De overgang naar duurzame verwarmingssystemen heeft in de periode 2019–2020 in Nederland fors aan momentum gewonnen. Warmtepompen zijn hierin centraal gekomen als duurzame alternatief voor gasverwarming. In dit kader speelde de Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE) een belangrijke rol. De Rijksvoorlichtingsdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) ondersteunde huiseigenaren en ondernemers met subsidies voor warmtepompen die aan bepaalde criteria voldeden en opgenomen waren in de ISDE-apparatenlijst warmtepompen.
Deze lijst bevatte geselecteerde modellen van warmtepompen op basis van hun efficiëntie en duurzaamheid. In de periode 2019–2020 werden 25.649 aanvragen ingediend voor subsidies op warmtepompen, waarbij het totale aanvraagbedrag al ruim 21 miljoen euro bedroeg. Dit maakte duidelijk dat warmtepompen een centrale rol speelden in het energiebeleid en de verduurzaming van woningen.
In dit artikel bespreken we de subsidies, de toegestane modellen, de voorwaarden en keuzetips voor warmtepompen die in de periode 2019–2020 geldig waren. De informatie is gebaseerd op de beschikbare bronnen en richt zich op zowel particulieren als professionals in de bouwsector die betrokken zijn bij renovatie of nieuwbouw.
Wat was de ISDE-subsidie en welke warmtepompen waren toegestaan?
De ISDE-subsidie was gericht op de verduurzaming van woningen en gebouwen en ondersteunde investeringen in warmtepompen. Om in aanmerking te komen voor subsidies, moest een warmtepomp aan bepaalde technische en administratieve voorwaarden voldoen. Eerst en vooral moest het toestel opgenomen zijn in de ISDE-apparatenlijst warmtepompen, die regelmatig werd bijgewerkt door de RVO. Deze lijst bevatte modellen die voldeden aan bepaalde efficiëntieniveaus en duurzaamheidskriteria.
De ISDE-apparatenlijst omvatte verschillende soorten warmtepompen, zoals:
- Lucht/waterwarmtepompen
- Grond/waterwarmtepompen
- Water/waterwarmtepompen
- Hybride warmtepompen
- Warmtepompboilers
Een lucht/luchtwarmtepomp was daarentegen niet toegestaan voor subsidies. Daarnaast moesten de warmtepompen voorzien zijn van een energielabel en technische documentatie, conform de regelgeving die in 2013 en 2015 vastgelegd was in het Energieakkoord en de Warmtevisie.
De subsidies varieerden per type warmtepomp en per merk. Voor bepaalde modellen kon het subsidiebedrag aanzienlijk zijn. In het bijzonder werden warmtepompen die gebruikmaken van aardwarmte of hybride systemen hoger ondersteund vanwege hun hogere efficiëntie en grotere bijdrage aan CO₂-reductie.
Subsidiebedragen per type warmtepomp
De subsidiebedragen waren afhankelijk van het type en het vermogen van de warmtepomp. Voor eenvoudigere modellen zoals een warmtepompboiler voor tapwater was een subsidie van € 500 beschikbaar. Voor complexere systemen zoals hybride of grond-water-warmtepompen waren subsidies van € 2.500 of meer mogelijk. In de praktijk varieerden de bedragen per merk en model.
Hieronder volgt een overzicht van voorbeeldbedragen voor specifieke modellen, zoals vermeld in de bron:
| Merk en type warmtepomp | Meldcode | Subsidiebedrag |
|---|---|---|
| Nilan Compact P (basis) | KA11822 | € 500 |
| Nilan Compact S | KA11826 | € 650 |
| Nilan Compact P AIR 9 | KA11822 of 25 | € 2.300 |
| Nilan Compact P GEO | KA11822-14770 | € 3.300 |
Deze subsidies waren alleen geldig voor bestaande woningen of renovatieprojecten. De GEO-modellen, die gebruikmaken van aardwarmte, waren duurzamer en dus hoger ondersteund dan traditionele modellen.
