Sinds 1 januari 2021 zijn er aanzienlijke veranderingen doorgevoerd in het systeem voor energielabels in Nederland. Deze wijzigingen zijn bedoeld om energielabels accuraatere en betrouwbaardere weergaven van de werkelijke energieprestaties van woningen te maken. Het systeem is veranderd van een zelfdeklaratie aan de hand van vragenlijsten naar een fysieke inspectie door een erkende energieadviseur. Deze nieuwe methode zorgt voor betere inzichten in de energiezuinigheid van woningen en biedt aanbevelingen voor verduurzaming.
Daarnaast zijn er ook belangrijke wijzigingen gepland voor de toekomstige wetgeving rondom energielabels, met name vanaf 2026. Deze veranderingen zijn van essentieel belang voor woningeigenaren, vastgoedbeleggers en verhuurders. Het energielabel is niet alleen een hulpmiddel voor kopers of huurders, maar ook een maatstaf voor de marktwaarde van een woning of vastgoedobject. In dit artikel bespreken we de recente en toekomstige ontwikkelingen in het energielabelsysteem en wat dit betekent voor particuliere en professionele vastgoedbeheerders.
Energieverbruik en energielabels: nieuwe aanpak
Veranderde methode voor energielabels
Tot 2021 kon een woningeigenaar online een energielabel aanvragen door een vragenlijst in te vullen. Deze methode had als voordeel dat het eenvoudig en kostenefficiënt was, maar het had ook het nadeel dat de resultaten soms niet accuraat waren. Er was weinig inspectie en controle van de ingevulde gegevens.
Sinds 1 januari 2021 is een fysieke inspectie door een erkende energieadviseur verplicht. De inspectie duurt gemiddeld 1 tot 2 uur en omvat het meten van de afmetingen van de woning, het inspecteren van de isolatie, CV-systemen, zonnepanelen en andere energierelevante kenmerken. Deze inspectie leidt tot een gedetailleerd energielabel dat op een betere basis een inschatting geeft van het energieverbruik en de CO₂-uitstoot van de woning.
De nieuwe methode zorgt voor een beter inzicht in de energieprestaties van de woning, maar ook voor concrete aanbevelingen voor verduurzaming. Deze aanbevelingen zijn onderdeel van het energielabel en kunnen bijvoorbeeld aanduiden welke isolatielagen verbeterd kunnen worden, of of het verduurzamen van het cv-systeem rendabel is.
Geldigheid van oude energielabels
Energie-eigenaren die voor 2021 al een energielabel hadden, hoeven zich geen zorgen te maken over de geldigheid van dat label. Een geregistreerd energielabel uit die periode blijft 10 jaar geldig, met de einddatum vermeld op het label. Dit betekent dat een label dat in 2015 is aangemaakt, bijvoorbeeld, tot 2025 geldig blijft. Tijdens die periode kan het label nog gebruikt worden bij verkoop of verhuur van de woning.
Er is echter wel een belangrijk verschil tussen het oude en het nieuwe energielabelsysteem. Het oude label, bekend als het "voorlopige energielabel", is sinds 2021 niet meer getoond of gebruikt. Dit voorlopige energielabel was een schatting op basis van een verouderde methode. Het nieuwe systeem is daardoor betrouwbaarder en biedt een actuele weergave van de energieprestaties van de woning.
Voorlopige energielabels: waarom zijn deze niet meer geldig?
In 2015 is een voorlopig energielabel uitgegeven aan alle woningen in Nederland. Dit label was bedoeld als een eerste inschatting van het energieverbruik en was gebaseerd op een eenvoudigere methode die nu verouderd is. Het voorlopige label kon bijvoorbeeld een verkeerd beeld geven van de werkelijke energieprestaties van de woning.
Daarom is besloten om voorlopige energielabels niet meer te tonen of te gebruiken. Als een woningeigenaar niet tevreden is met het nieuwe energielabel, kan hij of zij contact opnemen met de energieadviseur om eventuele fouten te verbeteren. Als het probleem niet opgelost kan worden op die manier, is het mogelijk om contact op te nemen met de certificaathouder of om een nieuw energielabel aan te vragen.
