Het energielabel van jouw woning kan afwijken van dat van een vergelijkbare woning in de directe omgeving. Hoewel het aanvoelen alsof een huis van gelijke leeftijd en bouwstijl hetzelfde energielabel zou moeten hebben, zijn er meerdere redenen waarom het energielabel van jouw woning anders is. Dit artikel biedt een gedetailleerde uitleg over de oorzaken van dergelijke verschillen, de evolutie van energielabels sinds 2015, en hoe je jouw woning energiezuiniger kunt maken. Alles wat je moet weten, is gebaseerd op de meest recente en betrouwbare bronnen.
Inleiding
Sinds 2021 zijn energielabels voor woningen volledig vernieuwd. Het energielabel geeft nu een gedetailleerde weergave van de energieprestaties van een woning. Het label is niet alleen een letter (A+++ t/m G), maar bevat ook aanbevelingen voor mogelijke verbeteringen en technische informatie over isolatie, installaties en energieverbruik.
Toch is het mogelijk dat jouw energielabel verschilt van dat van jouw buren, ook als de woningen qua type en bouwjaar gelijk lijken. Dit artikel legt uit waarom dit kan gebeuren, wat de belangrijkste verschillen zijn tussen voorlopige en definitieve labels, en hoe je jouw woning energiezuiniger kunt maken.
De evolutie van het energielabel
Oud- versus nieuw energielabel
Sinds 2021 worden nieuwe energielabels uitgegeven, die fundamenteel anders zijn dan de oude versies. Deze nieuwe labels zijn moderner, uitgebreider en geven meer inzicht in de energieprestaties van de woning.
De belangrijkste verschillen zijn:
- Schaalwijziging: Het nieuwe label gebruikt een schaal van G t/m A++++. Oudere labels gingen tot A.
- Nauwkeurigheid: Het nieuwe energielabel is gebaseerd op de werkelijke energieprestaties van de woning. Het oude label was gemaakt op basis van standaardwaardes en aannames.
- Geldigheid: Het nieuwe energielabel is 10 jaar geldig zonder tussentijdse wijzigingen, in tegenstelling tot het oude label dat wel tussentijdse aanpassingen nodig had.
Voorlopig versus definitief energielabel
Een energielabel kan voorlopig of definitief zijn. Een voorlopig energielabel wordt opgesteld op basis van schattingen en zonder fysieke inspectie. Dit is vaak het geval bij nieuwbouw. Het voorlopige label is minder nauwkeurig en dient vooral als tijdelijke oplossing.
Een definitief energielabel daarentegen is het resultaat van een gedetailleerde inspectie door een erkende energieadviseur. Het is verplicht bij de verkoop of verhuur van een woning sinds 2021.
Hoewel voorlopige en definitieve energielabels vanaf 2021 hetzelfde uitzien, is er een visuele onderscheid: rechtsboven op het voorlopige label staat in rood "voorlopig".
Waarom is jouw energielabel anders dan dat van jouw buren?
Hoewel woningen op het oog gelijk lijken, kan het energielabel toch verschillen. Dit komt door meerdere factoren:
1. Aanpassingen in de bepalingsmethode
De manier waarop energielabels worden bepaald is sinds 2015 en 2021 aangepast. Als jouw woning op een andere manier is beoordeeld dan die van jouw buren, kan het resultaat verschillen.
- 2015: Er werd een nieuwe bepalingsmethode ingevoerd die nauwkeuriger was.
- 2021: De schaal en de berekeningsmethoden zijn verder vernieuwd, wat leidt tot meer transparantie, maar ook tot verschillen tussen labels.
2. Verschillende invoergegevens
Een energielabel wordt op basis van technische gegevens en fysieke inspectie bepaald. Als de invoergegevens van jouw woning anders zijn dan die van jouw buren, kan het label van jouw woning beter of slechter zijn.
- Bouwjaar en constructie: De bouwjaar en gebruikte materialen bepalen de isolatie- en ventilatie-eigenschappen.
- Installaties: Een cv-ketel of warmtepomp kan het energieverbruik van een woning sterk beïnvloeden.
- Verbouwingen: Aanpassingen zoals het aanbrengen van extra isolatie of het plaatsen van zonnepanelen hebben een positief effect op het energielabel.
Wat bevat het energielabel?
Het energielabel is niet alleen een letter (A+++ tot G), maar bevat ook een uitgebreid rapport met technische en praktische informatie. Deze informatie helpt bij het inschatten van verbetermogelijkheden en het maken van beslissingen over renovaties.
De belangrijkste gegevens die op het energielabel staan zijn:
- Energiebehoefte per vierkante meter en per jaar
- Geschat gas- en stroomverbruik
- Aanbevolen verbetermaatregelen
- Informatie over isolatie, ventilatie en installaties
- Vergelijking met standaarden en soortgelijke woningen
Het energielabel is meestal meer dan 10 pagina’s lang en geeft een overzicht van de energieprestaties van de woning, inclusief mogelijke verbeteringen.
Hoe werkt het energielabel in de praktijk?
Het energielabel is verplicht bij de verkoop of verhuur van een woning. Sinds 2021 moet het energielabel door een erkende energieadviseur worden uitgevoerd. Deze adviseur inspecteert de woning en registreert het label bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).
