De Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE) is één van de belangrijkste subsidies die woningeigenaren in Nederland kunnen inzetten om hun woning duurzaam te renoveren. In 2026 is de regeling verder uitgebreid en aangepast, waardoor het voor eigenaren van woningen – inclusief bewoners van monumentale woningen – toegankelijker en flexibelere mogelijkheden biedt. Deze regeling is bedoeld om het verduurzamen van woningen te stimuleren via subsidies voor isolatie, warmtepompen, ventilatie, zonneboilers en aansluiting op warmtenetten.
In dit artikel geven we een overzicht van de actuele voorwaarden, de wijzigingen vanaf 2026, subsidiescenario’s, technische eisen en de aanvraagprocedure. Daarnaast bekijken we de mogelijkheden voor bewoners van monumentale woningen en het gebruik van biobased isolatiemateriaal. Het doel is om woningeigenaren helderheid te bieden over de ISDE en te ondersteunen bij het plannen van duurzame renovaties.
Wat is de ISDE?
De ISDE is een rijkssubsidie waarmee woningeigenaren een deel van de kosten van duurzame renovatiemaatregelen kunnen vergoeden. De regeling is bedoeld voor eigenaar-bewoners, dat wil zeggen dat de woning in eigen beheer staat én dat de eigenaar daarin woont. De ISDE is toegankelijk via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), die ook de aanvraagproces leidt.
Vanaf 2026 is de ISDE opnieuw beschikbaar, met een aantal belangrijke wijzigingen. Zo is er sinds dit jaar subsidie beschikbaar geworden voor energiezuinige ventilatiesystemen. Daarnaast zijn er aangescherpte eisen voor warmtepompen en versoepelingen voor monumentale woningen. Het budget is in 2024 verhoogd tot 600 miljoen euro, waarvan 5 miljoen euro specifiek is toegewezen aan kleine windmolens voor zakelijke gebruikers.
De regeling loopt tot en met 2030 en is bedoeld om woningen verder te verduurzamen, zodat de energieprestaties verbeteren en de CO₂-uitstoot verminderd wordt. De subsidies zijn gericht op zowel isolatiemaatregelen als energieopwekking via warmtepompen, zonneboilers en elektrische kookvoorzieningen.
Voorwaarden voor de ISDE-aanvraag
Om de ISDE-subsidie aan te vragen, moeten woningeigenaren aan een aantal algemene en maatregelspecifieke voorwaarden voldoen. Deze voorwaarden zijn belangrijk om te kennen, omdat ze bepalen of en hoeveel subsidie je kunt ontvangen.
Algemene voorwaarden
- Eerst uitvoeren, daarna aanvragen: De renovatiemaatregel moet eerst worden uitgevoerd, waarna de subsidie kan worden aangevraagd.
- Gevulde woning: De subsidie geldt voor de huidige oppervlakte van de woning. Aanbouw, nieuwe verdieping of het in gebruik nemen van een garage geeft geen recht op subsidie.
- Voldoende isolatiedikte: Het isolatiemateriaal moet dik genoeg zijn om aan de vereiste isolatiewaarde te voldoen. Bestaande isolatie mag niet worden meegerekend.
- Professionele uitvoering: Alle werkzaamheden moeten door een bouw- of installatiebedrijf worden uitgevoerd. Zelf isoleren is niet toegestaan.
- Documentatie: Tijdens de werkzaamheden moet een duidelijke foto worden gemaakt die aantoont dat de maatregel op het adres is uitgevoerd.
Maatregelspecifieke voorwaarden
De voorwaarden variëren per soort maatregel. Voor isolatie gelden bijvoorbeeld specifieke eisen ten aanzien van de dikte en de kwaliteit van het materiaal. Voor warmtepompen is sinds 2024 een minimale energielabel A++ vereist. Voor ventilatie zijn er extra regels, aangezien dit in 2026 voor het eerst onderdeel van de ISDE is geworden.
Bij ventilatiemaatregelen geldt een extra eis: deze moeten binnen 24 maanden na het uitvoeren van isolatiemaatregelen worden geïnstalleerd. Bovendien is er een vast bedrag van €400 beschikbaar voor ventilatie, maar alleen in combinatie met isolatie.
Wijzigingen in de ISDE voor 2026
De ISDE is in 2026 aangepast en uitgebreid, met een aantal belangrijke nieuwe regels die woningeigenaren moeten kennen. Deze wijzigingen zijn bedoeld om de regeling toegankelijker te maken en flexibelere opties te bieden voor verschillende situaties.
