Sinds 1 januari 2023 is het energielabel C verplicht voor de meeste kantoorpanden in Nederland. Deze verplichting is onderdeel van het bredere beleid om de gebouwde omgeving te verduurzamen en zo de CO₂-uitstoot te verminderen. Voor zowel ondernemers die een kantoorruimte huren als eigenaren die hun pand beheren, is het belangrijk om de betekenis van dit label en de verplichtingen die daarmee gepaard gaan goed te begrijpen. In dit artikel geven we een overzicht van de eisen, uitzonderingen, en de stappen die genomen moeten worden om aan de verplichting te voldoen.
Wat is het energielabel C?
Het energielabel van een gebouw geeft een visuele weergave van de energieprestatie van dat pand. Het label bestaat uit letters (van A tot G), waarbij A het beste presterende label is en G het slechtste. Voor kantoren is het verplicht om minimaal label C te hebben. Dit betekent dat het primair fossiele energiegebruik van het kantoorpand maximaal 225 kWh per m² per jaar mag zijn. Dit is vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en is een juridisch bindende eis.
Het label wordt bepaald door middel van een energieadviseur, die het pand onderzoekt en een energieprestatieindicatie (EPI) vaststelt. Deze EPI wordt vervolgens geregistreerd in de databank EP-Online. Een energielabel is tien jaar geldig, maar bij verkoop of verhuur moet altijd een actueel label worden overlegd.
Voor welke kantoren geldt de verplichting?
Niet elk kantoorpand valt onder de verplichting om energielabel C te hebben. De verplichting geldt voor kantoren die aan de volgende voorwaarden voldoen:
- Groter dan 100 m² in gebruiksoppervlakte;
- Hoofdzakelijk als kantoor in gebruik (meer dan 50% van het vloeroppervlak);
- Een eigen energieaansluiting hebben;
- Of als het kantoor meer dan 100 m² is, inclusief eventuele nevenfuncties.
Een nevenfunctie is een gebruiksfunctie die ten dienste staat van een andere gebruiksfunctie. Bijvoorbeeld: een winkel met een bijbehorend kantoor in hetzelfde gebouw. In dat geval is het kantoor een nevenfunctie van de winkel.
Uitzonderingen op de energielabel C-verplichting
Hoewel de energielabel C-verplichting van toepassing is op de meeste kantoorpanden, zijn er uitzonderingen. De volgende kantoren vallen niet onder de verplichting:
- Kantoren kleiner dan 100 m²;
- Kantoren die geen energie gebruiken om de temperatuur binnen te regelen;
- Monumentale gebouwen zoals bedoeld in de Erfgoedwet of aangewezen monumenten in een provinciale of gemeentelijke verordening;
- Kantoorgebouwen die ten hoogste 2 jaar worden gebruikt;
- Kantoren die worden onteigend of aangekocht in het kader van de Onteigeningswet;
- Gebouwen waarvan de benodigde maatregelen om energielabel C te realiseren een terugverdientijd hebben van meer dan 10 jaar.
Bijvoorbeeld, een tijdelijk kantoor dat slechts voor een korte periode wordt gebruikt, valt niet onder deze verplichting. Evenzo is een gebouw dat niet op temperatuur wordt gereguleerd, zoals een kantoor in een gebouw zonder verwarming of koeling, ook niet verplicht om een energielabel C te hebben.
Gevolgen van het niet voldoen aan de energielabel C-eis
Als een kantoorpand niet voldoet aan de eisen van energielabel C, mag het niet meer als kantoor gebruikt of verhuurd worden. Dit is een juridisch bindende verplichting, en gemeenten en omgevingsdiensten handhaven deze regel sinds 1 januari 2023. Handhavingsmaatregelen kunnen leiden tot het tijdelijk verbannen van de kantoorfunctie uit het gebouw totdat het label verbeterd is.
Het is daarom belangrijk om op tijd te controleren of het kantoorpand al een geldig energielabel heeft. Dit kan gedaan worden via de website EP-Online. Als het label nog niet aanwezig is of slechter is dan C, dient er actie genomen te worden.
Hoe kan het energielabel van een kantoor verbeterd worden?
Om aan de eisen van energielabel C te voldoen, kunnen verschillende energiemaatregelen genomen worden. Deze maatregelen moeten ervoor zorgen dat het primair fossiele energiegebruik maximaal 225 kWh/m² per jaar is. Enkele veelgebruikte maatregelen zijn:
- Vervanging van verlichting: Het vervangen van fluorescentielampen door LED-lampen leidt tot een aanzienlijke energiebesparing.
- Isolatie verbeteren: Beter geïsoleerde muren, daken en ramen verminderen het energieverbruik voor verwarming en koeling.
- Toepassen van duurzame energiebronnen: Installatie van zonnepanelen of andere vormen van duurzame energieproductie kan het energielabel verbeteren.
- Energie-efficiënte systemen installeren: Het gebruik van energie-efficiënte klimaatbeheerssystemen en verlichtingsinstallaties is een essentiële stap.
- Energie-advies en -controle: Het raadplegen van een gecertificeerd energieadviseur kan helpen om het label te bepalen en verbetermaatregelen te adviseren.
