Het Fonds Duurzaam Funderingsherstel: een financiële oplossing voor particuliere woningeigenaren met funderingsproblematiek

Inleiding

Veel particuliere woningeigenaren in Nederland hebben te maken met funderingsproblematiek, zoals verzakkingen, paalrot of bodemdaling. Deze problemen kunnen leiden tot structurele schade aan de woning, wat maatregelen tot herstel noodzakelijk maakt. Echter, voor woningeigenaren met een laag inkomen is het soms moeilijk om marktconforme financiering te verkrijgen voor funderingsherstel. Het Fonds Duurzaam Funderingsherstel is ontwikkeld om precies deze groep te ondersteunen.

Het fonds biedt particuliere woningeigenaren een passende financiële oplossing voor noodzakelijk funderingsherstel, zoals de Funderingslening Maatwerk. Deze lening is speciaal ontworpen om aan de draagkracht van de eigenaar aan te sluiten en maakt het mogelijk om zowel de herstelkosten als bijkomende kosten te financieren. Aanvullend op de financieringsservices is het Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek (KCAF) betrokken bij het begeleiden van eigenaren en het ontwikkelen van hulpmiddelen, zoals de Funderingscalculator.

In deze artikel wordt een gedetailleerde en objectieve beschrijving gegeven van het Fonds Duurzaam Funderingsherstel, inclusief de oprichting, doelstellingen, financieringsoplossingen en de rol van betrokken partijen. Bovendien wordt ingegaan op de praktische toepassing, zoals het aanvraagproces en de beperkingen van het fonds.

Oprichting en doelstellingen van het fonds

Het Fonds Duurzaam Funderingsherstel is in 2017 opgericht op initiatief van de Rijksoverheid, in samenwerking met verschillende partners, waaronder KCAF, NHG, NVB, het Verbond van Verzekeraars en gemeenten als Rotterdam, Zaanstad en Schiedam. Het fonds is ontworpen als een stimuleringsfonds dat gericht is op het voorkomen van onbewoonbare woningen, het behoud van buurten en wijken, en het beperken van maatschappelijke schade.

Sinds de oprichting zijn er enkele wijzigingen doorgevoerd. Vanaf 1 juli 2025 is het fonds landelijk beschikbaar voor alle particuliere woningeigenaren in Nederland, ook al konden eerder alleen woningeigenaren uit deelnemende gemeenten gebruikmaken van de financieringsmogelijkheden. Deze landelijke openstelling maakt het fonds nu toegankelijk voor alle particuliere woningbezitters die te maken hebben met funderingsproblematiek en geen marktconforme financiering kunnen krijgen.

Het fonds is een unieke samenwerking tussen het Rijk, KCAF, het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn), deelnemende gemeenten en provincies, het Waarborgfonds Eigen Woningen (WEW), banken en verzekeraars. Het Rijk treedt op als hoofdfinancier, terwijl het SVn als fondsmanager dient. De deelnemende gemeenten en provincies storten een risicobijdrage voor elke funderingslening waar sprake is van een tekort op de wettelijke inkomensnormering.

Het WEW is verantwoordelijk voor het beleid en de uitvoering van de Nationale Hypotheek Garantie, die restschuldrisico’s borgt bij woningen met hypotheek. Voor hypotheken zonder Nationale Hypotheek Garantie storten banken en verzekeraars een risicobijdrage voor elke Funderingslening waarbij sprake is van een restschuldrisico. Het lange termijn werkkapitaal van het fonds is ingebracht door het Rijk en andere partners.

Financieringsoplossingen

Het Fonds Duurzaam Funderingsherstel biedt een passende financieringsoplossing voor particuliere woningeigenaren die noodzakelijk funderingsherstel moeten uitvoeren. De centrale financieringsproduct is de Funderingslening Maatwerk, een hypothecaire lening die bestaat uit twee delen: een annuïtaire lening en een Combinatielening. Deze opbouw maakt het mogelijk om de financiering aan te passen aan de draagkracht van de klant.

De lening is bedoeld voor zittende woningeigenaren en kan niet worden gebruikt voor de aankoop van een woning. De eerste drie jaar zijn er geen maandlasten. Daarna worden hertoetsmomenten ingepland, waarbij wordt gekeken of de particuliere woningeigenaar wel de (volledige) lasten van de lening kan dragen. Dit maakt de lening toegankelijk voor woningeigenaren met een laag inkomen.

Aanvullend op de financiering kunnen ook bijkomende kosten worden gedekt, zoals financieel advies en herstelkosten cascoschade. De lening wordt rechtstreeks via het fonds aangevraagd, zonder tussenkomst van gemeenten. Dit versnelt het aanvraagproces en maakt het voor de woningeigenaar makkelijker om een financiële oplossing te verkrijgen.

