ISDE-subsidie: 60 miljoen extra voor duurzaam verduurzamen van woningen en gebouwen

Inleiding

De Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE) blijkt steeds belangrijker te worden in de context van de huidige energiecrisis en groeiende druk om woningen en gebouwen duurzaam te maken. Het programma biedt financiële ondersteuning aan particuliere huiseigenaren en bedrijven die investeren in energiebesparende maatregelen, zoals warmtepompen, zonneboilers, isolatie en elektrische kookvoorzieningen. In 2023 en 2024 is het budget van ISDE fors verhoogd, met name vanwege de hoge vraag en de urgentie om energietransitie te versnellen.

Een van de belangrijkste gebeurtenissen in 2023 was het opkrikken van het budget met 60 miljoen euro, waardoor het totaal beschikbare bedrag in dat jaar op 160 miljoen euro kwam. In 2024 werd het budget opnieuw afgestoten, nu tot 600 miljoen euro, om het groeiende belang van duurzaamheidsmaatregelen in de woningbouw en bouwsector te ondersteunen. In dit artikel bespreken we de belangrijkste aspecten van de ISDE-subsidie, de recente veranderingen in het budget en het gebruik van subsidies in verschillende regio’s in Nederland.

Uitbreiding van het ISDE-budget

In 2023 bleek de ISDE-subsidie veel populairder dan verwacht. Minister Wiebes (EZK) besloot om het budget met 60 miljoen euro te verhogen, waardoor het totaal op 160 miljoen euro kwam. Deze verhoging was nodig omdat de subsidiepot anders al in het voorjaar zou zijn opgeraakt. Tot eind augustus 2023 waren er al bijna 25.000 aanvragen ingediend, goed voor ruim 88 miljoen euro. Uit historische data (2018) bleek dat het aantal aanvragen in het laatste kwartaal van een jaar aanzienlijk stijgt, wat het risico op te vroegtijdige uitputting van het budget verder verhoogde.

Ook in 2024 werd het budget verder uitgebreid. Het totaal bedrag dat beschikbaar is voor investeringen in duurzame energie en energiebesparing in 2024 is 600 miljoen euro, een verhoging met 40 miljoen euro ten opzichte van het vorige jaar. Deze toename is het gevolg van de groeiende vraag en de strategische keuze om de energietransitie te versnellen. In 2023 werden al ruim 200.000 aanvragen ingediend, waardoor het budget niet langer op 100 miljoen euro kon blijven.

De ISDE-regeling is inmiddels een centraal instrument in de duurzame woningbouwstrategie van Nederland. De subsidies zijn gericht op maatregelen die bijdragen aan lagere energiekosten en een kleiner koolstofvoetspoor. De regering ziet hier een kans om de woningmarkt duurzaam te maken, terwijl ook de woningeigenaar financieel voordeel heeft uit de investeringen.

Toegankelijkheid en wijzigingen in de ISDE-regeling

In 2024 zijn er belangrijke wijzigingen doorgevoerd in de ISDE-regeling om de toegankelijkheid te verbeteren. De subsidies zijn bijvoorbeeld uitgebreid naar monumentale woningen en biobased isolatiematerialen. Dit maakt het mogelijk voor eigenaren van oude huizen of appartementen om ook subsidies te ontvangen voor maatregelen die voorheen niet van toepassing waren. Monumentaliteit had vaak een negatief effect op toegankelijkheid, omdat traditionele isolatiemaatregelen niet of nauwelijks toegestaan waren. De nieuwe regeling maakt het dus mogelijk om ook monumentale woningen duurzaam te verduurzamen.

Daarnaast is er een toename van subsidies voor biobased isolatiematerialen. Deze materialen zijn duurzamer, CO2-positief en vaak geschikt voor oude bouwsystemen. Het gebruik van deze materialen wordt nu extra ondersteund, wat betekent dat woningeigenaren meer keuzemogelijkheden hebben wanneer het gaat om isolatie. Deze aanpassing is een positieve ontwikkeling, aangezien het gebruik van traditionele isolatiematerialen in sommige gevallen problemen kan opleveren met bouwtechniek of milieuaspecten.

