Een energielabel is een essentieel onderdeel van elke woning in Nederland, zowel bij verkoop als bij huur. Het geeft een overzicht van hoe energiezuinig een woning is en helpt bij het bepalen van het energieverbruik in kilowattuur (kWh) per vierkante meter per jaar. Voor eigenaren, kopers en huurders is het begrip van het energielabel en de bijbehorende wattages van groot belang, zowel voor financiële overwegingen als voor duurzaamheid en comfort. In dit artikel worden de energielabels van A++++ tot en met G nader toegelicht, inclusief de bijbehorende energiebehoefte per categorie. Daarnaast wordt uitgelegd hoe energielabels worden berekend, hoe ze invloed kunnen hebben op de waarde van een woning en welke maatregelen het energielabel kunnen verbeteren.
Wat is een energielabel?
Een energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het is verplicht bij de verkoop, verhuur of oplevering van een woning sinds 2015, en moet worden uitgevoerd door een erkende energieadviseur (EPA). Het label geeft een visuele weergave van het energieverbruik, uitgedrukt in kWh per m² per jaar, en reikt van de meest energiezuinige categorie (A++++) tot de minst efficiënte (G). Het energielabel is meer dan alleen een letter: het bevat ook gedetailleerde informatie over de thermische eigenschappen van de woning, zoals isolatie, verwarmingssystemen en eventuele aanbevelingen voor verbetering.
Het energielabel is een standaarddocument dat in lijn is met de Europese richtlijn voor gebouwenefficiëntie. Het geeft een overzicht van het totale energieverbruik van de woning, inclusief het gebruik voor verwarming, koeling, ventilatie en warm water. Het is belangrijk om te weten dat het energielabel geen rekening houdt met het energieverbruik van huishoudelijke apparaten zoals koelkasten of wasmachines. Ook wordt rekening gehouden met eventueel opgewekte energie via zonnepanelen of andere duurzame bronnen, die het totale verbruik verlagen.
Hoe wordt het energielabel berekend?
Het energielabel wordt berekend op basis van een gestandaardiseerde methode, die voor alle woningen gelijk is. De berekening is gebaseerd op het primaire energieverbruik, wat betekent dat het niet alleen het energieverbruik in het huis zelf meet, maar ook het verlies dat optreedt bij het transport van energie van de bron naar het huis. Bijvoorbeeld: het transport van aardgas van het veld naar het huis leidt tot verlies in efficiëntie, wat in de berekening is meegenomen. Daardoor geeft het energielabel een realistische weergave van het totale energieverbruik.
De energiebehoefte wordt uitgedrukt in kWh per m² per jaar. Dit houdt in hoeveel energie nodig is om een vierkante meter van de woning te verhitten, te koelen, te ventileren en warm water aan te bieden. Het energielabel houdt geen rekening met het individuele verbruik van huishoudelijke elektriciteitsapparaten, zoals televisies of koelkasten, omdat deze afhankelijk zijn van de leefstijl van de bewoner en niet van de bouwconstructie van de woning.
Het energielabel wordt berekend aan de hand van verschillende factoren, zoals:
- De isolatie van de gevel, dak en vloer
- Het type ramen en de glasoppervlakte
- De efficiëntie van het verwarmings- en ventilatiesysteem
- De eventuele aanwezigheid van duurzame energiebronnen zoals zonnepanelen
Een erkende energieadviseur bezoekt de woning en voert metingen en beoordelingen uit op deze aspecten. Op basis van deze gegevens wordt het energielabel vastgesteld.
Energielabels van A++++ tot G: wat betekent elk label?
Het energielabel bestaat uit 11 categorieën, van A++++ (meest efficiënt) tot G (minst efficiënt). Elke categorie geeft aan hoeveel energie nodig is per vierkante meter per jaar. Voor de meeste woningen geldt een combinatie van gas- en elektriciteitsverbruik, waarbij 1 m³ gas gelijk is aan 9,77 kWh. Dit kent cijfers per categorie en geeft inzicht in het energieverbruik van verschillende soorten woningen.