Energieverplichtingen bij verkoop en verhuur
Verplichtingen voor verkopers en verhuurders
Sinds 2021 is het verplicht voor verkopers om een geldig energielabel bij de overdracht van een woning aan te reiken. Deze verplichting geldt ook voor verhuurders, die bij verhuur een geldig energielabel moeten laten registreren en aan de huurder moeten geven. Als dit niet gebeurt, kan de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) een boete opleggen. De boete kan ook worden opgelegd als de verplichting niet tijdig wordt gedaan of niet in overeenstemming met de wetgeving.
Het energielabel is openbaar en geeft kopers of huurders inzicht in de energiezuinigheid van de woning. Het label maakt het mogelijk om verschillende woningen met elkaar te vergelijken aan de hand van hun energieprestaties. De kenmerken van de woning zelf zijn echter niet openbaar, zodat particuliere gegevens niet bekend raken.
Waarom is het energielabel belangrijk?
Het energielabel is niet alleen een verplichte documentatie bij verkoop of verhuur, maar ook een instrument voor de waardebepaling van de woning. Onderzoek laat zien dat een verbetering van één labelstap gemiddeld een waardestijging van ongeveer 3% kan opleveren. Dit betekent dat woningen met een goed energielabel niet alleen beter presteren op energiegebied, maar ook op de markt.
Voor vastgoedbeleggers is het energielabel bovendien een maatstaf voor risico. Gebouwen met een slecht energielabel verliezen in waarde en zijn lastiger te financieren of te verhuren. De toekomstige regels zullen dit verschijnsel nog verder accentueren, omdat er strengere eisen komen voor de energieprestaties van woningen.
Energieverduurzaming en het energielabel
Aanbevelingen voor verduurzaming
Een van de belangrijkste voordelen van het nieuwe energielabelsysteem is dat het ook aanbevelingen voor verduurzaming bevat. Deze aanbevelingen zijn specifiek voor de woning en zijn gebaseerd op de inspectie die door de energieadviseur is gedaan. De aanbevelingen kunnen bijvoorbeeld aanduiden welke isolatielagen verbeterd kunnen worden, of of het verduurzamen van het cv-systeem rendabel is.
Deze aanbevelingen zijn een waardevolle hulp voor woningeigenaren die willen investeren in energiebesparing en duurzame verbeteringen. Ze geven een duidelijke richting aan waar de investeringen het meest rendabel zijn en hoeveel energiebesparing kan worden behaald. Daarnaast is het ook mogelijk om te bepalen welke maatregelen het meest effectief zijn voor het verbeteren van het energielabel.
De invloed van verduurzaming op marktwaarde en huurinkomsten
Een hoger energielabel betekent niet alleen lagere energiekosten, maar ook een hogere marktwaarde van de woning. Onderzoek toont aan dat woningen met een beter energielabel sneller te verhuuren of te verkopen zijn en dat ze hogere huurprijs of verkoopprijs kunnen opbrengen. Daarnaast leiden verbeterde energieprestaties ook tot een comfortabeler woonsituatie, met minder temperatuurvariaties en betere luchtkwaliteit.
Voor vastgoedbeleggers is het investeren in verduurzaming een strategische keuze. Het zorgt niet alleen voor waardebehoud, maar ook voor hogere huuropbrengsten en lagere onderhoudskosten. In de toekomst, met strengere eisen voor energieprestaties, is het zelfs mogelijk dat woningen zonder voldoende verduurzaming niet meer te verhuren of te verkoopen zijn.
Toekomstige regels en wetgeving
De energielabel wetgeving 2026
De wetgeving rondom energielabels wordt in de komende jaren verder aangescherpt. Vanaf 2026 zijn er nieuwe regels die van invloed zullen zijn op zowel particuliere woningen als commerciële vastgoedobjecten. Deze regels zijn ontworpen om de energieprestaties van woningen te verbeteren en om de duurzaamheid van het vastgoedbestand te verhogen.
