Een funderingsprobleem in een woning kan zowel financieel als emotioneel een grote impact hebben. Het kan niet alleen leiden tot verlies van wooncomfort, maar ook tot een daling van de woningwaarde en verkoopbaarheid. Daarom is het van groot belang dat woningeigenaren zich goed informeren over de beschikbare hulp en financieringsmogelijkheden. Dit artikel geeft een overzicht van de actuele subsidies en leningen voor funderingsherstel, met een focus op gemeentelijke en landelijke aanbiedingen. Binnen het kader van de nationale aanpak zijn diverse maatregelen gelanceerd om woningeigenaren beter te ondersteunen bij het herstel van funderingsschade.
Funderingsproblematiek: aanleiding en gevolgen
Funderingsproblemen kunnen ontstaan door verschillende oorzaken, zoals bodemdaling, oude of onvoldoende funderingen of natuurlijke veranderingen in de grondstructuur. Deze problemen zijn vaak niet direct zichtbaar, maar kunnen zich uiten in scheuren in muren, dichteuren, kelders die regenwater opvangen, en schade aan vloeren of muren. Bij woningen die verkeerd of onvoldoende zijn gefundeerd, kan de stabiliteit van de gehele structuur worden aangegrepen, wat tot serieuze schade kan leiden.
In het geval van monumenten of oude woningen is het risico op funderingsproblemen vaak hoger, omdat de oorspronkelijke funderingssystemen niet meer voldoen aan huidige normen of de grondstructuren zijn veranderd. Voor eigenaren van zulke woningen zijn er specifieke financieringsregelingen, zoals de laagrentende financiering van het Nationaal Restauratiefonds en de vergoedingsregeling voor funderingsonderzoek voor rijksmonumenten.
Een gemeentelijk of landelijk funderingsherstelproject begint meestal met een inspectie door een gecertificeerd funderingsbureau. Dit is een essentieel onderdeel van de aanvraagprocedure voor subsidies of leningen. De inspectie leidt tot een rapport dat duidelijk maakt of er sprake is van aantoonbare schade en welke herstelmethode het meest geschikt is.
Funderingslening Maatwerk en het Fonds Duurzaam Funderingsherstel
Een van de meest recente en landelijk beschikbare opties voor financiering is de Funderingslening Maatwerk via het Fonds Duurzaam Funderingsherstel. Sinds 1 juli 2025 is dit fonds landelijk beschikbaar, waardoor woningeigenaren in het hele land toegang hebben tot deze financiering. Dit is een belangrijke stap in de nationale aanpak van funderingsproblematiek.
De Funderingslening Maatwerk is bedoeld voor woningeigenaren die geen marktconforme financiering kunnen verkrijgen voor noodzakelijke herstelkosten. Het fonds biedt een lening die gericht is op het herstellen van funderingen bij woningen waarvoor normale hypotheken niet toereikend zijn. De financiering is maatwerkgericht, wat betekent dat de lening afgestemd kan worden op de specifieke situatie van de eigenaar.
Een belangrijk voordeel van deze lening is dat het fonds ook leningen kan verstrekken zonder dat een omgevingsvergunning al voorhanden is. De betaling van de declaraties vindt dan pas plaats wanneer een onherroepelijke omgevingsvergunning voor het funderingsherstel is afgegeven door de gemeente.
Voorwaarden en aanvraagprocedure
Om aan de voorwaarden van de Funderingslening Maatwerk te voldoen, is het noodzakelijk dat er sprake is van aantoonbare funderingschade. Dit wordt bepaald door een inspectie bij een erkend funderingsbureau. Bovendien dient de eigenaar een offerte te verkrijgen voor het herstelwerk, waarin de benodigde kosten worden opgenomen.
Bij de aanvraagprocedure is het belangrijk om voldoende bewijsmateriaal in te richten. Dit omvat onder andere:
- Een funderingsrapport van een gecertificeerd bureau
- Een offerte voor het herstelwerk
- Bewijs van eigendom, bijvoorbeeld een kadastraal uittreksel
- Eventueel foto’s van de schade
De aanvraagprocedure is meestal eerstekomen-eerstegediend, omdat het beschikbare budget beperkt is. Daarom is het verstandig om de aanvraag zo snel mogelijk in te dienen.
Gemeentelijke subsidies voor funderingsherstel
Niet alle gemeenten bieden een subsidie voor funderingsherstel aan. Het is daarom verstandig om op de gemeentelijke website te kijken of er een dergelijke regeling bestaat. Soms is dit onderdeel van een lokale aanpak van funderingsproblematiek, waarbij meerdere woningen in een bouwklont of straat gelijktijdig worden aangepakt. Deze aanpak, ook wel bouwbloksgewijze aanpak genoemd, kan voordelen bieden in termen van kostenefficiëntie en samenwerking tussen buren.