Hieronder is een overzicht van de energielabels, met de bijbehorende wattages per categorie:
| Energielabel | Gasverbruik per jaar (m³/m²) | Elektriciteitsverbruik per jaar (kWh/m²) |
|---|---|---|
| A++++ | 0 | 0 |
| A+++ | 0 - 5,1 | 0 - 49,83 |
| A++ | 5,1 - 7,7 | 49,83 - 75,23 |
| A+ | 7,7 - 10,7 | 75,23 - 104,54 |
| A | 10,7 - 16,4 | 104,54 - 160,23 |
| B | 16,4 - 19,4 | 160,23 - 189,54 |
| C | 19,4 - 25,6 | 189,54 - 250,11 |
| D | 25,6 - 29,7 | 250,11 - 290,71 |
| E | 29,7 - 34,4 | 290,71 - 336,09 |
| F | 34,4 - 38,9 | 336,09 - 380,05 |
| G | > 38,9 | > 380,05 |
Bij categorie A++++ is het energieverbruik nihil of zelfs negatief, wat betekent dat de woning meer energie opwekt dan verbruikt. Dit is meestal het geval bij woningen met uitgebreide zonnepanelen, die het verbruik van aardgas en elektriciteit drastisch verlagen.
De categorieën A+++ tot A geven een zeer laag energieverbruik aan, terwijl categorieën B tot E een lager tot gemiddeld energieverbruik tonen. Categorieën F en G zijn de minst efficiënte, met een hoog tot zeer hoog energieverbruik.
Het energielabel heeft een grote impact op de verkoopprijs en huurprijs van een woning. Studies tonen aan dat woningen met een beter energielabel een hogere waarde hebben. Een woning met label A+++ tot A++++ kan op lange termijn tot 10% meer waard zijn dan een woning met label F of G. Dit komt doordat energiezuinige woningen een lagere energierekening hebben en vaak comfortabeler zijn om in te wonen.
Hoe beïnvloedt het energielabel het energieverbruik?
Het energielabel is een maat voor het energieverbruik van een woning, uitgedrukt in kWh per m² per jaar. Het is belangrijk om te begrijpen dat het energielabel geen directe maat is voor de kosten van het energieverbruik van het huishouden, omdat het niet rekening houdt met het gebruik van huishoudelijke apparaten. Het energielabel geeft wel een goed inzicht in het energieverbruik dat nodig is voor de basisfuncties van een woning: verwarming, koeling, ventilatie en warm water.
Een woning met een energielabel A+++ tot A++++ verbruikt bijvoorbeeld ongeveer 0 tot 50 kWh elektriciteit per m² per jaar. Dit is zeer laag en duidt op een zeer goed geïsoleerde woning met efficiënte verwarmingsinstallaties. Een woning met label B verbruikt ongeveer 160-190 kWh per m² per jaar, wat lager is dan het gemiddelde. Een woning met label G verbruikt meer dan 380 kWh per m² per jaar, wat aangeeft dat het energieverbruik zeer hoog is.
Het energielabel is dus een essentieel instrument om de energieprestatie van een woning te bepalen. Het helpt bij het maken van een verstandige keuze bij het kopen of huren van een woning, en geeft inzicht in de kosten van het energieverbruik. Het energielabel is ook een waardevolle tool voor eigenaren die willen bepalen hoe ze hun woning kunnen verbeteren om energie te besparen.
Hoe kan het energielabel worden verbeterd?
Het energielabel kan worden verbeterd door maatregelen te nemen die het energieverbruik verlagen. Dit kan bijvoorbeeld door de isolatie van de gevel, dak en vloer te verbeteren, ramen te vervangen door dubbel of drievoudig glas, of de verwarmingsinstallatie te vervangen door een efficiëntere variant. Ook het installeren van zonnepanelen of andere duurzame energiebronnen kan het energielabel verbeteren, omdat het verbruik van aardgas en elektriciteit wordt verlaagd.
De volgende maatregelen zijn effectief bij het verbeteren van het energielabel:
- Verbeterde isolatie: Een goed geïsoleerde woning verliest minder warmte en heeft dus minder energie nodig voor verwarming.
- Nieuwe ramen: Dubbel of drievoudig glas vermindert de warmteverliezen en helpt bij het behouden van warmte in de winter en het verlagen van de koelbehoefte in de zomer.
- Efficiënte verwarmingsinstallatie: Het vervangen van een oude cv-ketel door een condensketel of een warmtepomp kan het energieverbruik aanzienlijk verlagen.
