Inleiding
De digitale toegankelijkheid van websites is van groot belang, zowel voor gebruikers met beperkingen als voor het algemene publiek. In Nederland is er een wettelijke verplichting voor overheidswebsites om aan de eisen van het Besluit digitale toegankelijkheid overheid te voldoen. Deze eisen zijn gebaseerd op de internationaal erkende richtlijnen WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) 2.1. Deze richtlijnen stellen normen op voor de toegankelijkheid van websites, gericht op personen met beperkingen zoals visuele, hoor- of motorische problemen.
De website van de Inspectie van het Onderwijs, specifiek het domein https://isd.owinsp.nl, heeft een eigen toegankelijkheidsverklaring aangemaakt. Op basis van dit document is duidelijk dat de website gedeeltelijk voldoet aan de toegankelijkheidsnormen. In dit artikel wordt ingegaan op de status van toegankelijkheid van deze website, de identificeerde afwijkingen, en de maatregelen die worden genomen om deze te verbeteren. Tevens wordt een overzicht gegeven van de alternatieven en klachtenprocedure die bezoekers kunnen gebruiken als zij problemen ondervinden bij toegang tot de inhoud van de website.
Status van toegankelijkheid
Nalevingsstatus
De website https://isd.owinsp.nl heeft een nalevingsstatus van "B: Voldoet gedeeltelijk". Dit betekent dat de Inspectie van het Onderwijs heeft laten zien dat er een actueel, volledig en juist beeld is van de toegankelijkheid van de website. De organisatie heeft concrete verbetermaatregelen benoemd en een planning gemaakt om de afwijkingen te herstellen. Daarmee is de organisatie in control over de toegankelijkheid van de website. Zij voldoen wel aan de wettelijke verplichting, maar nog niet volledig aan de norm.
Deze status is gebaseerd op een eigen verklaring die is gecontroleerd door de overheid. De onderbouwing van deze verklaring is gecontroleerd door een onafhankelijke derde partij. Uit de rapportage bleek dat de onderbouwing toereikend is om door een toezichthouder inhoudelijk te worden beoordeeld. De controle is uitgevoerd in februari 2025, en de verklaring is opnieuw bijgewerkt in april 2025.
Tijdsplanning
De Inspectie van het Onderwijs heeft een duidelijke planning voor de verbetering van de toegankelijkheid van de website. Het webteam is al begonnen met het aanpakken van de gevonden afwijkingen, en er is een doel gesteld dat de website volledig aan de toegankelijkheidsstandaard zal voldoen voor 31 juli 2026. Dit betekent dat er nog ongeveer een jaar en vijf maanden is voordat de website volledig toegankelijk moet zijn.
Afwijkingen
Uit de toegankelijkheidscontrole is gebleken dat de website https://isd.owinsp.nl op dit moment nog niet aan alle WCAG 2.1-eisen voldoet. Er zijn een aantal specifieke afwijkingen geïdentificeerd, die op verschillende niveaus (A en AA) zijn ingedeeld. Deze niveaus verwijzen naar de prioriteit van de toegankelijkheidseisen:
- Niveau A betreft de fundamentele toegankelijkheidseisen die moeten worden voldaan om een website toegankelijk te maken voor mensen met beperkingen.
- Niveau AA betreft aanvullende eisen die helpen om de toegankelijkheid verder te verbeteren, maar minder urgent zijn dan niveau A.
Afwijkingen op niveau A
De volgende afwijkingen zijn geïdentificeerd op niveau A:
- SC 1.1.1 - Niet-tekstuele content: Niet alle afbeeldingen hebben een juiste beschrijving, wat lastig kan zijn voor gebruikers die een tekstlezer gebruiken.
- SC 1.3.1 - Info en relaties: De structuur van de inhoud is niet altijd duidelijk, wat kan leiden tot verwarring voor gebruikers die visuele hulp nodig hebben.
- SC 1.3.2 - Betekenisvolle volgorde: De volgorde van de elementen op de pagina is niet altijd betekenisvol, wat de leesbaarheid kan beïnvloeden.
- SC 1.4.1 - Gebruik van kleur: De website gebruikt kleur om informatie te overbrengen, zonder dat de betekenis ook duidelijk is zonder kleur.
- SC 2.1.1 - Toetsenbord: Niet alle functies zijn toegankelijk via het toetsenbord.
- SC 2.2.1 - Timing aanpasbaar: De tijd die gebruikers nodig hebben om pagina's te lezen, kan niet aangepast worden.
- SC 2.4.1 - Blokken omzeilen: Niet alle bladzijden bieden de mogelijkheid om direct naar het hoofdinhoudsdeel te springen.
- SC 2.4.3 - Focus volgorde: De volgorde waarin elementen in focus komen, is niet altijd logisch.
- SC 2.4.4 - Linkdoel (in context): Niet alle links geven duidelijk aan waar ze naar leiden.
- SC 2.5.3 - Label in naam: Niet alle knoppen en functies hebben een duidelijke label.
- SC 3.3.1 - Foutidentificatie: Foutmeldingen zijn niet altijd goed zichtbaar of duidelijk.
- SC 4.1.2 - Naam, rol, waarde: Niet alle elementen geven duidelijk aan wat ze doen of wat hun waarde is.
Afwijkingen op niveau AA
De volgende afwijkingen zijn geïdentificeerd op niveau AA:
- SC 1.4.4 - Herschalen van tekst: De tekst kan niet aangepast worden tot 200%, wat lastig kan zijn voor gebruikers met visuele beperkingen.
- SC 1.4.10 - Reflow: De tekst past zich niet altijd goed aan op kleinere schermen.