De financiering wordt uitgekeerd via een bouwdepot van 12 maanden. Dit betekent dat de betaling van de financiering in tranches wordt gedaan, afhankelijk van de voortgang van de werken. De rente op de lening staat vast voor de volledige looptijd, wat het voor de woningeigenaar voorspelbaar maakt. Er zijn geen afsluitkosten voor hertoetsen, wat de lening gunstig maakt vergeleken met marktconforme financieringsproducten.

Aanvraagproces en voorwaarden

Het aanvraagproces van de Funderingslening Maatwerk verloopt rechtstreeks via het fonds. De woningeigenaar hoeft geen tussenpersonen, zoals gemeenten of verzekeraars, in te schakelen. Dit maakt het proces transparant en efficiënt.

De voorwaarden van de lening zijn duidelijk gedefinieerd. De lening is bestemd voor zittende eigenaren die noodzakelijk funderingsherstel moeten uitvoeren. De financiering wordt gebruikt voor het herstel van de fundering, financieel advies en herstelkosten cascoschade. De eerste drie jaar zijn er geen maandlasten, wat het voor de eigenaar gunstig maakt bij het starten van de financiering.

Daarna wordt een bedrag aangerekend dat aansluit bij de draagkracht van de eigenaar. Dit bedrag wordt bijgesteld bij hertoetsmomenten, waarbij de financieringssituatie van de eigenaar opnieuw wordt bekeken. Dit zorgt ervoor dat de financieringssituatie van de eigenaar niet negatief wordt belast.

Het aanvraagproces is uitgebreid beschreven op de officiële website van het fonds. Daar worden ook alle voorwaarden en het aanvraagproces gedetailleerd uitgelegd. De officiële website biedt ook toegang tot de Funderingscalculator, een hulpmiddel dat eigenaren helpt om de herstelkosten voor hun woning te schatten.

Rol van KCAF

Het Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek (KCAF) speelt een belangrijke rol bij het Fonds Duurzaam Funderingsherstel. Het KCAF is mede initiatiefnemer van het fonds en helpt bij het begeleiden van woningeigenaren. Het centrum is betrokken bij het ontwikkelen van hulpmiddelen en de uitvoering van pilotprojecten.

Een voorbeeld hiervan is de pilot aan de Azaleastraat in Rotterdam. De eigenaren van de woningen in deze straat hebben de eerste aanvragen ingediend voor gebruikmaking van het fonds. Het KCAF heeft deze pilot begeleid, waardoor het nieuwe ervaring op heeft kunnen bouwen die elders weer ingezet kan worden.

Daarnaast heeft het KCAF in samenwerking met erkende funderingsherstelbedrijven een Herstelkostencalculator ontwikkeld. Deze calculator helpt woningeigenaren bij het inschatten van de herstelkosten voor hun woning. Voor veel woningeigenaren is het namelijk lastig om vooraf in te schatten wat funderingsherstel kost.

Het KCAF is ook verantwoordelijk voor het verspreiden van kennis over funderingsproblematiek. Op de website van het KCAF staan veel informatie en hulpvragen voor woningeigenaren die funderingsproblemen hebben. Daarnaast verwijst het KCAF naar het Kenniscentrum Bodemdaling en Funderingen (KBF) voor verdieping op het thema bodemdaling.

Praktische toepassing en uitdagingen

Hoewel het Fonds Duurzaam Funderingsherstel een waardevolle financieringsoplossing biedt, zijn er ook uitdagingen bij de praktische toepassing. Een van de belangrijkste uitdagingen is dat funderingsherstel ingrijpend en kostbaar is. Voor woningeigenaren is het vaak moeilijk om de financiële gevolgen te overzien, vooral bij langdurige problemen.

De Vereniging Eigen Huis benadrukt dat er behalve leningen ook een veelomvattender ‘reddingsplan’ nodig is. Deze organisatie wijst erop dat het fonds slechts een deel van de oplossing is. Volgens voorzitter Liesbeth Spies is elke euro die naar funderingsherstel gaat niet beschikbaar voor nieuwbouw of verduurzaming. Dit benadrukt de noodzaak voor een bredere aanpak van funderingsproblematiek.

Een ander belangrijk aspect is dat funderingsproblemen vaak jarenlang onopgelost blijven. Dit kan leiden tot structurele schade aan de woning, wat de herstelkosten opdrijft. Daarom benadrukt het KCAF en de Vereniging Eigen Huis dat woningeigenaren verplicht zijn om funderingsproblemen aan het daglicht te brengen. Bij woningverkopen wordt vaak de bouwkundige keuring overgeslagen, laat staan dat er naar de fundering wordt gekeken. Dit leidt tot risico’s voor kopers, die soms pas later ontdekken dat ze een woning met funderingsproblemen kopen.

In het kader van funderingsherstel is het ook belangrijk dat woningeigenaren beter worden beschermd tegen een pand met een slechte fundering. Het is namelijk onaanvaardbaar dat kopers pas later ontdekken dat ze een kat in de zak hebben gekocht. Daarom benadrukt het KCAF en de Vereniging Eigen Huis dat funderingsproblemen moeten worden gedeeld bij woningverkopen.

