Landelijke financieringsoplossing voor funderingsherstel: een overzicht voor woningeigenaren

De funderingsproblematiek is een steeds urgenter kwestie in Nederland. Met het opkomen van bodemdaling, klimaatverandering en verouderde funderingen wordt het aantal woningen met schade steeds groter. In reactie hierop is het kabinet een nationale aanpak gestart, waarin het Fonds Duurzaam Funderingsherstel een centrale rol speelt. Vanaf 1 juli 2025 is dit fonds landelijk beschikbaar voor alle particuliere woningeigenaren die vanwege een ontoereikend inkomen geen marktconforme financiering kunnen verkrijgen.

In deze artikel geven we een overzicht van de financieringsmogelijkheden voor funderingsherstel, het structuurplan van het Fonds Duurzaam Funderingsherstel, en de rol van het Rijk en betrokken partijen in de nationale aanpak. Daarnaast leggen we uit wie in aanmerking komt voor het fonds en hoe de financiering precies in zijn werk gaat.

Inleiding

De funderingsproblematiek is in Nederland een groeiend en urgent probleem. Volgens schattingen zullen in de komende tien jaar ongeveer 425.000 woningen en gebouwen te maken krijgen met funderingsschade. Richting 2050 is het aantal zelfs verwacht te stijgen tot 780.000. Deze schade kan gevolgen hebben voor de veiligheid, de leefbaarheid en de economische toekomst van huishoudens en gemeenschappen.

Om deze kwestie aan te pakken, heeft het kabinet een nationale aanpak opgestart. Centraal in deze aanpak staat het Fonds Duurzaam Funderingsherstel, dat vanaf 1 juli 2025 landelijk beschikbaar is voor alle particuliere woningeigenaren die geen marktconforme financiering kunnen verkrijgen. Dit is een belangrijke stap in de richting van een duurzame en betaalbare oplossing voor funderingsherstel.

De nationale aanpak

Het kabinet heeft een meerjarenplan opgestart om de funderingsproblematiek in Nederland te aanpakken. Deze aanpak is gebaseerd op het adviesrapport van ABDTOPConsult, getiteld De Olifant onder de kamer, en is bedoeld om zowel preventie als herstel aan te kaarten. De aanpak bestaat uit drie kernlijnen:

Informatieverbetering en preventie: Verbeteren van de beschikbaarheid van informatie over funderingen bij de koop en verkoop van woningen. Dit helpt kopers om beter inzicht te krijgen in mogelijke risico’s.
Ondersteuning voor eigenaren: Regelingen en financieringsmogelijkheden voor eigenaren die funderingsherstel nodig hebben, maar dit niet zelf kunnen regelen of betalen.
Gebiedsgerichte aanpak: Samenwerking met gemeenten en lokale partijen in gebieden waar de funderingsproblematiek het grootst is.

Deze aanpak is niet alleen gericht op herstel, maar ook op het voorkomen van verdere schade. De Rijksoverheid stimuleert innovatieve technieken voor funderingsonderzoek en herstel, en ondersteunt decentrale overheden met handreikingen voor water- en bodemmaatregelen.

Het Fonds Duurzaam Funderingsherstel

Het Fonds Duurzaam Funderingsherstel is een financieringsinstrument dat vanaf 1 juli 2025 landelijk beschikbaar is. Het is bedoeld voor particuliere woningeigenaren die funderingsproblemen hebben, zoals verzakking, paalrot of bodemdaling, en geen toegang hebben tot marktconforme financiering. Voorheen was het fonds alleen beschikbaar voor inwoners van gemeenten die zich hadden aangesloten bij het fonds. De landelijke toegang biedt nu voor het eerst een structurel vangnet voor alle woningbezitters in Nederland.

Het fonds is opgericht en gefinancierd door de Rijksoverheid en wordt beheerd door SVn. Het is gericht op het behoud van woningen en de kwaliteit van de woningvoorraad in Nederland. Het fonds draagt bij aan een duurzame oplossing voor funderingsproblematiek, met aandacht voor de financiële draagkracht van woningeigenaren.

Wie is in aanmerking voor het fonds?

Het fonds is bedoeld voor particuliere woningeigenaren die:

Funderingsproblemen hebben, zoals verzakking, paalrot of bodemdaling;
Geen marktconforme financiering kunnen verkrijgen vanwege een ontoereikend inkomen.

De financiering is dus gericht op eigenaren die financieel in een kwetsbare positie verkeren. Het fonds biedt een alternatieve financiering die afgestemd is op de draagkracht van de eigenaar.

Ook mensen die in een vereniging van eigenaren zitten of in een bouwblok wonen waar meerdere huizen verzakken, kunnen terecht bij het fonds. In dergelijke situaties is het vaak lastiger om funderingsherstel zelf te regelen of te betalen.