Uitvoering en gebruik van ISDE-subsidies

De ISDE-subsidie is toegankelijk voor zowel particuliere huiseigenaren als zakelijke gebruikers. Voor huiseigenaren zijn de subsidies bedoeld om investeringen in isolatie, warmtepompen, zonneboilers en elektrische kookplaten te vergoeden. Voor zakelijke gebruikers zijn er subsidies beschikbaar voor warmtepompen, zonneboilers en kleine windmolens. De subsidies worden uitgekeerd op basis van het type maatregel en de energieprestatie die wordt bereikt. De hoogte van de subsidievarieert per project en per type investering.

Een voorbeeld van de subsidiebedragen is als volgt:

Voor een elektrische kookplaat is de subsidie € 400.
Voor de aansluiting op een warmtenet is het bedrag € 3.775.
Voor ventilatiemaatregelen is er een eenmalige subsidie van € 400.

De subsidies zijn niet alleen bedoeld om de investering zelf te vergoeden, maar ook om het energieverbruik langdurig te verlagen. Dit heeft een positief effect op het milieugebied, maar ook op de financiële toekomst van de woningeigenaar, omdat energiekosten aanzienlijk kunnen dalen.

Gebruik van ISDE in Zuid-Holland

Zuid-Holland is een regio waar de vraag naar duurzaamheidsmaatregelen aanzienlijk is. Sinds 2022 is er al ruim 61 miljoen euro aan subsidies uitgekeerd voor woningisolatie. Deze cijfers zijn gebaseerd op data van de RVO en het CBS, zoals vermeld in een onderzoek door Independer. De regio’s waar de meeste subsidies zijn aangevraagd zijn Wassenaar, Zoeterwoude en Krimpen aan den IJssel. Deze gemeenten hebben relatief veel woningen die in isolatiebehoefte zijn, en de hoge energiekosten hebben ertoe geleid dat woningeigenaren actief zijn met verduurzamingsprojecten.

In Wassenaar bijvoorbeeld is het aantal aanvragen voor ISDE-subsidie het hoogst ten opzichte van het aantal woningen in de regio. Dit duidt op een sterke neiging om woningen duurzaam te maken. Experts zoals Pim Holstvoogd van Independer wijzen op de strategische keuze van woningeigenaren om subsidies te gebruiken voor isolatiemaatregelen, omdat dit niet alleen leidt tot lagere energiekosten, maar ook een langdurige investering is in de kwaliteit van de woning.

Verduurzamingsmaatregelen en subsidies

De ISDE-subsidie is gericht op een breed scala aan duurzame maatregelen. De meest voorkomende maatregelen zijn:

Warmtepompen (inclusief hybride)
Zonneboilers
Isolatiemaatregelen (spouwmuurisolatie, dakisolatie, vloerisolatie, glasisolatie)
Elektrische kookvoorzieningen
Aansluiting op warmtenetten

Voor elk type maatregel zijn specifieke eisen en subsidiebedragen. Bijvoorbeeld voor zonneboilers geldt een subsidiebedrag dat varieert afhankelijk van het type en de energieprestatie van het apparaat. Dit betekent dat woningeigenaren moeten aantonen dat hun investering voldoet aan bepaalde energieefficiëntienormen om subsidie te ontvangen.

De subsidiebedragen zijn meestal indicatief, aangezien ze kunnen variëren per project. De uiteindelijke subsidie wordt bepaald door het type maatregel, de energiebesparing en het totale budget dat beschikbaar is. De RVO biedt een overzicht van de subsidiebedragen per maatregel, wat een duidelijk overzicht geeft voor woningeigenaren die willen weten hoeveel subsidie ze kunnen verwachten.

Toekomstige ontwikkelingen en stand van zaken in 2025

In 2025 blijft de ISDE-subsidie actueel en is het budget opnieuw afgestoten. In 2026 is er een budget van 509 miljoen euro beschikbaar voor duurzame energie en energiebesparing. De regering heeft aangekondigd dat de ISDE-regeling doorloopt tot 2031, wat betekent dat woningeigenaren in de komende jaren nog steeds subsidies kunnen aanvragen voor hun verduurzamingsprojecten.