- Zonnepanelen: Het opwekken van eigen elektriciteit verlaagt het energieverbruik en kan zelfs leiden tot een energieleverend huis, wat resulteert in een energielabel A++++.
- Ventilatiesysteem: Een efficiënt ventilatiesysteem met warmtewisseling vermindert de hoeveelheid energie die nodig is om de lucht in de woning te ververen.
Het is belangrijk om te weten dat de meeste maatregelen om het energielabel te verbeteren relatief grote investeringen zijn. Het energielabel is dus vooral een maat voor langdurige verbeteringen in de efficiëntie van de woning.
Hoe wordt het energielabel verkregen?
Een energielabel wordt verkregen door een erkende energieadviseur (EPA) in te schakelen. Deze adviseur bezoekt de woning en voert een inspectie uit om de energieprestatie van de woning te bepalen. De EPA voert metingen en beoordelingen uit op verschillende aspecten van de woning, zoals isolatie, ramen, verwarmingsinstallatie en ventilatie. Op basis van deze gegevens wordt het energielabel vastgesteld.
Het energielabel is verplicht bij de verkoop, verhuur of oplevering van een woning. Als dit niet het geval is, kan een boete worden opgelegd. Voor particulieren is deze boete €435, en voor bedrijven is de boete €870. Het energielabel is geldig voor 10 jaar, maar als de woning tussentijds extra wordt geïsoleerd of verbeterd, kan een nieuw energielabel worden aangevraagd.
Het energielabel kan worden aangevraagd via een erkende energieadviseur. De kosten hiervoor variëren, maar liggen meestal tussen €200 en €500, afhankelijk van de grootte en soort van de woning. Het is verstandig om bij meerdere adviseurs een offerte aan te vragen om de beste prijs te vinden.
Het energielabel kan ook worden ingezien via de website van Milieu Centraal, waar het energielabel van elk huis in Nederland gratis kan worden opgezocht. Voorlopige energielabels zijn echter niet beschikbaar op deze website, omdat deze met een oude methode zijn berekend.
Het effect van het energielabel op de woningwaarde
Het energielabel heeft een directe invloed op de waarde van een woning. Studies tonen aan dat woningen met een beter energielabel een hogere waarde hebben dan woningen met een slechter label. Dit komt doordat energiezuinige woningen een lagere energierekening hebben, wat voor kopers en huurders een aantrekkelijke eigenschap is. Bovendien zijn energiezuinige woningen comfortabeler om in te wonen, omdat ze beter geïsoleerd zijn en minder stof opslaan.
De volgende statistieken tonen aan hoeveel woningen er zijn per energielabel:
| Energielabel | Aantal woningen | Percentage van het totaal |
|---|---|---|
| A t/m A++++ | 2.018.870 | 38,29% |
| B | 850.915 | 16,14% |
| C | 1.238.335 | 23,50% |
| D | 490.945 | 9,31% |
| E | 295.220 | 5,60% |
| F | 183.285 | 3,48% |
| G | 193.565 | 3,67% |
De meeste Nederlandse woningen vallen in de categorie A t/m A++++, wat aangeeft dat de meeste woningen relatief energiezuinig zijn. Opvallend is dat nog maar weinig woningen in de categorieën F en G vallen, wat suggereert dat de meeste woningen al op weg zijn naar een betere energieprestatie.
Conclusie
Het energielabel is een essentieel onderdeel van elke woning in Nederland. Het geeft een overzicht van het energieverbruik in kWh per m² per jaar en helpt bij het bepalen van de energiezuinigheid van een woning. Het energielabel reikt van A++++ (meest efficiënt) tot G (minst efficiënt), en het invloedt op de verkoopprijs, huurprijs en comfort van een woning. Het energielabel wordt berekend aan de hand van gestandaardiseerde methoden, en het kan worden verbeterd door maatregelen zoals betere isolatie, nieuwe ramen, efficiëntere verwarmingsinstallaties en zonnepanelen. Het energielabel is verplicht bij de verkoop, verhuur of oplevering van een woning, en kan worden aangevraagd bij een erkende energieadviseur. Het energielabel is dus een waardevolle tool voor eigenaren, kopers en huurders om een verstandige keuze te maken bij de energiezuinigheid van een woning.