De belangrijkste veranderingen zijn:
- Mei 2026: Nieuwe labelmethodiek met extra indicatoren, zoals energieverbruik, CO₂-uitstoot, automatisering en opslag. Dit betekent dat energielabels in de toekomst meer informatie bevatten over de werkelijke prestaties van de woning.
- Juli 2026: Het energielabel wordt verplicht bij verkoop, verhuur, renovatie, nieuwbouw én gebruik door overheidsinstanties. Dit betekent dat het energielabel een essentieel onderdeel wordt van alle vastgoedactiviteiten.
- 2029: Woningen met energielabel E, F of G moeten minimaal energielabel D bereiken. Dit betekent dat er een verplichting komt voor woningeigenaren om hun woning te verbeteren tot een bepaalde energieniveau.
- 2030: Nieuwe indeling van energielabels A t/m G. De oude indeling met A+ t/m A++++ vervalt. Daarnaast komen er minimumeisen voor utiliteitsgebouwen, zoals kantoren, winkels en scholen.
Wat betekent dit voor woningeigenaren?
De nieuwe regels vanaf 2026 brengen zowel kansen als verplichtingen met zich mee. Voor woningeigenaren is het belangrijk om nu al te kijken naar de energieprestaties van hun woning en eventuele verbeteringen in te plannen. Dit zorgt voor waardebehoud en vermijdt hoge kosten in de toekomst.
Een energielabel is niet alleen een verplichting, maar ook een waardevol instrument om inzicht te krijgen in de energieprestaties van de woning. Door vroegtijdige verduurzaming kan men profiteren van lagere energiekosten, een hogere marktwaarde en betere huurinkomsten. Bovendien leiden energiezuinige woningen tot een comfortabelere leefomgeving en een lagere CO₂-uitstoot.
Voor vastgoedbeleggers is het energielabel een maatstaf voor het risico en de waarde van een investering. Gebouwen met een slecht energielabel verliezen in waarde en zijn lastiger te financieren of te verhuren. Het is daarom belangrijk om nu al te investeren in verduurzaming, zodat het vastgoed in de toekomst nog steeds een waardevolle en rendabele investering is.
Conclusie
Het energielabelsysteem in Nederland is sinds 2021 fundamenteel veranderd. De nieuwe methode, waarbij een fysieke inspectie door een erkende energieadviseur verplicht is, zorgt voor betere inzichten in de energieprestaties van woningen. Deze inspectie leidt tot een gedetailleerd energielabel dat ook aanbevelingen bevat voor verduurzaming. De veranderingen zijn bedoeld om woningen energiezuiniger te maken en de marktwaarde te verhogen.
Oude energielabels die voor 2021 zijn aangemaakt, blijven nog 10 jaar geldig. Echter, voorlopige energielabels zijn sinds 2021 niet meer geldig, omdat ze op een verouderde methode zijn gebaseerd. Deze labels kunnen een verkeerd beeld geven van de energieprestaties van de woning.
Voor verkopers en verhuurders is het energielabel een verplichte documentatie bij verkoop of verhuur. Als dit niet wordt gedaan, kan de Inspectie Leefomgeving en Transport een boete opleggen. Het energielabel is ook een maatstaf voor de marktwaarde van de woning. Onderzoek laat zien dat een beter energielabel een waardestijging kan opleveren en dat woningen met een slecht energielabel lastiger te verhuren of te verkopen zijn.
De toekomstige regels vanaf 2026 zullen het energielabelsysteem verder aanscherpen. Er komen strengere eisen voor energieprestaties en er is een verplichting om woningen te verbeteren tot een bepaalde energieniveau. Het is daarom belangrijk om nu al in te zetten op verduurzaming, zodat men in de toekomst profiteert van hogere huuropbrengsten, waardebehoud en lagere energiekosten.