Funderingsproblematiek is tegenwoordig een van de grootste uitdagingen voor woningeigenaren in Nederland. Oorzaken variëren van veroudering van gebouwen, bodemdaling, paalrot tot klimaatverandering. Deze problemen kunnen zowel financieel als maatschappelijk zware gevolgen hebben, zoals verlies van woningwaarde, verkoopproblemen en onzekerheid over de toekomst van de woning. Gelukkig zijn er sinds juli 2025 nieuwe landelijke financieringsmogelijkheden en een geïntegreerde aanpak beschikbaar om woningeigenaren te ondersteunen bij het aanpakken van funderingsherstel. Deze artikelfocus op de beschikbare begeleiding, financieringsopties en aanpak voor woningeigenaren die te maken hebben met funderingsproblematiek.
Inleiding
De funderingsproblematiek in Nederland is sinds de jaren 2010 steeds duidelijker geworden. De veroudering van veel woningen, combinaties van houten funderingspalen en bodemdaling hebben geleid tot een toename van verzakkingen en andere funderingsproblemen. In 2025 heeft het kabinet een nationale meerjaraanse aanpak gelanceerd, met als doel om woningeigenaren beter te ondersteunen bij het herstellen van funderingsproblemen. Deze aanpak is een gevolg van het adviesrapport “De Olifant onder de kamer” van ABDTOPConsult en richt zich op drie hoofddomeinen: het creëren van noodzakelijke voorwaarden op nationaal niveau, de ondersteuning van woningeigenaren, en het uitvoeren van onderzoek en het implementeren van innovatieve technieken.
Bij deze nationale aanpak staat het Fonds Duurzaam Funderingsherstel centraal. Dit fonds biedt sinds 1 juli 2025 landelijk toegang voor particuliere woningeigenaren die financieel geen toegang hebben tot marktconforme financiering. De financiering is bedoeld om noodzakelijke funderingsherstelkosten te dekken, maar ook om aan te sluiten bij financiële en technische begeleiding.
In deze artikel wordt dieper ingegaan op de financieringsmogelijkheden, de structuur van het funderingsherstelproces, en hoe woningeigenaren terecht kunnen voor professionele begeleiding en ondersteuning.
Landelijke financiering via het Fonds Duurzaam Funderingsherstel
Het Fonds Duurzaam Funderingsherstel werd in 2017 opgericht door de Rijksoverheid en wordt uitgevoerd door SVn. Sinds 2025 is het fonds landelijk beschikbaar voor alle particuliere woningeigenaren die kampen met funderingsproblemen. Dit is een belangrijke stap in de nationale aanpak, want vroeger was het fonds alleen beschikbaar voor woningeigenaren in deelnemende gemeenten. De financiering is gericht op woningen met funderingsproblematiek veroorzaakt door verzakking, paalrot of bodemdaling.
De financiering via het fonds is geregeld via de zogenaamde Funderingslening Maatwerk, een hypotheekproduct dat is samengesteld uit twee delen: een annuïtaire lening en een Combinatielening. Deze structuur maakt het mogelijk om de financiering aan te passen aan de financiële draagkracht van de woningeigenaar. De eerste drie jaar zijn er geen maandlasten, wat de druk op het inkomen van de woningeigenaar vermindert. Daarna volgen hertoetsmomenten, waarbij wordt beoordeeld of de eigenaar de maandlasten kan dragen.
De financiering kan worden gebruikt voor noodzakelijke herstelkosten, maar ook voor bijkomende kosten zoals financieel advies en herstel van cascoschade. Dit betekent dat woningeigenaren niet alleen hulp krijgen bij de funderingsherstelmaatregelen, maar ook bij het navigeren van het proces en het herstel van eventuele schade.
Voor wie is het fonds bedoeld?
Het fonds is uitsluitend bedoeld voor particuliere woningeigenaren die geen toegang hebben tot marktconforme financiering vanwege hun inkomenssituatie. Dat betekent dat eigenaren die wel de funderingsherstelkosten kunnen betalen via een reguliere hypotheek niet in aanmerking komen. Het fonds is een noodsteunoptie voor eigenaren die anders niet in staat zouden zijn om de herstelmaatregelen te financieren.
Sinds 1 juli 2025 is het fonds landelijk toegankelijk. In 2026 volgt een Rijksbijdrage van €20 miljoen aan het fonds, waardoor op lange termijn hulp blijft beschikbaar voor woningbezitters in nood. Het fonds draagt bij aan het behouden en verbeteren van de kwaliteit van de Nederlandse woningvoorraad.
NHG en borgstelling
NHG (Nederlandse Hypotheek Garantie) speelt ook een rol in de financiering van funderingsherstel. NHG biedt borgstelling op de speciale lening voor urgent funderingsherstel. Dit biedt extra zekerheid zowel voor de woningeigenaar als voor de geldverstrekker. Door deze borgstelling wordt het risico van de financiering gedeeld, waardoor funderingsherstel voor meer mensen haalbaar en betaalbaar wordt.
Gebiedsgerichte aanpak en leeraanpak
Naast landelijke financiering en begeleiding is er ook aandacht voor een gebiedsgerichte aanpak. In sommige regio’s zijn de funderingsproblematiek en maatschappelijke uitdagingen zo ingrijpend dat een algemene aanpak niet voldoende is. Daarom is er een leeraanpak ontwikkeld in zes koplopergemeenten en -regio’s: Friesland, Emmen, Rivierenland, Rotterdam, Dordrecht en Zaanstad. In deze regio’s werkt het kabinet samen met bewoners en lokale partijen om handelingsperspectieven te ontwikkelen die ook elders in het land bruikbaar kunnen zijn.
