelijk slecht geïsoleerd is en verouderde systemen heeft, zonder dat dit direct duidelijk is.
De overheid en markt verwachten dat de energielabelstandaard verder zal verbeteren. De verwachting is dat de eisen in de komende jaren verder zullen aanscherpen, en dat het aantal woningen met een slecht energielabel verder zal dalen.
Waarom verduurzamen altijd loont
Verduurzamen is een investering in de toekomst, die zich op meerdere vlakken terugbetaalt. De voordelen zijn zowel financieel als juridisch:
- Verlaagde energiekosten door efficiëntere systemen en betere isolatie.
- Hogere verkoopprijs en snellere verkoop bij een goed energielabel.
- Hogere huurprijs en meer huurders op de markt.
- Gunstigere hypotheekvoorwaarden bij banken die verduurzaming stimuleren.
- Juridische veiligheid bij verkoop of verhuur, aangezien de regels steeds strenger worden.
Kortom: elke euro die je in verduurzaming steekt, betaalt zich terug in meerdere vormen. Het is dus niet alleen een keuze voor het milieu, maar ook een slimme financiële strategie.
Conclusie
Een slecht energielabel is meer dan alleen een technische aanduiding. Het heeft directe gevolgen voor de energiekosten, het wooncomfort, de marktwaarde en de juridische toegankelijkheid van een woning. Woningen met een slecht label (E, F of G) verbruiken veel energie, zijn minder aantrekkelijk voor kopers en huurders, en voldoen mogelijk niet aan de huidige of toekomstige wettelijke eisen.
Toch is de situatie veranderlijk. Verduurzamen is een slimme keuze die zich op meerdere vlakken terugbetaalt. Het levert directe besparingen op energiekosten, verhoogt de woningwaarde, en zorgt voor gunstigere hypotheekvoorwaarden. Bovendien maakt het de woning toekomstbestendig, zodat het langer meegaat met de regelgeving en marktontwikkelingen.
Voor eigenaren, verhuurders en bouwers is het dus verstandig om het energielabel van hun pand te bepalen en eventuele verbeteringen te overwegen. Zo zorg je niet alleen voor een duurzamere woning, maar ook voor een betere financiële en juridische positie.