Inleiding
In Nederland is de verduurzaming van het woningbestand een prioriteit binnen het klimaatbeleid. Om dit doel te bereiken, stimuleert de overheid particuliere woningeigenaren om energiebesparende maatregelen te nemen, zoals isolatie. In dit kader speelt de Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE) een centrale rol. Deze subsidie is bedoeld om woningeigenaren te ondersteunen bij het nemen van duurzame investeringen in hun woning, waaronder isolatiemaatregelen.
Hoewel de ISDE-regeling sinds 2021 in werking is, was dit niet altijd zo. Voordat de ISDE volledig opgericht was, gold de Subsidie Energiebesparing Eigen Huis (SEEH). Deze regeling liep af op 31 december 2020 en werd daarna opgenomen in de ISDE. Dit artikel biedt een overzicht van de ISDE in 2020, de overgangsperiode naar de huidige regeling en de ontwikkelingen sindsdien. We bespreken de voorwaarden, de toepassingsgebieden, subsidies per maatregel, en de wijzigingen die vanaf 2026 zijn aangekondigd.
De ISDE-Regeling: Kader en Doel
De ISDE is een landelijke subsidie die door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) wordt uitgevoerd. Het doel van deze regeling is om woningeigenaren te stimuleren tot duurzame investeringen in hun woning, zoals isolatie en de installatie van warmtepompen. Door deze maatregelen te nemen, kunnen huishoudens hun energieverbruik verminderen, hun CO₂-uitstoot verlagen en hun energierekening op lange termijn sterk verlagen.
De ISDE richt zich op:
- Particuliere woningeigenaren
- Verenigingen van Eigenaren (VvE’s)
- Eigenaren van woonboten en woonwagens
De regeling is uitsluitend bedoeld voor bestaande woningen, inclusief woonboten en woonwagens. Nieuwbouw en aanbouw komen niet in aanmerking voor subsidie. Daarnaast moeten alle maatregelen uitgevoerd worden door deskundige bedrijven die geregistreerd staan bij de RVO.
Overgang van de SEEH naar de ISDE
Voor de invoering van de ISDE gold vanaf 2012 de Subsidie Energiebesparing Eigen Huis (SEEH). Deze regeling beëindigde op 31 december 2020. De ISDE werd daarna ingevoerd op 1 januari 2021 en vormt sindsdien het hoofdkader voor subsidies op het gebied van energiebesparing en duurzame energie.
Tijdens de overgangperiode (2020-2021) werden de regels geleidelijk aangepast, waaronder:
- Vereenvoudiging van de aanvraagprocedure
- Uitbreiding van het bereik van de regeling
- Verlaging van de drempels voor deelname
De ISDE combineert diverse subsidies die eerder los van elkaar werden uitgevoerd, zoals subsidies voor isolatie, warmtepompen en zonneboilers. Hierdoor is het voor woningeigenaren eenvoudiger om subsidie te ontvangen voor meerdere maatregelen tegelijk.
Voorwaarden voor Subsidie Aanvragen
Om subsidie te ontvangen onder de ISDE-regeling, moeten de volgende voorwaarden aan voldaan worden:
1. Type Woning
De maatregel moet uitgevoerd worden in een bestaande woning. Dit omvat:
- Eigen huizen
- Appartementen
- Woonboten
- Woonwagens
Nieuwbouw of aanbouw vanaf 1 januari 2021 komen niet in aanmerking voor subsidie.
2. Uitvoering door Deskundig Bedrijf
De maatregel moet uitgevoerd worden door een deskundig bedrijf dat geregistreerd staat bij de RVO. Dit betekent dat de werkzaamheden uitgevoerd moeten worden door professionals die er ervaring en kennis in hebben.
3. Minimaal één Maatregel (sinds 2022)
Tot en met 2023 was het vereist om minstens twee isolatiemaatregelen tegelijk te laten uitvoeren om in aanmerking te komen voor subsidie. Deze voorwaarde is echter vervallen sinds 2 april 2022. Sindsdien is het mogelijk om subsidie te ontvangen voor één maatregel, mits deze uitgevoerd wordt door een deskundig bedrijf.
4. Aanvraagproces
De aanvraag voor subsidie kan worden ingediend bij de RVO via de digitale aanvraagportaal. De aanvraag moet worden ingediend voor of op het moment van de uitvoering van de maatregel.
5. Tijdige Aanvraag voor Extra Subsidie
Sinds 2025 is het mogelijk om extra subsidie te ontvangen als meerdere maatregelen binnen 24 maanden worden uitgevoerd. Dit geldt ook als een isolatiemaatregel wordt gecombineerd met een warmtepomp, zonneboiler of warmtenetaansluiting. In dergelijke gevallen kan de volledige ISDE-subsidie worden ontvangen voor iedere maatregel.
6. Specifieke Voorwaarden voor Monumenten
Voor woningen met monumentale status zijn er specifieke regels. In deze gevallen is het bijvoorbeeld toegestaan om glas te vervangen door monumentenglas of vacuümglas. Daarnaast zijn er versoepelingen voor glas in combinatie met kozijnen en vervanging van kozijnen bij monumenten, mits deze passend zijn.
Analyse van de Subsidietarieven
De hoogte van de subsidie is afhankelijk van het type maatregel, het oppervlak, en het jaar van uitvoering. De tarieven worden jaarlijks aangepast, meestal met het oog op de stijgende bouwkosten en de behoefte aan een snelle verduurzaming.