- SC 1.4.11 - Contrast van niet-tekstuele content: Het contrast tussen bepaalde afbeeldingen en achtergrond is niet voldoende.
- SC 2.4.5 - Meerdere manieren: Er zijn niet altijd meerdere manieren om naar inhoud te navigeren.
- SC 2.4.6 - Koppen en labels: Niet alle koppen zijn goed gebruikt voor navigatie.
- SC 2.4.7 - Focus zichtbaar: De focusindicator is niet altijd zichtbaar genoeg.
- SC 4.1.3 - Statusberichten: Niet alle statusberichten zijn goed zichtbaar of toegankelijk.
Deze afwijkingen zijn belangrijk om op te lossen om de toegankelijkheid van de website verder te verbeteren. De Inspectie van het Onderwijs heeft er rekening mee gehouden in hun verbeterplanning.
Alternatieve toegang
Voor bezoekers die last ondervinden van de huidige toegankelijkheidsproblemen, biedt de Inspectie van het Onderwijs alternatieve manieren om toegang te krijgen tot de informatie. Als gebruikers problemen ondervinden bij het bezoeken van de website, kunnen zij contact opnemen met de Inspectie van het Onderwijs. De organisatie belooft binnen 5 werkdagen een ontvangstbevestiging te versturen, en binnen 4 weken het verzoek af te handelen.
Klachtenprocedure
Als gebruikers niet tevreden zijn met de behandeling van hun klacht of met de tijdsduur, kunnen zij ook terecht bij de Inspectie van het Onderwijs voor een klachtenbehandeling. De Inspectie werkt aan een nieuw klantportaal in een nieuw systeem, maar tot die tijd wordt er zo goed mogelijk gewerkt aan het oplossen van openstaande punten in het huidige systeem.
Toekomstplanning en maatregelen
De Inspectie van het Onderwijs heeft een uitgebreide planning opgesteld om de toegankelijkheid van de website te verbeteren. Het webteam is al begonnen met het aanpakken van de gevonden afwijkingen. De doelstelling is om de website volledig te laten voldoen aan de toegankelijkheidsstandaard voor 31 juli 2026. Dit betekent dat er nog ongeveer 17 maanden zijn om de verbetermaatregelen te implementeren.
De maatregelen die worden genomen zijn gericht op het oplossen van de gevonden afwijkingen, zoals het toevoegen van juiste beschrijvingen bij afbeeldingen, het verbeteren van de navigatie, het aanpassen van de kleurcontrasten en het zorgen voor betere toegankelijkheid via toetsenbordnavigatie.
De Inspectie benadrukt dat de genoemde maatregelen geen onevenredige last vormen. Dit betekent dat het niet onredelijk is om deze verbeteringen door te voeren, gezien de omvang van de organisatie en de beschikbare middelen.
Toegankelijkheidseisen in het kort
De toegankelijkheidseisen die de Inspectie van het Onderwijs probeert te volgen, zijn gebaseerd op de WCAG 2.1-richtlijnen. Deze richtlijnen zijn internationaal erkend en worden gebruikt om websites toegankelijk te maken voor zowel mensen zonder beperkingen als mensen met visuele, hoor- of motorische beperkingen. De eisen zijn opgedeeld in drie niveaus:
- Niveau A: Fundamentele eisen voor toegankelijkheid.
- Niveau AA: Aanvullende eisen om toegankelijkheid verder te verbeteren.
- Niveau AAA: Hoogste niveau van toegankelijkheid, dat niet verplicht is voor overheidswebsites.
De website van de Inspectie van het Onderwijs moet volgens de wettelijke verplichting voldoen aan niveau A en AA. Momenteel voldoet de website gedeeltelijk aan deze eisen. De Inspectie is in de process of verbetering, en heeft een duidelijke planning om de resterende afwijkingen op te lossen.
Conclusie
De website van de Inspectie van het Onderwijs, specifiek https://isd.owinsp.nl, heeft een nalevingsstatus van "gedeeltelijk voldoet" aan de toegankelijkheidsnormen. De organisatie heeft een eigen verklaring aangemaakt, die is onderzocht en beoordeeld door een onafhankelijke derde partij. De verklaring is gecontroleerd en de onderbouwing ervan is als toereikend bevonden. De organisatie heeft concrete verbetermaatregelen genomen en een planning opgesteld om de gevonden afwijkingen op te lossen.
Tot nu toe zijn er nog een aantal afwijkingen geïdentificeerd, zowel op niveau A als AA. De Inspectie van het Onderwijs werkt aan het oplossen van deze afwijkingen, met als doel om de website volledig toegankelijk te maken voor 31 juli 2026. Tijdens de verbeterperiode kunnen bezoekers die problemen ondervinden terecht bij de Inspectie om alternatieve toegang te krijgen tot de informatie.
De maatregelen die worden genomen om de toegankelijkheid te verbeteren, worden gezien als redelijk en niet als een onevenredige last. De Inspectie benadrukt dat het doel is om de website zo toegankelijk mogelijk te maken voor alle gebruikers, ongeacht hun beperkingen of technische voorkeuren.
Voor bezoekers die vragen hebben of problemen ondervinden, is er een klachtenprocedure beschikbaar. De Inspectie belooft een snelle en duidelijke afhandeling van klachten en verzoeken. In de toekomst zal het gebruik van een nieuw klantportaal het klantenserviceproces efficiënter maken.
De Inspectie van het Onderwijs is in een fase van verbetering. De toegankelijkheid van de website is een prioriteit, en de organisatie is gestructureerd bezig met het aanpakken van de gevonden afwijkingen. De doelstelling is duidelijk: een volledig toegankelijke website voor 2026.