1. Subsidie voor ventilatie
Voor het eerst is er in 2026 subsidie beschikbaar voor energiezuinige ventilatiesystemen van type C4C, D en E. Dit is een nieuw optie in de ISDE en een belangrijke uitbreiding van de subsidiescenario’s. De subsidie bedraagt een vast bedrag van €400, maar alleen als de ventilatiemaatregel wordt gecombineerd met een of meer isolatiemaatregelen. De ventilatie moet binnen 24 maanden na de isolatie worden aangebracht, wat een beperking is, maar ook een stimulans om meerdere maatregelen tegelijk te plannen.
2. Aangepaste voorwaarden voor warmtepompen
Vanaf 2026 gelden aangepaste voorwaarden voor warmtepompen. Bij meerdere units in een woning is de subsidie kleiner, wat betekent dat eigenaren die bijvoorbeeld meerdere pompen installeren, minder subsidie ontvangen. Deze wijziging is bedoeld om subsidies te richten op efficiëntere en duurzamere oplossingen.
Daarnaast is er een eis dat een warmtepomp minimaal energielabel A++ moet hebben. De meeste warmtepompen voldoen hier al aan, maar het is een duidelijke aanscherping van de eisen.
3. Veranderingen bij isolatiemaatregelen
In 2026 zijn er versoepelingen bij isolatiemaatregelen, met name bij monumentale woningen. Er is een verlaging van de minimale afmetingen voor glasisolatie en versoepelingen in de isolatie-eisen, zodat monumentbewoners ook subsidies kunnen ontvangen voor maatregelen die passen bij het karakter van hun woning.
Daarnaast is er een nieuw optie voor voor- of achterzetbeglazing bij monumenten, wat extra mogelijkheden biedt voor isolatie zonder het historische karakter van de woning te vernietigen.
4. Geen isolatie-eisen bij kozijnenvervanging
Een andere wijziging is dat er geen isolatie-eisen meer zijn bij het vervangen van kozijnen. Dit maakt het mogelijk om kozijnen te vervangen zonder dat dit automatisch leidt tot een hogere isolatiewaarde, wat kan passen bij monumentale woningen of woningen met specifieke esthetische eisen.
Subsidiebedragen en combinaties
Het subsidiebedrag dat woningeigenaren kunnen ontvangen, hangt af van de aangevraagde maatregel en de omvang ervan. Voor elk type maatregel zijn er specifieke subsidiebedragen, die kunnen variëren per m² isolatie, per vermogen van een warmtepomp of per type ventilatiesysteem.
1. Isolatie
De subsidie voor isolatie is afhankelijk van het type isolatiemaatregel en de grootte ervan. Bijvoorbeeld:
- Buitenkantisolatie: €120 per m²
- Binnenkantisolatie: €100 per m²
- Spouwmuurisolatie: €60 per m²
De exacte bedragen en berekeningswijzen zijn beschikbaar via de RVO-rekentool, die op de RVO-website te vinden is. Deze tool helpt bij het schatten van de subsidie en het plannen van het budget.
2. Warmtepompen
Voor warmtepompen is de subsidie afhankelijk van het vermogen. Bijvoorbeeld:
- Lucht/water warmtepomp: €1.000 per 10 kW
- Grond/water warmtepomp: €1.200 per 10 kW
De exacte bedragen en eisen zijn te vinden in de RVO-documenten. Het is belangrijk om hier aandacht aan te besteden, omdat de eisen in 2026 zijn aangescherpt.
3. Ventilatie
De subsidie voor ventilatie is een vast bedrag van €400, maar alleen als deze wordt gecombineerd met isolatiemaatregelen. Dit betekent dat ventilatie alleen niet onderdeel is van de ISDE, maar dat het wel een extra optie is als de woning al wordt geïsoleerd.
4. Ventilerende combinaties
Als woningeigenaren meerdere maatregelen tegelijk uitvoeren – bijvoorbeeld isolatie gecombineerd met een warmtepomp of zonneboiler – dan kan de subsidie verdubbelen. Dit maakt het aantrekkelijker om meerdere maatregelen tegelijk te implementeren, wat efficiënter is en vaak leidt tot grotere energiebesparing.
ISDE voor monumentale woningen
Een belangrijke groep woningeigenaren die vaak moeite had met subsidies voor duurzame renovatie zijn de bewoners van monumentale woningen. Deze woningen hebben vaak specifieke bouwkenmerken die het moeilijk maken om standaardmaatregelen toe te passen. Daarom zijn er in 2026 extra versoepelingen in de ISDE voor monumentale woningen.
1. Verlaagde eisen voor glasisolatie
Een van de belangrijkste wijzigingen is dat de minimale afmetingen voor glasisolatie bij monumentale woningen zijn verlaagd. Dit betekent dat kleinere ramen of specifieke glasvormen nu ook in aanmerking komen voor subsidie.
