De Inrichting Stelselmatige Daders (ISD) is een maatregel in het Nederlandse strafrecht dat gericht is op individuen die herhaaldelijk delicten plegen en daardoor een ernstig gevaar vormen voor de maatschappij. Deze maatregel is bedoeld om het patroon van delinquente gedragingen te doorbreken en recidive te verminderen. In dit artikel wordt ingegaan op de doelen van de ISD-maatregel, de juridische basis, de doelgroep en de praktische toepassing van deze maatregel.
Inleiding
De ISD-maatregel is sinds de invoering een belangrijk strafrechtelijk instrument om stelselmatige daders aan te pakken. Het doel is tweeledig: enerzijds de maatschappelijke veiligheid te vergroten door opsluiting van de dader en anderzijds de kans op recidive te verminderen. Deze maatregel is bedoeld als een alternatief voor de gevangenisstraf en richt zich op individuen die zich herhaaldelijk schuldig maken aan delicten. Het artikel biedt een gedetailleerde weergave van de maatregel aan de hand van de juridische voorzieningen, de doelgroep en de praktijk.
Doelen van de ISD-maatregel
De ISD-maatregel is bedoeld als een ultimum remedium, een maatregel van laatste toevlucht voor individuen die zich herhaaldelijk schuldig maken aan delicten. De doelen van deze maatregel zijn duidelijk omschreven in de juridische tekst en praktijktoepassing.
Verkleinen van criminaliteit en maatschappelijke onveiligheid
Een van de kerndoelen van de ISD-maatregel is het terugdringen van criminaliteit door de opsluiting van stelselmatige daders. Deze individuen hebben een ernstig delinquent gedrag en veroorzaken veel overlast. De maatregel biedt de mogelijkheid om deze daders gedurende een periode van maximaal twee jaar van de straat te houden. Hierdoor kan de maatschappelijke veiligheid verbeteren en het aantal ernstige strafbare feiten verminderen.
Verminderen van recidive
Het tweede doel van de ISD-maatregel is het verminderen van de kans op herhaling van delicten. De maatregel biedt niet alleen opsluiting, maar ook de mogelijkheid tot behandeling en gedragsverandering. Hierin verschilt de ISD-maatregel van een gewone gevangenisstraf, waarin de focus voornamelijk op straf ligt. De ISD-maatregel richt zich op preventie en het doorbreken van het vicieuze patroon van vastzitten, vrijkomen en terugvallen.
Alternatief voor gevangenisstraf
De ISD-maatregel is bedoeld als een alternatief voor een gevangenisstraf. Deze keuze is mogelijk indien de officier van justitie dit voorstelt en de meervoudige kamer akkoord geeft. Het doel is om de dader niet alleen voor een bepaalde periode van de straat te houden, maar ook de kansen op herstel en gedragsverandering te vergroten.
Doorbreken van het patroon van recidive
Het maatschappelijke effect van de ISD-maatregel is gericht op het doorbreken van het herhalingpatroon van delinquent gedrag. De maatregel biedt de mogelijkheid om individuen te onderwerpen aan een intensieve behandeling en begeleiding. Hierbij is het belangrijk dat de dader in staat is tot verandering en bereid is om aan te haken bij de gegeven maatregelen.
Juridische basis van de ISD-maatregel
De ISD-maatregel is juridisch verankerd in verschillende wetgevingsvoorzieningen. Deze voorzieningen reguleren de toepassing van de maatregel en de rechten van de betrokken individuen.
Wetboek van Strafrecht en Strafvordering
De ISD-maatregel is opgenomen in artikelen 38m tot en met 38p van de Wetboek van Strafrecht en in artikel 6:2:19 tot en met 6:2:21 en artikel 6:6:14 tot en met 6:6:18 van de Wetboek van Strafvordering. Deze artikelen omschrijven de toepassing van de maatregel, de vereisten en de rechten van de betrokken individuen.
Richtlijnen en aanvullende wetten
Daarnaast zijn in artikel 18c tot en met 18e van de Penitentiaire beginselenwet en in artikel 44b tot en met 44q van de Penitentiaire Maatregel bepalingen opgenomen over de ISD-maatregel. Deze wetten en richtlijnen geven aanvullende informatie over de toepassing van de maatregel en de praktijk.
