Extramurale zorg speelt een steeds belangrijkere rol in het zorglandschap van Nederland. In tegenstelling tot intramurale zorg, waarbij mensen verblijven in een zorginstelling, ontvangt extramurale zorg binnen de eigen woning of bij een zorgaanbieder op afspraak. Voor woningbouw en woningontwikkeling is het van belang om inzicht te krijgen in de vraag naar extramurale zorg, de voorwaarden voor toegang en de invloed op woningkeuzes. In dit artikel bespreken we de aard en functie van extramurale zorg, de voordelen en uitdagingen, en de betekenis van deze zorgvorm binnen de woningbouwsector.
Wat is extramurale zorg?
Extramurale zorg wordt uitgeoefend buiten de muren van een zorginstelling. Deze zorg kan op verschillende manieren worden verleend: zowel in de woning van de cliënt als op afspraak bij een zorgaanbieder. Het doel van extramurale zorg is om mensen in hun eigen leefomgeving zo onafhankelijk mogelijk te laten wonen, met passende zorg en begeleiding die aansluit bij hun persoonlijke situatie.
Extramurale zorg omvat onder andere verpleegkundige zorg, persoonlijke verzorging, medicatiebegeleiding, wondzorg en dagbesteding. Ook huishoudelijke ondersteuning en revalidatiebehandelingen zijn onderdeel van deze zorgvorm. Deze zorg wordt vaak aangestuurd via de Zorgverzekeringswet (ZVW), Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) of de Wet langstondige zorg (Wlz), afhankelijk van de aard van de zorgvraag en de financiële mogelijkheden van de cliënt.
Extramurale zorg kan tijdelijk zijn, zoals na een operatie of kortstondige ziektetoestand, maar ook langdurig of intensief, zoals bij chronische aandoeningen of palliatieve zorg. Deze vorm van zorg is een essentieel onderdeel van het zorgsysteem, met als voordeel dat mensen langer in hun eigen omgeving kunnen blijven wonen. Voor woningbouwmaatschappijen en ontwikkelaars is het daarom belangrijk om rekening te houden met de toekomstige vraag naar extramurale zorg en de mogelijkheden voor woningbouw in dit kader.
Verschil met intramurale zorg
Intramurale zorg staat voor zorg die wordt verleend binnen een instelling, zoals een verpleeghuis of ziekenhuis. In dergelijke instellingen ontvangen mensen 24/7 zorg, waarbij zorgverleners constant aanwezig zijn. Extramuraal is het omgekeerde: de cliënt woont in zijn of haar eigen woning en ontvangt zorg op afspraak of in de woning. Deze vorm van zorg benadrukt de eigen leefomgeving als basis voor zorg en regie, terwijl intramurale zorg gericht is op veiligheid en intensieve ondersteuning.
De keuze tussen extramurale en intramurale zorg hangt af van de zorgvraag, de mate van zelfredzaamheid van de cliënt en de wens om in de eigen omgeving te blijven wonen. Extramurale zorg wordt vaak gekozen wanneer de zorgvraag nog niet zo intensief is dat inwoning in een instelling nodig is, maar waarbij ondersteuning wel nodig is om zelfredzaamheid en kwaliteit van leven te behouden. Voor woningbouw is dit een belangrijk aandachtspunt, omdat woningen ontworpen moeten worden om zowel zelfstandig wonen als extramurale zorg op maat mogelijk te maken.
Toepassing van extramurale zorg in woningbouw
Woningen die geschikt zijn voor extramurale zorg moeten aansluiten bij de wensen en behoeften van oudere bewoners of mensen met een chronische aandoening. In de praktijk betekent dit dat woningen toegankelijk zijn, zowel voor zorgverleners als voor de cliënt zelf. Denk aan dingen zoals:
- Toegankelijkheid voor ambulances en andere zorgvoertuigen
- Voldoende ruimte voor zorgactiviteiten (zoals wondzorg of fysiotherapie)
- Voldoende privacy en rust voor de zorgverlening
- Aanwezigheid van infrastructuur zoals verlichting, sanitair en opslagruimte
Ook is het belangrijk dat woningen zijn uitgerust met de mogelijkheid tot aanpassing of uitbreiding van de zorginfrastructuur. Denk bijvoorbeeld aan het ontwerp van woningen met een aparte zorgruimte of zorgkamer. In dit opzicht kan woningbouw een actieve rol spelen bij het ontwikkelen van woningen die zowel comfortabel als functioneel zijn voor extramurale zorg.
Rol van woningbouw in de toekomst van extramurale zorg
De toekomst van extramurale zorg wordt beïnvloed door ontwikkelingen zoals vergrijzing, veranderende zorgbehoefte en het toenemende belang van zelfredzaamheid. In deze context is woningbouw een belangrijke speler, omdat woningen niet alleen de fysieke omgeving van zorgverlening vormgeven, maar ook de mogelijkheden voor extramurale zorg bepalen.
