Voor mensen met beperkingen of psychische problemen is het vaak lastig om op eigen kracht zelfredzaam te functioneren. In de ISD-gemeenten (Hillegom, Lisse, Noordwijk en Teylingen) biedt de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) ondersteuning. Deze ondersteuning wordt verleend door middel van een ondersteuningsplan. Dit artikel bespreekt hoe het ondersteuningsplan werkt, welke stappen er in het proces zijn, en welke betrokken partijen betrokken zijn bij de opstelling en uitvoering ervan.
Inleiding
De Wmo is een wettelijke regeling die bedoeld is om mensen in de maatschappij te ondersteunen. De doelgroep van de Wmo bestaat uit personen met beperkingen, chronische psychische problemen of psychosociale problemen die hun zelfredzaamheid of participatie beïnvloeden. In de ISD-gemeenten kan men via het ondersteuningsplan toegang krijgen tot maatwerkvoorzieningen, zoals begeleiding, dagbesteding, of hulp bij huishouden en woonplaatshulp.
Het ondersteuningsplan is een kerninstrument in de Wmo-aanpak. Het stelt de cliënt in staat om samen met zorgaanbieders en de gemeentelijke toegang een persoonlijk plan op te stellen dat aansluit bij de behoeften, wensen en doelen van de cliënt. Dit artikel legt uit hoe het ondersteuningsplan is opgebouwd, wat de belangrijkste stappen zijn in het proces, en welke regels en bepalingen er gelden.
Wat is een Ondersteuningsplan?
Het ondersteuningsplan is een document dat beschrijft welke hulp en ondersteuning een persoon nodig heeft, hoe deze hulp eruit ziet, en hoe vaak deze verleend wordt. Het plan is persoonlijk afgestemd en wordt opgesteld in samenwerking met de cliënt, de zorgaanbieder en de gemeentelijke toegang. Het plan bevat duidelijke doelen, resultaten en een actieplan.
Het doel van het ondersteuningsplan is om de cliënt in staat te stellen om zo lang mogelijk in zijn of haar eigen leefomgeving te blijven wonen. Dit kan door middel van ondersteuning in de vorm van begeleiding, dagbesteding of woonhulp. Het plan bevat ook informatie over de aard van de werkzaamheden, de frequentie, de startdatum en de mate van inzet per resultaatgebied.
Een ondersteuningsplan is geen statisch document. Het kan worden aangepast wanneer de situatie van de cliënt verandert of wanneer doelen zijn behaald. Deze aanpassingen worden opgenomen in een aanvullend ondersteuningsplan of een vernieuwingsplan.
Het Ondersteuningsplan in het Proces
Het ondersteuningsplan is onderdeel van een groter proces dat begint bij de melding van een hulpvraag. Wanneer iemand bij de gemeente komt met een verzoek om ondersteuning, start de gemeente een onderzoek naar de persoonlijke situatie. In spoedgevallen is er geen tijd voor onderzoek, en moet de gemeente binnen 24 tot 48 uur tijdelijke hulp aanbieden.
Na het onderzoek en de opstelling van het integraal plan van aanpak, kan de zorgaanbieder met de cliënt in gesprek gaan om het ondersteuningsplan op te stellen. Dit plan wordt op basis van de voorgestelde resultaten en de informatie uit het plan van aanpak samengesteld. De zorgaanbieder bepaalt welke werkzaamheden nodig zijn, hoe vaak deze worden uitgevoerd en hoe intensief de ondersteuning is.
Het ondersteuningsplan wordt vastgelegd in een regionaal format, wat betekent dat het op een uniforme manier wordt opgesteld binnen een bepaald gebied. Dit maakt het plan vergelijkbaar en doorzichtiger voor zowel de cliënt als voor de betrokken instanties.
Betrokken Partijen
Tijdens het opstellen en uitvoeren van het ondersteuningsplan zijn meerdere partijen betrokken:
- De cliënt: De cliënt is centraal in het proces. Hij of zij bepaalt samen met de betrokken partijen welke hulp nodig is en wat de doelen zijn.
- De gemeentelijke toegang: De gemeentelijke toegang is verantwoordelijk voor het inzamelen van informatie over de situatie van de cliënt en het opstellen van het integraal plan van aanpak. De toegang ontvangt het ondersteuningsplan van de zorgaanbieder en controleert of het plan aansluit bij de behoeften van de cliënt.
- De zorgaanbieder: De zorgaanbieder is verantwoordelijk voor de uitvoering van het ondersteuningsplan. Hij of zij stelt het plan op in samenwerking met de cliënt en stuurt het vervolgens naar de gemeentelijke toegang.
De betrokkenheid van de cliënt is van groot belang. Het ondersteuningsplan is namelijk alleen effectief als het aansluit bij de wensen, doelen en mogelijkheden van de cliënt. Daarom is het van belang dat de cliënt actief meedoet aan het opstellen en uitvoeren van het plan.
De Inhoud van het Ondersteuningsplan
Het ondersteuningsplan bevat de volgende elementen:
- Resultaten en doelen: Wat wil de cliënt bereiken met de ondersteuning? Welke doelen zijn er gesteld?
- Aard van de werkzaamheden: Welke hulp en ondersteuning zijn nodig? Bijvoorbeeld begeleiding, dagbesteding, of woonhulp.