De subsidies zijn echter niet alleen bedoeld voor particulieren. Bedrijven kunnen ook investeren in duurzame maatregelen, zoals warmtepompen en kleine windmolens. Dit is een strategische keuze, omdat bedrijven hun energiekosten kunnen verlagen en tegelijkertijd bijdragen aan de energietransitie. De ISDE-regeling biedt hier een belangrijke ondersteuning voor, vooral in tijden van hoge energiekosten en groeiende duurzaamheidseisen.

Verantwoordelijk gebruik van subsidies

Hoewel subsidies een belangrijke ondersteuning bieden voor verduurzamingsprojecten, is het belangrijk om verantwoord met subsidies om te gaan. Subsidieaanvragen moeten eerlijk en transparant zijn, en de maatregelen moeten voldoen aan de eisen van de regeling. Er zijn verschillende controles om te voorkomen dat subsidies misbruikt worden, zoals het controleren van het daadwerkelijke uitvoeren van de maatregel en het controleren van de energiebesparing.

Bijvoorbeeld, als een woningeigenaar subsidie ontvangt voor het installeren van een warmtepomp, moet hij of zij bewijzen dat de warmtepomp daadwerkelijk is geïnstalleerd en functioneert zoals aangegeven in de aanvraag. Daarnaast moet er bewijs zijn dat de warmtepomp leidt tot een energiebesparing. Dit kan bijvoorbeeld worden aangetoond door energielasten van vóór en na de installatie.

Het is ook belangrijk om te weten dat subsidies vaak tijdens of na de uitvoering worden uitbetaald. Dit betekent dat woningeigenaren eerst moeten investeren in de maatregel, en daarna pas subsidies ontvangen. Het is daarom verstandig om vooraf te weten hoeveel subsidie er beschikbaar is en of de maatregel financieel rendabel is.

Subsidieproces en administratie

Het aanvragen van subsidies via de ISDE-regeling is een administratief proces, dat voor sommige woningeigenaren complex kan zijn. Het is daarom verstandig om professionele hulp in te schakelen, zoals een bouwkundig adviseur of een energielabeler. Deze experts kunnen helpen bij het opstellen van de aanvraag en het verzamelen van de benodigde documenten.

De aanvraagprocedure omvat doorgaans de volgende stappen:

Inventariseren van de huidige situatie: Een energiecheck of energielabel is vaak vereist om te bepalen hoeveel energiebesparing er gemaakt kan worden.
Selectie van maatregelen: Op basis van de energiecheck wordt bepaald welke maatregelen het meest rendabel zijn.
Aanvraag indienen: De aanvraag moet via de RVO worden ingediend, met alle benodigde documenten, zoals offertes, bouwplannen en energielabels.
Goedkeuring en uitvoering: Als de aanvraag is goedgekeurd, kan de maatregel worden uitgevoerd.
Afhandeling en uitbetaling: Na de uitvoering van de maatregel wordt de subsidie uitbetaald, meestal in een of meerdere stappen.

Het is belangrijk om voldoende tijd in te boeken voor deze stappen, omdat het proces enkele weken of zelfs maanden kan duren. Vooral bij complexe projecten of bij aanvragen voor monumentale woningen kan het proces langer duren.

Conclusie

De ISDE-subsidie is een krachtig instrument voor woningeigenaren en bedrijven die investeren in duurzame energie en energiebesparing. De verhoging van het budget in 2023 en 2024 toont aan dat de regering sterk toegewijd is aan het versnellen van de energietransitie in Nederland. Met een budget van 160 miljoen in 2023 en 600 miljoen in 2024 is er voldoende financiële ruimte voor investeringen in warmtepompen, isolatie, zonneboilers en andere duurzame maatregelen.

De toegankelijkheid van de subsidie is verbeterd, met name voor monumentale woningen en biobased materialen. Dit maakt het mogelijk voor een breder publiek om subsidies te ontvangen, waardoor de energietransitie verder versneld kan worden. In regio's zoals Zuid-Holland is het gebruik van subsidies al significant, met ruim 61 miljoen euro uitgekeerd sinds 2022.

Voor woningeigenaren is het belangrijk om verantwoord om te gaan met subsidies en de aanvraagprocedure goed te begrijpen. Het is verstandig om professionele hulp in te schakelen om de administratie en het aanvraagproces te beheren. Met de juiste voorbereiding en uitvoering kan de ISDE-subsidie een waardevolle ondersteuning bieden voor verduurzamingsprojecten.