Het subsidiebedrag werd door de RVO bepaald aan de hand van het energie-efficiëntieniveau en de duurzaamheid van het model. Daarnaast moest de warmtepomp een vermogen hebben van maximaal 70 kW, wat het toepasbaar maakte voor zowel woningen als ondernemende gebouwen.
Voorwaarden voor subsidies en administratieve procedures
Om in aanmerking te komen voor subsidies via ISDE, moesten bepaalde administratieve voorwaarden voldaan worden. Zo moest de aankooprekening of opdracht voor de warmtepomp op of voor 1 januari 2020 ingediend zijn. De installatie moest dan ook voor 31 december 2020 gebeuren. Daarnaast was het vereist dat de warmtepomp al binnen 12 maanden na installatie geclaimd werd voor subsidies.
In 2020 veranderde de subsidiestrategie en was de ISDE-regeling niet meer beschikbaar voor woningen waarvan de omgevingsvergunning in of na 1 juli 2018 was ingediend. Er was echter een uitzondering mogelijk als er op of na 1 januari 2020 een aankoopverplichting ontstond, zoals een getekende bestelling vooraf van de warmtepomp. Dit maakte subsidies voor renovaties mogelijk.
De administratie en aanvraagprocedures werden beheerd via de RVO-diensten. Een professionele subsidieadviseur, zoals Simpel Subsidie, werd vaak betrokken bij het proces. Deze partijen gaven hulp bij het vinden van geschikte modellen, het invullen van de juiste formulieren en het afwegen van subsidiebedragen ten opzichte van investeringskosten.
Keuzetips bij het kiezen van een warmtepomp
Bij het kiezen van een warmtepomp uit de ISDE-apparatenlijst was het belangrijk om niet alleen te kijken naar het subsidiebedrag, maar ook naar technische eigenschappen, installatiekosten en energie-efficiëntie. Zoals aangegeven in de bron, kan het lastig zijn wanneer een warmtepomp te veel vermogen levert ten opzichte van de daadwerkelijke behoefte van het huis. Dit kan leiden tot inefficiënt gebruik en hogere kosten.
Belangrijke keuzecriteria voor een warmtepomp zijn:
- Vermogeneis: De hoeveelheid energie die binnenkort nodig is, afhankelijk van de grootte van het huis en het warmteverbruik.
- Efficiëntiewaarden (zoals SCOP): De seizoensgebonden coëfficiënt van prestatie is een maat voor de efficiëntie van een warmtepomp. Modellen met een hogere SCOP zorgen voor een grotere energiebesparing.
- Aanschafkosten en terugverdientijd: Subsidie vermindert de investeringskosten, maar het is belangrijk om de effectieve terugverdientijd te berekenen. Dit houdt rekening met het energieverbruik, het subsidiebedrag en de aanschafprijs.
- Technische documentatie: Controleer of het toestel voldoet aan de benodigde voorwaarden, zoals het aanwezig zijn van een energielabel en technische kaart.
Daarnaast was het aan te raden om professioneel advies in te winnen van een erkend installateur of subsidieadviseur. Deze partijen konden helpen bij het kiezen van een geschikt model dat zowel technisch geschikt was als financieel rendabel, met inachtneming van de beschikbare subsidies.
De rol van de ISDE-apparatenlijst in de praktijk
De ISDE-apparatenlijst speelde een centrale rol bij de keuze van een warmtepomp. Deze lijst bevatte geregeld nieuwe modellen die werden geïnspecteerd en goedgekeurd door de RVO. Zo konden huiseigenaren en installateurs zeker weten dat een gekozen warmtepomp aan de subsidievoorwaarden voldoet.
De lijst was ook een handig instrument om vergelijkingen aan te trekken tussen verschillende merken en modellen. Zo konden huiseigenaren kiezen voor modellen die niet alleen technisch geschikt waren, maar ook gunstig lagen qua subsidiebedrag. In de praktijk werd gebruikgemaakt van zoektools op de RVO-website, die toegang gaven tot een overzicht van duurzame technieken, subsidiesregelingen en voorbeeldprojecten.