Het is verstandig om zoveel mogelijk no regret-maatregelen te nemen. Dit zijn maatregelen die altijd profijtelijk zijn, ongeacht de toekomstige regelgeving. Dit helpt om het gebouw in de toekomst nog steeds duurzaam te maken.
De rol van de overheid en financiële ondersteuning
De Rijksoverheid streeft naar een CO₂-arme gebouwde omgeving in 2050, ook voor bestaande kantoren. Om dit doel te bereiken, zijn er verschillende financiële regelingen beschikbaar voor ondernemers die hun kantoor duurzamer willen maken. Deze regelingen kunnen ondersteuning bieden voor investeringen in energiebesparende maatregelen en duurzame energieproductie.
Voorbeelden van dergelijke regelingen zijn:
- Het Energiebesparingstoeslag (EBT), waarbij een deel van de kosten voor energiemaatregelen vergoed wordt;
- Het Duurzame Energieproductie Stroom (DEP-stroom), dat subsidie biedt voor zonnepanelen en andere vormen van duurzame energieproductie;
- Het Innovatie- en Investeringstoeslag (IIT), dat bedoeld is voor innovatieve energiemaatregelen.
Het is verstandig om bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) te informeren welke regelingen beschikbaar zijn en of het pand aansluit bij de eisen voor deze financiering.
Wat verandert er in de toekomst?
De eisen voor energielabels worden in de komende jaren steeds strenger. De overheid streeft er naar dat alle kantoren in 2030 minimaal energielabel A hebben. Dit is nog niet wettelijk verplicht, maar het is een richtlijn die ingeschakeld is in het energieakkoord van 2013. Het is daarom verstandig om nu al te investeren in energiebesparende maatregelen die niet alleen het huidige label verbeteren, maar ook het pand beter voorbereiden op toekomstige regelgeving.
In 2050 is het doel om alle gebouwen CO₂-neutraal te maken. Dit betekent dat het kantoorpand in die tijd volledig op duurzame energie moet werken. Om dit te bereiken, is het essentieel om nu al te starten met het verbeteren van het energiegebruik en de efficiëntie van het pand.
Hoe controleer je of jouw kantoor al energielabel C heeft?
Het is belangrijk om regelmatig te controleren of jouw kantoorpand voldoet aan de eisen van energielabel C. Dit kan gedaan worden via de website EP-Online, waar energielabels van gebouwen worden geregistreerd. Op deze website kun je het energielabel opzoeken via postcode en huisnummer, BAG ID of registratienummer.
Als het energielabel nog niet aanwezig is of slechter is dan C, is het noodzakelijk om actie te ondernemen. In dat geval is het aan te raden om contact op te nemen met een gecertificeerd energieadviseur die het label kan bepalen en eventueel verbetermaatregelen kan adviseren.
Samenwerking met verhuurders en gemeenten
Als je kantoorruimte huurt, valt het verantwoordelijkheid voor het energielabel op de verhuurder. Als je twijfelt of jouw kantoor aan de eisen voldoet, is het verstandig om contact op te nemen met de verhuurder. De verhuurder dient ervoor te zorgen dat het pand voldoet aan de energielabel C-eis.
Daarnaast is het belangrijk om te weten dat gemeenten en omgevingsdiensten verantwoordelijk zijn voor de handhaving van de energielabel C-verplichting. Als een kantoor niet voldoet aan de eisen, kan de gemeente actie ondernemen, waaronder het tijdelijk verbannen van de kantoorfunctie uit het gebouw totdat de situatie verbeterd is.
Conclusie
Het energielabel C is sinds 1 januari 2023 verplicht voor de meeste kantoorpanden in Nederland. Dit label geeft aan dat het primair fossiele energiegebruik van het pand maximaal 225 kWh per m² per jaar is. Deze verplichting is onderdeel van het bredere beleid van de overheid om de gebouwde omgeving te verduurzamen en zo de CO₂-uitstoot te verminderen.
Niet elk kantoorpand valt onder deze verplichting. Uitzonderingen zijn onder andere kantoren kleiner dan 100 m², monumentale gebouwen en kantoren die geen energie gebruiken voor klimaatbeheersing. Als een kantoor niet aan de eisen voldoet, mag het niet meer als kantoor gebruikt of verhuurd worden.
Om aan de energielabel C-eis te voldoen, zijn er verschillende energiemaatregelen beschikbaar. Denk aan het vervangen van verlichting, verbetering van isolatie, toepassing van duurzame energiebronnen en het raadplegen van een gecertificeerd energieadviseur. Daarnaast zijn er financiële regelingen beschikbaar die ondersteuning bieden bij het verbeteren van het energiegebruik van het pand.
Het is verstandig om nu al te starten met het verbeteren van het energiegebruik, zodat het kantoorpand in de toekomst niet alleen aan de huidige eisen voldoet, maar ook beter voorbereid is op de toekomstige regelgeving. De overheid streeft namelijk naar een CO₂-arme gebouwde omgeving in 2050, waarin alle kantoren volledig op duurzame energie werken.