1. Spouwmuurisolatie
- 2024: € 35,00 per m²
- 2025: € 38,00 per m² (stijging van 31%)
2. Gevelisolatie
- 2024: € 15,00 per m²
- 2025: € 16,00 per m² (stijging van 7%)
3. Dakisolatie
- 2024: € 30,00 per m²
- 2025: € 32,00 per m²
4. Zoldervloerisolatie
- 2024: € 20,00 per m²
- 2025: € 20,00 per m² (geen stijging)
5. Vloerisolatie
- 2024: € 20,00 per m²
- 2025: € 20,00 per m² (geen stijging)
6. Extra Subsidies
Bij bepaalde maatregelen is het mogelijk om extra subsidies te ontvangen, afhankelijk van het gebruik van milieuvriendelijke materialen. De extra subsidies zijn als volgt:
- Dakisolatie met cellulose: € 5,00 per m²
- Zoldervloerisolatie met cellulose: € 1,50 per m²
De maximale subsidiebedragen variëren per maatregel:
- Zoldervloerisolatie: € 1.040,00
- Dakisolatie: € 6.500,00
Wijzigingen in de Regeling vanaf 2026
In 2025 heeft het kabinet besloten dat de ISDE-regeling verlengd wordt met dezelfde subsidiepercentages. Echter, er zijn enkele belangrijke wijzigingen aangekondigd voor 2026. Deze zijn als volgt:
1. Subsidie voor Energiezuinige Ventilatie
Vanaf 1 januari 2026 is het mogelijk om subsidie te ontvangen voor energiezuinige ventilatie, mits deze gecombineerd wordt met een isolatiemaatregel. De subsidie voor ventilatie is een vast bedrag van € 400,00 en kan één keer aangevraagd worden. De aanvraag moet worden ingediend binnen twee jaar na de isolatiemaatregel.
2. Aanpassingen voor Monumenten
De regels voor monumentale woningen worden versoepeld. Subsidie is mogelijk bij voor- of achterzetbeglazing met een Ug-waarde tot 5,8 W/m²K. Bovendien is kozijnvervanging toegestaan, mits deze passend is bij het monument.
3. Verwijdering van Minimale Isolatiewaarde voor Glasisolatie
Voor glas in combinatie met kozijnen vervalt de minimale isolatiewaarde als vereiste. Dit betekent dat woningeigenaren meer flexibiliteit krijgen bij het kiezen van glas en kozijnen die passen bij hun woning.
Invloed van ISDE op Energiebesparing en CO₂-Vermindering
Sinds de invoering van de ISDE-regeling zijn er 760.000 verduurzamingsmaatregelen genomen in de periode 2019-2023. Deze maatregelen hebben geleid tot een CO₂-uitstootvermindering van 0,6 megaton, volgens een evaluatie door het kabinet.
De regeling heeft zich als doeltreffend en effectiever dan vergelijkbare regelingen in het buitenland getoond. Dit geldt voor alle inkomensgroepen, wat wijst op een breed toepasbare invloed.
Bovendien zijn woningeigenaren in staat om hun energierekening structureel te verlagen. Hierdoor wordt de investering in isolatie en warmtepompen sneller terugverdiend, vooral gezien de stijgende energieprijzen.
De Rol van ISDE in de Toekomstige Energievisie
De ISDE-regeling speelt een essentiële rol in de toekomstige energievisie van Nederland. De overheid streeft naar een volledige verduurzaming van het woningbestand tegen 2050. De ISDE draagt bij aan dit doel door woningeigenaren te stimuleren tot het nemen van duurzame maatregelen.
Hoewel de regeling in 2025 verlengd is, zijn er plannen om verder aanpassingen te maken vanaf 2027. Deze aanpassingen zullen waarschijnlijk gericht zijn op het verder vergroten van de toegankelijkheid, het uitbreiden van het bereik van subsidie, en het verder versnellen van de verduurzaming van woningen.
Conclusie
De ISDE-regeling is een belangrijk instrument in de strijd tegen klimaatverandering en de verduurzaming van het woningbestand in Nederland. Sinds 2021 vormt deze regeling het hoofdkader voor subsidies op het gebied van isolatie, warmtepompen, en andere energiebesparende maatregelen. De regeling is ontworpen om woningeigenaren te stimuleren tot investeringen in hun woning die op lange termijn leiden tot lage energierekeningen en een vermindering van CO₂-uitstoot.
In 2020, voordat de ISDE volledig in werking was, gold de Subsidie Energiebesparing Eigen Huis (SEEH), die eindigde op 31 december 2020. Sinds 2021 is de ISDE in werking en heeft deze geleid tot een aantal belangrijke veranderingen, zoals het mogelijk maken van subsidie voor één maatregel en de invoering van extra subsidies bij het nemen van meerdere maatregelen binnen 24 maanden.
De regeling is continu bijgesteld om haar doelgroep te bereiken en de verduurzaming te versnellen. In 2026 zijn er belangrijke wijzigingen aangekondigd, waaronder een subsidie voor energiezuinige ventilatie en aanpassingen voor monumentale woningen.
Voor woningeigenaren is de ISDE een waardevolle kans om hun woning energiezuiniger te maken, hun energierekening te verlagen en bij te dragen aan het klimaatdoel van Nederland. Het is aan te raden om te kijken wat er mogelijk is in de regeling en eventueel meerdere maatregelen tegelijk te laten uitvoeren om van de extra subsidies te profiteren.