2. Aangepaste isolatie-eisen
Daarnaast zijn de isolatie-eisen voor monumentale woningen versoepeld. Dit maakt het mogelijk om isolatiemaatregelen toe te passen die passen bij het karakter van de woning en niet automatisch leiden tot verhoogde isolatiewaarden. Dit is een belangrijke stap om monumenten duurzaam te renoveren zonder hun historische waarde te vernietigen.
3. Extra subsidies voor biobased isolatiemateriaal
Een andere nieuwe optie voor monumentbewoners is de extra subsidie voor biobased isolatiemateriaal. Dit zijn materialen zoals hennep, vlas of houtvezel, die duurzaam geproduceerd zijn, maar vaak duurder zijn dan conventionele isolatiematerialen. Om het gebruik van deze materialen te stimuleren, wordt er een extra subsidiebedrag per vierkante meter toegekend.
Aanvraagprocedure voor de ISDE
De aanvraagprocedure voor de ISDE is relatief eenvoudig, maar het is belangrijk om goed voorbereid te zijn. De procedure bestaat uit de volgende stappen:
1. Plan van aanpak
Voordat de maatregel wordt uitgevoerd, moet een plan van aanpak worden opgesteld. Dit plan bevat details over de aangevraagde maatregel, de aannemer of installateur en de verwachte kosten. Het is een voorwaarde voor de aanvraag en moet worden ingediend bij RVO.
2. Uitvoeren van de maatregel
De maatregel moet eerst worden uitgevoerd, waarna de aanvraag kan worden ingediend. Het is belangrijk om tijdens de werkzaamheden een duidelijke foto te maken die aantoont dat de maatregel is uitgevoerd.
3. Aanvraag indienen
De aanvraag moet binnen 24 maanden na afronding van de werkzaamheden worden ingediend. Dit is een belangrijke tijdsdeadline die moet worden nageleefd. De aanvraag kan online worden gedaan via de RVO-website.
4. Benodigde documenten
Bij de aanvraag moeten de volgende documenten worden ingediend:
- Een factuur van de aannemer of installateur
- Een meldcode, die op de factuur moet staan
- Foto’s van de werkzaamheden
- Eventueel een plan van aanpak (indien niet eerder ingediend)
Het is belangrijk om deze documenten voor te bereiden en te controleren, omdat ontbrekende of onvolledige documenten leiden tot vertragingen in de subsidiebehandeling.
Tips voor woningeigenaren
Om de ISDE-subsidie optimaal te gebruiken, zijn er een aantal tips die woningeigenaren moeten weten:
1. Combineer maatregelen
Als meerdere maatregelen worden uitgevoerd – bijvoorbeeld isolatie gecombineerd met een warmtepomp of ventilatie – dan verdubbelt de subsidie. Dit maakt het aantrekkelijker om meerdere maatregelen tegelijk te implementeren.
2. Gebruik de rekentool
De RVO-rekentool is een handig instrument om het subsidiebedrag te schatten en het budget te plannen. Deze tool is beschikbaar op de RVO-website en helpt bij het bepalen van het benodigde bedrag per maatregel.
3. Check de voorwaarden
Het is belangrijk om de voorwaarden voor elke maatregel goed te begrijpen. De voorwaarden variëren per type maatregel en kunnen bepalen of en hoeveel subsidie je kunt ontvangen.
4. Werk met een aannemer
Alle werkzaamheden moeten door een aannemer of installateur worden uitgevoerd. Het is belangrijk om een ervaren aannemer te kiezen die ervaring heeft met duurzame renovatiemaatregelen en die goed kan werken met de ISDE-eisen.
5. Bereid je voor op de aanvraag
De aanvraagprocedure moet goed worden voorbereid. Dit betekent dat je documenten zoals facturen, meldcodes en foto’s moet verzamelen en op tijd moet indienen.
Conclusie
De ISDE-subsidie biedt woningeigenaren een belangrijke kans om hun woning duurzaam te renoveren. Met subsidies voor isolatie, warmtepompen, ventilatie, zonneboilers en aansluiting op warmtenetten kan een aanzienlijk deel van de investeringen worden vergoed. In 2026 is de regeling uitgebreid met nieuwe opties, zoals ventilatie, en zijn er versoepelingen voor monumentale woningen en biobased isolatiematerialen.
De aanvraagprocedure is relatief eenvoudig, maar het is belangrijk om goed voorbereid te zijn. Door maatregelen te combineren en gebruik te maken van de rekentool en voorwaarden te begrijpen, kunnen woningeigenaren optimaal gebruik maken van de subsidies. De ISDE is een waardevolle tool voor duurzame renovatie en een aanraking in de richting van een duurzamere toekomst voor woningen in Nederland.