De gebiedsgerichte aanpak richt zich op situaties waarin woningeigenaren niet alleen met funderingsproblemen kampen, maar ook met andere maatschappelijke uitdagingen. Bijvoorbeeld in bouwblokken waar meerdere huizen verzakt zijn, of in situaties waarin de eigenaar onderdeel uitmaakt van een Vereniging van Eigenaren. In dergelijke gevallen is het vaak lastig om individueel een oplossing te vinden, en is een collectieve aanpak nodig.
Het kabinet stelt in deze regio’s regionale loketten in en ondersteunt woningeigenaren met publieksvoorlichting. Daarnaast worden er handreikingen opgesteld met water- en bodemmaatregelen die funderingsschade kunnen helpen voorkomen of beperken.
Investeren in kennis en kwaliteit
Tussen 2025 en 2028 investeert het Rijk in kennisontwikkeling, betrouwbare data en risicomodellen. Samen met onder andere het Kadaster, Deltares en TNO wordt er gewerkt aan een nationale data-infrastructuur voor funderingsrisico’s. Dit is belangrijk om funderingsproblematiek eerder te detecteren en om woningkopers inzicht te geven in mogelijke risico’s bij koop en verkoop.
Daarnaast stimuleert het Rijk innovatieve technieken voor funderingsonderzoek en herstel. Dit kan bijvoorbeeld gaan over nieuwe meetmethoden, materialen of constructie-methoden die het herstel efficiënter en duurzaam maken.
Om de kwaliteit van funderingsherstel te waarborgen, voert het Rijk samen met betrokken partijen erkenningsregelingen en certificeringen in. Dit betekent dat er duidelijke kwaliteitsnormen en benchmarks komen voor funderingsherstelmaatregelen. Hierdoor kunnen woningeigenaren vertrouwen hebben in het uitgevoerde herstelwerk.
Ondersteuning en voorlichting voor woningeigenaren
Een belangrijk deel van de nationale aanpak is het ondersteunen van woningeigenaren bij het begrijpen en aanpakken van funderingsproblematiek. Via regionale loketten en publieksvoorlichting ontvangen eigenaren hulp bij het navigeren van het herstelproces. Deze ondersteuning is vooral bedoeld voor eigenaren die het proces lastig of ingewikkeld vinden.
Voorlichting is ook van belang bij de koop en verkoop van woningen. In de nationale aanpak wordt aandacht besteed aan het vroegtijdig beschikbaar maken van informatie over funderingsrisico’s. Dit helpt kopers om risico’s in te schatten en beslissingen te nemen op basis van de juiste informatie.
Funderingsherstel in de context van monumentale woningen
Funderingsherstel is niet alleen van toepassing op gewone woningen, maar ook op monumentale en rijksmonumentale woningen. In deze gevallen zijn er specifieke financieringsmogelijkheden via het Restauratiefonds. De financiering kan bijvoorbeeld via een Restauratiefonds-hypotheek of een Restauratiefondsplus-hypotheek voor rijksmonumenten. Ook het Cultuurfonds is een optie voor provinciale monumenten, gemeentelijke monumenten en karakteristieke panden.
Deze financieringsmogelijkheden zijn gericht op het behoud van culturele erfgoed en het waarborgen van de kwaliteit van herstelmaatregelen. In deze gevallen worden subsidiebeleidslijnen zoals de Sim-leidraad en de Woonhuisregeling van toepassing.
Samenwerking met de bouwsector en financiële sector
De nationale aanpak voor funderingsproblematiek is niet alleen gericht op woningeigenaren, maar ook op de bouw- en financiële sector. Het kabinet werkt samen met deze sectoren om maatregelen te nemen die zowel voor woningeigenaren als voor de markt relevant zijn.
In de bouwsector wordt aandacht besteed aan innovatieve technieken en kwaliteitsborging. In de financiële sector wordt er gewerkt aan financieringsproducten die specifiek afgestemd zijn op funderingsherstel. Deze samenwerking helpt om de markt beter in staat te stel leningen en maatregelen te bieden die aansluiten bij de behoeften van woningeigenaren.
Conclusie
Funderingsproblematiek is tegenwoordig een reële uitdaging voor honderdduizenden woningeigenaren in Nederland. Oorzaken variëren van veroudering van gebouwen tot klimaatverandering en bodemdaling. Gelukkig zijn er nieuwe financieringsmogelijkheden en een geïntegreerde aanpak beschikbaar om woningeigenaren te ondersteunen bij het herstellen van funderingsproblemen.
Het Fonds Duurzaam Funderingsherstel biedt sinds juli 2025 landelijke toegang voor particuliere woningeigenaren die geen toegang hebben tot marktconforme financiering. De financiering via de Funderingslening Maatwerk is afgestemd op de financiële draagkracht van de eigenaar en biedt de mogelijkheid om noodzakelijke herstelkosten te financieren. Daarnaast wordt er aandacht besteed aan een gebiedsgerichte aanpak in regio’s waar funderingsproblematiek groter is.
Ook de bouw- en financiële sector spelen een rol in de nationale aanpak. Innovatieve technieken, kennisontwikkeling en financieringsproducten worden ontwikkeld om het herstelproces te vergemakkelijken. Voor monumentale woningen zijn er specifieke financieringsmogelijkheden via het Restauratiefonds.
Door deze aanpak worden woningeigenaren beter in staat gesteld om funderingsproblemen aan te pakken. Zowel op individueel niveau als op regionaal niveau wordt er gewerkt aan oplossingen die het wonen in Nederland duurzaam en veilig houden.