De Funderingslening Maatwerk

Het centrale financieringsinstrument van het fonds is de Funderingslening Maatwerk. Deze lening is afgestemd op de financiële draagkracht van de eigenaar en bestaat uit twee delen:

Een annuïtaire lening
Een Combinatielening

Deze opbouw maakt het mogelijk om de financiering aan te passen aan de situatie van de woningeigenaar. Het eerste deel van de lening, de annuïtaire lening, biedt een structurele financiering met maandlasten. Het tweede deel, de Combinatielening, biedt een buffer die kan worden gebruikt voor bijkomende kosten, zoals financieel advies en herstel van cascoschade.

Een belangrijk kenmerk van deze lening is dat er geen maandlasten zijn gedurende de eerste drie jaar. Dit geeft eigenaren de tijd om hun financiële situatie te stabiliseren. Na drie jaar zijn er hertoetsmomenten, waarbij wordt gekeken of de eigenaar nu in staat is om de volledige lasten van de lening te dragen.

Het rentepercentage van de lening is vast gedurende de looptijd van 30 jaar. Daarnaast is boetevrij aflossen toegestaan vanaf € 250,- per keer, wat de flexibiliteit van de financiering verder vergroot.

De lening wordt verstrekt via een bouwdepot, wat betekent dat het fonds het geld in stappen uitkeert, afhankelijk van de voortgang van de werkzaamheden. Dit zorgt voor controle over de uitvoering van het funderingsherstel.

Rijksbijdrage en duurzaamheid

Het Rijk draagt een actieve rol in het Fonds Duurzaam Funderingsherstel. In 2017 heeft het Rijk een bijdrage van € 20 miljoen gedaan aan het fonds. In 2026 volgt een tweede bijdrage van € 20 miljoen, waarmee het fonds op langere termijn beschikbaar blijft voor woningbezitters in nood. Deze bijdrage is van groot belang om ervoor te zorgen dat het fonds niet op korte termijn faalt.

Daarnaast stimuleert het Rijk innovatieve technieken voor funderingsonderzoek en herstel. Deze innovaties zijn essentieel om de kwaliteit van funderingsherstel te waarborgen. Het Rijk werkt ook aan erkenningsregelingen en certificeringen voor funderingshersteltechnieken, waarmee de markt transparanter en betrouwbaarder wordt.

Regionale loketten en publieksvoorlichting

Om woningeigenaren te ondersteunen bij het aanpakken van funderingsproblematiek, zijn er regionale loketten opgericht. Deze loketten bieden informatie, advies en hulp bij de aanvraagprocedure voor het fonds. Ze functioneren als een centraal contactpunt waar woningeigenaren direct terecht kunnen voor vragen over funderingsherstel.

Daarnaast is er aandacht voor publieksvoorlichting. Door informatie over funderingsproblematiek en de beschikbare financieringsmogelijkheden te verbeteren, kan het kabinet ervoor zorgen dat woningeigenaren beter informeerd zijn over hun opties.

De rol van de Kenniscentra

Tijdens het opstellen van dit artikel is duidelijk dat de Kenniscentra een essentiële rol spelen in het oplossen van funderingsproblematiek. De Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek (KCAF) en het Kenniscentrum Bodemdaling en Funderingen (KBF) leveren ondersteuning in de vorm van onderzoek, advies en voorlichting.

Deze kenniscentra zijn bedoeld om woningeigenaren en professionals beter te informeren over de oorzaken, gevolgen en oplossingen voor funderingsproblemen. Ze spelen ook een rol bij het verbeteren van de informatievoorziening bij koop- en verkooptransacties, wat essentieel is voor voorkomen van schade.

Samenvatting

De funderingsproblematiek in Nederland is een urgent en groeiend probleem dat zowel maatschappelijke als economische gevolgen heeft. Het kabinet heeft in reactie hierop een nationale aanpak opgestart, waarin het Fonds Duurzaam Funderingsherstel een centrale rol speelt. Vanaf 1 juli 2025 is dit fonds landelijk beschikbaar voor alle particuliere woningeigenaren die vanwege een ontoereikend inkomen geen marktconforme financiering kunnen verkrijgen.

De financiering via het fonds is afgestemd op de draagkracht van woningeigenaren en bestaat uit twee delen: een annuïtaire lening en een Combinatielening. De financiering is in het eerste jaar vrij van maandlasten, waardoor eigenaren de tijd krijgen om hun situatie te stabiliseren. Het Rijk draagt een actieve rol in de financiering van het fonds en stimuleert innovatieve technieken voor funderingsonderzoek en herstel.

Regionale loketten en publieksvoorlichting spelen ook een belangrijke rol in de aanpak. Deze ondersteuning is essentieel voor woningeigenaren die funderingsherstel nodig hebben, maar dit niet zelf kunnen regelen of betalen. Daarnaast draagt het kabinet er zorg voor dat informatie over funderingen beter beschikbaar komt bij koop- en verkooptransacties, waardoor kopers beter kunnen inschatten of er risico's zijn.

De aanpak is niet alleen gericht op herstel, maar ook op preventie. Door innovatieve technieken en erkenningsregelingen in te voeren, wordt de markt transparanter en betrouwbaarder. Het kabinet werkt samen met gemeenten, professionals en kenniscentra om ervoor te zorgen dat funderingsproblematiek op een duurzame en effectieve manier wordt aangepakt.