Uitbreiding en toekomst

Het Fonds Duurzaam Funderingsherstel is vanaf 1 juli 2025 landelijk beschikbaar voor alle particuliere woningeigenaren in Nederland. Deze uitbreiding is een belangrijke stap in het kader van de Nationale Aanpak Funderingsproblematiek. Het fonds is nu toegankelijk voor alle particuliere woningbezitters die kampen met funderingsproblemen en geen lening kunnen krijgen.

De landelijke openstelling maakt het fonds toegankelijker voor een bredere groep woningeigenaren. Dit is een positieve ontwikkeling, omdat funderingsproblemen landelijk voorkomen en niet beperkt zijn tot bepaalde gemeenten of regio’s. Het fonds draagt bij aan het behoud van woningen, buurten en wijken, en helpt om maatschappelijke schade te beperken.

Toch blijft er een vraag rijzen over de duurzaamheid van het fonds. De Vereniging Eigen Huis benadrukt dat het fonds slechts een deel van de oplossing is en dat er behoefte is aan een bredere aanpak. Een vergelijking wordt gemaakt met de aardbevingsproblematiek in Groningen, waarbij het ook te laat was om de problemen aan te pakken. Het is belangrijk om funderingsproblemen tijdig aan te pakken, voordat ze leiden tot onbewoonbare woningen.

De uitdaging voor het fonds ligt ook in de financiering. Het fonds is voorzien van een lang termijn werkkapitaal, maar de vraag is of dat voldoende is om alle funderingsproblemen in Nederland op te lossen. Daarom is het van belang dat er een duurzame financieringsoplossing wordt ontwikkeld, die niet alleen op leningen is gebaseerd, maar ook op preventie en verbetering van bouwtechnieken.

Conclusie

Het Fonds Duurzaam Funderingsherstel is een waardevolle financieringsoplossing voor particuliere woningeigenaren die te maken hebben met funderingsproblematiek. Het fonds biedt een passende financieringsoplossing, zoals de Funderingslening Maatwerk, die aansluit bij de draagkracht van de eigenaar. De lening is bedoeld voor zittende woningeigenaren en kan niet worden gebruikt voor de aankoop van een woning. De eerste drie jaar zijn er geen maandlasten, waardoor het voor de eigenaar gunstig is bij het starten van de financiering.

Het aanvraagproces verloopt rechtstreeks via het fonds, zonder tussenkomst van gemeenten. De financiering wordt uitgekeerd via een bouwdepot van 12 maanden, en de rente staat vast voor de volledige looptijd. De voorwaarden zijn duidelijk gedefinieerd, en het aanvraagproces is uitgebreid beschreven op de officiële website van het fonds.

Het Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek (KCAF) speelt een belangrijke rol bij het begeleiden van woningeigenaren en het ontwikkelen van hulpmiddelen, zoals de Funderingscalculator. Het KCAF helpt bij het inschatten van herstelkosten en verspreid kennis over funderingsproblematiek.

Hoewel het fonds een waardevolle financieringsoplossing biedt, zijn er ook uitdagingen bij de praktische toepassing. Het is belangrijk dat funderingsproblemen tijdig worden aangepakt, voordat ze leiden tot onbewoonbare woningen. Daarom benadrukt de Vereniging Eigen Huis dat er behoefte is aan een bredere aanpak, die niet alleen op leningen is gebaseerd, maar ook op preventie en verbetering van bouwtechnieken.

De landelijke openstelling van het fonds is een positieve ontwikkeling, die maakt dat het fonds toegankelijk is voor alle particuliere woningbezitters in Nederland. Toch blijft er een vraag rijzen over de duurzaamheid van het fonds en de financiering. Het is van belang dat er een langdurige oplossing wordt ontwikkeld, die niet alleen op leningen is gebaseerd, maar ook op preventie en verbetering van bouwtechnieken.

In de toekomst is het van belang dat funderingsproblemen worden gedeeld bij woningverkopen en dat woningeigenaren beter worden beschermd tegen een pand met een slechte fundering. Het is onaanvaardbaar dat kopers pas later ontdekken dat ze een woning met funderingsproblemen kopen. Daarom benadrukt het KCAF en de Vereniging Eigen Huis dat funderingsproblemen moeten worden gedeeld bij woningverkopen.

Het Fonds Duurzaam Funderingsherstel is een waardevolle financieringsoplossing voor particuliere woningeigenaren met funderingsproblematiek. Het fonds draagt bij aan het behoud van woningen, buurten en wijken, en helpt om maatschappelijke schade te beperken. Het is van belang dat het fonds op een duurzame manier wordt uitgevoerd, zodat het langdurig beschikbaar blijft voor alle particuliere woningbezitters in Nederland.