De gemiddelde kosten van het energielabel liggen rond €295 voor eengezinswoningen en €200 voor appartementen. De prijs kan variëren afhankelijk van het type woning, de benodigde documentatie en de tijd die de adviseur nodig heeft.
Voorlopig versus definitief in de praktijk
Het voorlopige energielabel wordt vaak gebruikt in de bouwsector voor nieuwbouw. Het is een tijdelijke oplossing die op basis van schattingen is gebaseerd. Het definitieve energielabel is verplicht bij verkoop of verhuur.
Bij verkoop van een woning moet het energielabel in de advertentie worden vermeld. De koper of huurder moet ook een afschrift van het label ontvangen.
Uitzonderingen op de verplichting
Niet voor iedere woning is een energielabel verplicht. De volgende uitzonderingen gelden:
- Vrijstaande woningen kleiner dan 50 m²
- Monumentale woningen
- Woningen die worden gerestaureerd en nog geen energielabel kunnen verkrijgen
Als het energielabel ontbreekt bij verkoop of verhuur, kan de woningeigenaar boetes riskeren. Deze boetes hangen af van de situatie en worden bepaald door de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT).
Hoe maak je jouw woning energiezuiniger?
Als het energielabel van jouw woning lager is dan gewenst, zijn er meerdere maatregelen die je kunt nemen om de energieprestaties te verbeteren. Deze maatregelen zorgen niet alleen voor een beter energielabel, maar ook voor lagere energiekosten en meer wooncomfort.
1. Isolatie verbeteren
Isolatie is een van de meest effectieve manieren om de energieprestaties van een woning te verbeteren. Mogelijke verbeteringen zijn:
- Dakisolatie aanbrengen of aanvullen
- Vloerisolatie aanbrengen, vooral in kelders of op grond
- Wandisolatie aanbrengen of aanvullen
2. Installaties vervangen
Het vervangen van oude installaties door energiezuinigere alternatieven is een andere manier om het energielabel te verbeteren. Denk aan:
- CV-ketel vervangen door een condensketel of warmtepomp
- Lichtsystemen vervangen door LED-verlichting
- Boiler vervangen door een energiezuinige variant
3. Zonnepanelen installeren
Zonnepanelen zijn een populaire manier om een woning energieautonoom te maken. De opgewekte energie kan worden gebruikt voor verwarming, verlichting en elektrische apparaten. In sommige gevallen kan het energielabel zelfs in de categorie A++++ vallen, wat betekent dat de woning meer energie produceert dan het verbruikt.
4. Gebruik van slimme apparaten en sensoren
Slechte energiebeheersing kan leiden tot verlies van energie. Het gebruik van slimme thermostaten, verlichtingssystemen en sensoren helpt bij het optimaliseren van het energieverbruik.
Verklaringen voor labelverschuivingen
Soms verschuift het energielabel van een woning nadat het voor de eerste keer is uitgevoerd. Dit kan het gevolg zijn van:
- Aanpassingen aan de woning: Denk aan aanbouw, het plaatsen van dakramen of het uitbreiden van de woning.
- Energiebesparende maatregelen: Het aanbrengen van extra isolatie, het vervangen van de cv-ketel of het installeren van zonnepanelen heeft invloed op het energielabel.
- Aanpassingen in de bepalingsmethode: Sinds 2021 zijn de methoden voor het bepalen van het energielabel veranderd, wat kan leiden tot aanpassingen in het label.
Hoe vind je jouw energielabel?
Het energielabel van elke woning in Nederland is gratis te raadplegen via de website van Milieu Centraal. Op deze website kun je het energielabel van je eigen woning of die van buren opzoeken.
Als je van plan bent om je woning te verkoopen of te verhuren, is het verplicht om een definitief energielabel te hebben. Dit label moet door een erkende energieadviseur worden uitgevoerd.
Conclusie
Het energielabel van jouw woning kan verschillen van die van jouw buren, ook als de woningen qua type en bouwjaar gelijk lijken. Dit verschil kan het resultaat zijn van aanpassingen in de bepalingsmethode, verschillen in de invoergegevens of verbouwingen in de woning. Het energielabel is een waardevol instrument om de energieprestaties van een woning te beoordelen en mogelijke verbeteringen aan te wijzen.
Door energiebesparende maatregelen zoals isolatieverbeteringen, het vervangen van oude installaties of het installeren van zonnepanelen, kun je jouw woning energiezuiniger maken. Niet alleen leidt dit tot lagere energiekosten, het zorgt ook voor een comfortabeler woonklimaat en een hogere verkoopwaarde.
Het energielabel is verplicht bij verkoop of verhuur sinds 2021. Het label moet door een erkende energieadviseur worden uitgevoerd, en de kosten liggen gemiddeld rond de €295 voor eengezinswoningen en €200 voor appartementen. Uitzonderingen gelden voor vrijstaande woningen onder 50 m² en monumentale woningen.
Als je jouw energielabel wilt verbeteren, is het verstandig om een adviseur te raadplegen of het energielabel van je woning te raadplegen via Milieu Centraal. Met de juiste maatregelen kun je jouw woning duurzaam maken en langdurig energiekosten besparen.