De Energielijst 2022, die vanaf de bron vermeld werd, was een digitale versie van deze lijst. Het was een centraal platform voor particulieren, professionals en ondernemers die subsidies wilden aanvragen. Deze digitale versie maakte het eenvoudiger om actuele en passende warmtepompen te kiezen, aangevuld met professioneel advies van Simpel Subsidie.
Subsidie en verduurzaming: meer dan alleen warmtepompen
Hoewel warmtepompen centraal stonden in de ISDE-regeling, was het subsidiebeleid uitgebreid naar andere duurzame maatregelen. Zo konden huiseigenaren subsidies aanvragen voor isolatiemaatregelen, het aansluiten op een warmtenet, het installeren van zonnepanelen of het uitvoeren van energiebesparende verbeteringen. Vanaf 2026 was zelfs subsidie beschikbaar voor ventilatie, mits deze gecombineerd werd met andere maatregelen.
De ISDE-regeling was gericht op zowel particulieren als zakelijke gebruikers. Voor particulieren gold dat het huiseigenaar moest zijn en zelf in de woning wonen. Voor zakelijke gebruikers was de regeling ook toepasbaar op bedrijfspanden, waarbij subsidies konden worden aangevraagd voor warmtepompen, zonneboilers of windturbines op bedrijventerreinen.
De regeling was dus een krachtige motor voor de verduurzaming van zowel woningen als ondernemende gebouwen. Door subsidies te verlenen voor duurzame investeringen, kon de overheid de transitie naar een koolstofarme economie versnellen.
De toekomst van subsidies en duurzame verwarming
De ISDE-regeling werd in 2020 al aangepast en stond in 2026 voor verdere wijzigingen. Vanaf dat moment was subsidie voor ventilatie beschikbaar, mits gecombineerd met andere maatregelen zoals isolatie of warmtepompen. Deze wijzigingen weerspiegelden de groeiende rol van ventilatie in de energiebesparing en comfort in huizen.
Daarnaast was er een duidelijke trend zichtbaar naar hybride en aardwarmtegebaseerde systemen. Deze warmtepompen werden hoger ondersteund vanwege hun hogere efficiëntie en grotere CO₂-reductie. De Energielijst 2022 bevatte daarom ook een uitgebreider overzicht van duurzame technieken en subsidiesregelingen.
Voor huiseigenaren en professionals in de bouwsector was het belangrijk om op de hoogte te blijven van de wijzigingen in de ISDE-regeling. Dit kon via de RVO-website of via professionele adviesbureaux zoals Simpel Subsidie. Deze partijen hadden regelmatig overzichten van nieuwe subsidies, aanvraagprocedures en technische voorwaarden.
Conclusie
De ISDE-subsidie in de periode 2019–2020 speelde een belangrijke rol in de verduurzaming van woningen en ondernemende gebouwen. Door subsidies te verlenen voor warmtepompen die aan bepaalde efficiëntie- en duurzaamheidscriteria voldeden, kon de overheid de transitie naar duurzame verwarming versnellen. De ISDE-apparatenlijst was hierin centraal, met geselecteerde modellen die regelmatig werden gecontroleerd en bijgewerkt door de RVO.
De subsidies varieerden per type en merk, met bedragen van € 500 voor eenvoudige modellen tot € 3.300 voor hybride of aardwarmtegebaseerde warmtepompen. Administratieve voorwaarden, zoals de aankoopdatum en de installatiedatum, waren strikt. Bovendien was het belangrijk om subsidies binnen 12 maanden te claimen.
Bij het kiezen van een warmtepomp was het niet alleen belangrijk om te kijken naar subsidies, maar ook naar technische eigenschappen, energie-efficiëntie en investeringskosten. Professioneel advies kon hierin van grote waarde zijn.
De ISDE-regeling was slechts een onderdeel van een groter subsidiebeleid voor duurzame energie. Ook andere maatregelen zoals isolatie, zonnepanelen en ventilatie konden worden ondersteund. In de toekomst zouden subsidies verder worden uitgebreid naar nieuwe technieken en combinaties.