Doelgroep van de ISD-maatregel
De ISD-maatregel is bedoeld voor een specifieke groep van individuen die herhaaldelijk delicten plegen. De doelgroep is breed en omvat zowel mannelijke als vrouwelijke gedetineerden, verslaafden, personen met psychische problematiek en vreemdelingen die feitelijk niet uitzetbaar zijn.
Zeer actieve veelplegers
De ISD-maatregel richt zich op zeer actieve veelplegers, individuen die zich herhaaldelijk schuldig maken aan delicten. Deze daders veroorzaken veel overlast en zijn een ernstig gevaar voor de maatschappij. De maatregel is bedoeld om het patroon van delinquent gedrag te doorbreken en de kans op recidive te verminderen.
Vreemdelingen
Sinds 1 juli 2009 kunnen ook vreemdelingen die geen rechtmatig verblijf in Nederland hebben, de ISD-maatregel opgelegd krijgen. Dit geldt voor vreemdelingen die feitelijk niet uitzetbaar of moeilijk uitzetbaar zijn. De maatregel biedt een alternatief voor uitzetprocedures en richt zich op het verlagen van de criminaliteit die door deze individuen wordt gepleegd.
Praktijktoepassing van de ISD-maatregel
De toepassing van de ISD-maatregel verloopt volgens een bepaalde werkwijze. Deze omvat het opstellen van een proces-verbaal, de rapportage van de reclassering en de toetsing aan de criteria van wet en richtlijn.
Vordering van de officier van justitie
De ISD-maatregel kan alleen worden opgelegd op vordering van de officier van justitie. De officier bepaalt of de maatregel geschikt is op basis van de informatie die beschikbaar is. De meervoudige kamer beslist uiteindelijk of de maatregel wordt opgelegd.
Risc-rapportage
Als de ISD-maatregel wordt gekozen, wordt een Risc-rapportage opgesteld. Deze rapportage geeft een beeld van de criminogene factoren, de mate van beïnvloedbaarheid en de risicotaxatie ten aanzien van recidive. De rapportage is van belang voor de besluitvorming en het opstellen van een behandelingstraject.
Begeleiding en behandeling
Tijdens de ISD-periode is er begeleiding en behandeling mogelijk. De maatregel biedt de kans op gedragsverandering en het doorbreken van het patroon van recidive. Deze begeleiding is onderdeel van het traject en richt zich op de specifieke problematiek van de dader.
De rol van advocaten bij ISD-maatregel
Advocaten spelen een belangrijke rol bij de verdediging tegen de ISD-maatregel. Ze kunnen ondersteuning bieden bij de verdediging, klachten indienen en begeleiding bieden tijdens en na de ISD-periode.
Verdediging tegen de maatregel
Een advocaat kan ondersteuning bieden bij de verdediging tegen de ISD-maatregel. Dit omvat het indienen van klachten en het stellen van argumenten tegen de toepassing van de maatregel. De advocaat kan ook adviseren over de wenselijkheid of noodzakelijkheid van de maatregel.
Tussentijdse beëindiging
Een raadsman kan adviseren en procederen m.b.t. een verzoek tot tussentijdse beëindiging van de ISD-maatregel. Dit kan van belang zijn indien er veranderingen optreden in de situatie van de dader of indien er sprake is van onrechtvaardigheid.
Conclusie
De ISD-maatregel is een belangrijk strafrechtelijk instrument om stelselmatige daders aan te pakken en de maatschappelijke veiligheid te vergroten. De maatregel is bedoeld voor zeer actieve veelplegers en biedt de mogelijkheid tot behandeling en gedragsverandering. De maatregel is juridisch verankerd en wordt uitsluitend opgelegd op vordering van de officier van justitie en beslist door de meervoudige kamer. De praktijktoepassing van de maatregel omvat een intensieve behandeling en begeleiding om het patroon van recidive door te breken. Advocaten spelen een belangrijke rol bij de verdediging tegen de maatregel en bieden ondersteuning bij de verdediging en begeleiding. De ISD-maatregel is bedoeld als een ultimum remedium en richt zich op het verbeteren van de maatschappelijke veiligheid en het verminderen van de kans op herhaling van delicten.