Voor eigenaren die geen gemeentelijke subsidie kunnen vinden, is het Fonds Duurzaam Funderingsherstel een alternatief. Dit fonds is landelijk beschikbaar en biedt leningen met een maatwerkgerichte aanpak. Voor woningeigenaren die deze financiering gebruiken, is het aan te raden om contact op te nemen met een financieel adviseur of een gespecialiseerde aannemer om te bepalen hoe het herstel financieel wordt geregeld.
Monumenten en funderingsherstel
Voor eigenaren van monumenten zijn er extra financieringsmogelijkheden beschikbaar. Zo kan een laagrentende financiering worden aangevraagd bij het Nationaal Restauratiefonds. Deze financiering is bedoeld voor de kosten van funderingsherstel, en is beschikbaar voor eigenaren van rijksmonumenten, gemeentelijke- en provinciale monumenten, evenals voor beeldbepalende panden.
Sinds kort is er ook een vergoedingsregeling voor funderingsonderzoek voor rijksmonumenten. Hierbij wordt 50% van het factuurbedrag van het onderzoek vergoed, tot maximaal € 2.500. Deze regeling is afhankelijk van het soort onderzoek (basis, standaard of uitgebreid). Meer informatie over deze regeling is te vinden op de website van het Nationaal Restauratiefonds.
Daarnaast kunnen particuliere eigenaren van rijksmonumenten met een woonfunctie aanspraak maken op de bestaande woonhuissubsidie. Deze subsidie wordt beoordeeld door de RCE, en aanvragen kunnen jaarlijks vanaf 1 maart tot 30 april worden ingediend.
Nationale aanpak en toekomstige ontwikkelingen
In de nationale aanpak van funderingsproblematiek zet het kabinet in op zowel individuele als gebiedsgerichte oplossingen. Voor individuele woningeigenaren zijn subsidies en leningen beschikbaar via gemeenten en landelijke fondsen. Daarnaast is er aandacht voor gebieden waar meerdere woningen funderingsproblemen hebben, zoals in koplopergemeenten en -regio’s zoals Friesland, Emmen, Rivierenland, Rotterdam, Dordrecht en Zaanstad. In deze regio’s wordt gewerkt aan handelingsperspectieven die aansluiten bij lokale problemen en die bruikbaar zijn voor andere gemeenten.
De nationale aanpak richt zich ook op het verbeteren van informatie over funderingen bij de koop en verkoop van woningen. Hierbij wordt ervoor gezorgd dat kopers inzicht krijgen in mogelijke funderingsrisico’s, zodat zij beter geïnformeerd kunnen beslissen.
Daarnaast is er in 2026 een extra budget van € 20 miljoen beschikbaar gemaakt voor het Fonds Duurzaam Funderingsherstel. Dit is een belangrijke stap in de richting van een duurzamere en toegankelijker aanpak van funderingsherstel.
Conclusie
Funderingsproblematiek in woningen kan grote gevolgen hebben voor woningeigenaren, zowel qua wooncomfort als qua financiële belasting. Daarom is het belangrijk dat eigenaren zich goed informeren over de beschikbare subsidies en financieringsmogelijkheden. Zowel gemeentelijke regelingen als landelijke fondsen zoals het Fonds Duurzaam Funderingsherstel bieden ondersteuning aan woningeigenaren bij het herstellen van funderingen.
Voor eigenaren van monumenten zijn er specifieke financieringsmogelijkheden via het Nationaal Restauratiefonds. Daarnaast is er een vergoedingsregeling voor funderingsonderzoek, wat extra ondersteuning biedt bij de aanvankelijke fase van herstel.
De nationale aanpak richt zich op zowel individuele als gebiedsgerichte oplossingen. Door samenwerking met lokale partners en het betrekken van woningeigenaren, wordt er gewerkt aan duurzame en toegankelijke herstelprojecten. De toekomstige ontwikkelingen in financiering en informatieverstrekking zullen ook belangrijk zijn voor de continuïteit van deze aanpak.
Voor wie wil profiteren van subsidies of leningen voor funderingsherstel is het verstandig om vroegtijdig te handelen. De aanvraagprocedures zijn meestal eerstekomen-eerstegediend, en het is verstandig om voldoende bewijsmateriaal in te richten. Door gebruik te maken van de beschikbare ondersteuning kunnen woningeigenaren het herstel van hun fundering duurzaam en financieel haalbaar maken.