In de huidige woningbouwsector zien we een trend naar het ontwikkelen van woningen die geschikt zijn voor extramurale zorg. Denk aan aanleunwoningen, dementiavriendelijke woningen of woningen met zorgfaciliteiten in de directe omgeving. Deze woningtypen zijn ontworpen met aandacht voor zorgbehoefte, toegankelijkheid en ondersteuning in de eigen leefomgeving. Voor woningbouwmaatschappijen is het dus belangrijk om te anticiperen op deze ontwikkeling en woningen te ontwikkelen die aansluiten bij de toekomstige vraag naar extramurale zorg.
Daarnaast speelt woningbouw een rol bij het creëren van een zorgvriendelijke omgeving. Dit betekent dat woningen zijn geïntegreerd in de zorgketen, met faciliteiten zoals apotheek, fysiotherapeut of wijkverpleegkundige in de buurt. Dit faciliteert extramurale zorg en maakt het makkelijker voor cliënten om aan zorg te komen.
Aanpassing van woningen voor extramurale zorg
Woningen die al in gebruik zijn, kunnen worden aangepast om extramurale zorg mogelijk te maken. Denk bijvoorbeeld aan het aanleggen van een zorgkamer, het aanpassen van badkamers of het plaatsen van steunbeugels. Ook is het mogelijk om woningen te voorzien van technologie, zoals domotica of noodoproepapparatuur, die extramurale zorg ondersteunen.
De keuze voor aanpassingen hangt af van de zorgvraag van de bewoner en de beschikbare middelen. Voor woningbouwmaatschappijen is het belangrijk om samen te werken met zorgverleners en woningen aan te passen die geschikt zijn voor extramurale zorg. Dit maakt het mogelijk om bewoners langer in hun eigen woning te laten verblijven en extramurale zorg op maat te bieden.
Invloed op woningkeuze en woningontwikkeling
Extramurale zorg heeft een directe invloed op de woningkeuze en woningontwikkeling. Mensen die extramurale zorg nodig hebben, zoeken vaak naar woningen die toegankelijk zijn, geschikt zijn voor zorgactiviteiten en in de buurt van zorgaanbieders liggen. Voor woningbouwmaatschappijen is het daarom belangrijk om aandacht te besteden aan deze wensen en woningen te ontwikkelen die hierop aansluiten.
In de woningontwikkeling kunnen woningen worden ontworpen met een zorgvriendelijke opzet, zoals een aparte zorgruimte, voldoende privacy en toegankelijke sanitair. Ook is het mogelijk om woningen te ontwikkelen in combinatie met zorgfaciliteiten of in een zorgvriendelijke omgeving. Dit maakt het makkelijker voor bewoners om extramurale zorg te ontvangen en beïnvloedt positief het kwaliteit van leven.
Rol van artsen in extramurale zorg
Extramurale zorg wordt ook door artsen verleend. Ruim de helft van de artsen werkt extramuraal, zoals huisartsen, bedrijfsartsen en jeugdartsen. Deze artsen spelen een belangrijke rol in de zorgketen, met aandacht voor preventie, herstel en begeleiding in de eigen leefomgeving. Voor woningbouw is het belangrijk om samen te werken met deze artsen, bijvoorbeeld bij het ontwikkelen van woningen die aansluiten bij de zorgbehoefte van extramurale artsen.
Het opleidingsproces van artsen moet ook aansluiten bij de toekomstige vraag naar extramurale zorg. Momenteel zijn er tekorten in de extramurale zorgsector, en dit wordt verwacht te groeien als er geen actie wordt ondernomen. Het is daarom belangrijk dat artsen tijdens hun opleiding voldoende worden geïnformeerd en getraind voor extramurale zorg. Dit maakt het mogelijk om een duurzame zorgvraag te verwerken in de toekomstige woningbouwsector.
Toekomstuitdagingen voor extramurale zorg
De toekomst van extramurale zorg is niet zonder uitdagingen. Een van de belangrijkste uitdagingen is het verhogen van de kwaliteit en consistentie van de zorg. Hierbij is het van belang dat zorgverleners voldoende geëquipeerd zijn en goed geïnformeerd over de zorgvraag van de cliënt. Voor woningbouwmaatschappijen is het belangrijk om samen te werken met zorgaanbieders om extramurale zorg te verbeteren en te versterken.
Een andere uitdaging is het creëren van een zorgvriendelijke omgeving. Dit betekent dat woningen zijn geïntegreerd in de zorgketen en toegankelijk zijn voor zorgverleners. Voor woningbouwmaatschappijen is het belangrijk om dit te bevorderen door samenwerking met zorgverleners en het ontwikkelen van woningen die aansluiten bij de toekomstige vraag naar extramurale zorg.
Conclusie
Extramurale zorg speelt een steeds belangrijkere rol in het zorglandschap van Nederland. Voor woningbouw en woningontwikkeling is het van belang om inzicht te krijgen in de vraag naar extramurale zorg, de voorwaarden voor toegang en de invloed op woningkeuzes. Woningen die geschikt zijn voor extramurale zorg moeten aansluiten bij de wensen en behoeften van oudere bewoners of mensen met een chronische aandoening. Voor woningbouwmaatschappijen is het belangrijk om samen te werken met zorgverleners en woningen te ontwikkelen die aansluiten bij de toekomstige vraag naar extramurale zorg.