- Frequentie en intensiteit: Hoe vaak wordt de ondersteuning verleend? Hoe intensief is de inzet per resultaatgebied?
- Startdatum: Wanneer begint de ondersteuning?
- Motivering: Waarom is de ondersteuning nodig? Hoe past deze ondersteuning bij de persoonlijke situatie van de cliënt?
Het plan wordt duidelijk en overzichtelijk opgesteld, zodat zowel de cliënt als de betrokken partijen weten wat er gebeurt en wat er van hen verwacht wordt.
Aanpassingen en Vernieuwing
Het ondersteuningsplan is geen statisch document. Het kan worden aangepast wanneer de situatie van de cliënt verandert of wanneer doelen zijn behaald. In dat geval wordt een aanvullend ondersteuningsplan opgesteld. Dit plan bevat de wijzigingen die nodig zijn om de nieuwe situatie te ondersteunen.
Als het plan is afgelopen of als de doelen zijn behaald, kan het plan worden vernieuwd. Dit gebeurt door het opstellen van een vernieuwingsplan, dat opnieuw uitgaat van de huidige situatie van de cliënt en de nieuwe behoeften en doelen.
De Eigen Bijdrage
De Wmo-ondersteuning is voor de meeste mensen verleend tegen een eigen bijdrage. Deze bijdrage is wettelijk bepaald en bedraagt maximaal € 21,80 per maand. Deze bijdrage wordt ook wel het abonnementstarief genoemd. De bijdrage is vast voor alle Wmo-voorzieningen, zodat iemand niet meer dan € 21,80 per maand hoeft te betalen voor alle soorten ondersteuning.
Gezamenlijke huishoudens waarin iemand nog niet de AOW-leeftijd heeft bereikt, betalen geen eigen bijdrage voor hulp en ondersteuning vanuit de Wmo. Dit geldt ongeacht de hoogte van hun inkomen en vermogen.
De eigen bijdrage wordt bepaald en ingetrokken door het Centraal Administratie Kantoor (CAK). Meer informatie over de eigen bijdrage is te vinden op de website van het CAK.
De Persoonsgebonden Budget
In sommige gevallen kan de gemeente een persoonsgebonden budget (PGB) aanbieden. Dit is een bedrag dat de cliënt zelf kan bepalen hoe het wordt gebruikt voor ondersteuning. De PGB is bedoeld om de cliënt meer keuzevrijheid te geven in de manier waarop hij of zij ondersteuning ontvangt.
De PGB wordt niet op de eigen rekening van de cliënt, maar wordt door de Sociale Verzekeringsbank (SVB) uitbetaald. Dit betekent dat de cliënt verantwoordelijk is voor het beheren van het budget, maar dat hij of zij niet persoonlijk aansprakelijk is voor de uitgaven.
Begeleiding in de Wmo
Een van de meest voorkomende vormen van ondersteuning in de Wmo is begeleiding. Begeleiding helpt mensen om te leren hoe ze zelfredzaam kunnen functioneren in hun dagelijks leven. Dit kan bijvoorbeeld betreffen het plannen van activiteiten, het regelen van dagelijkse zaken, het nemen van besluiten en het structureren van de dag.
Begeleiding kan zowel individueel als in groepsverband plaatsvinden. Individuele begeleiding is gericht op de persoonlijke situatie van de cliënt en wordt afgestemd op de behoeften en doelen van de cliënt. Groepsbegeleiding of dagbesteding is gericht op de participatie van de cliënt in de maatschappij en helpt bij het opbouwen van sociale contacten en vaardigheden.
De Wmo in de ISD-Gemeenten
De Wmo is in de ISD-gemeenten verantwoordelijk voor de ondersteuning van mensen die niet op eigen kracht zelfredzaam zijn. De ISD-gemeenten (Hillegom, Lisse, Noordwijk en Teylingen) bieden ondersteuning via de Wmo, die is gericht op het behoud van de eigen leefomgeving en het bevorderen van de zelfredzaamheid van mensen met beperkingen of psychische problemen.
De ISD-gemeenten hebben elk hun eigen manier van werken. Sommige gemeenten kiezen voor het Wmo-loket, terwijl andere gemeenten sociale wijkteams inzetten. Wat het wijkteam precies doet, verschilt per gemeente, maar het doel is altijd hetzelfde: het bieden van ondersteuning die past bij de persoonlijke situatie van de cliënt.
Conclusie
Het ondersteuningsplan is een kerninstrument in de Wmo-aanpak. Het stelt de cliënt in staat om samen met zorgaanbieders en de gemeentelijke toegang een persoonlijk plan op te stellen dat aansluit bij de behoeften, wensen en doelen van de cliënt. Het plan bevat duidelijke doelen, resultaten en een actieplan, en kan worden aangepast wanneer de situatie van de cliënt verandert of wanneer doelen zijn behaald.
In de ISD-gemeenten speelt het ondersteuningsplan een belangrijke rol bij het behoud van de eigen leefomgeving en het bevorderen van de zelfredzaamheid van mensen met beperkingen of psychische problemen. De betrokkenheid van de cliënt is van groot belang, omdat het plan alleen effectief is als het aansluit bij de wensen, doelen en mogelijkheden van de cliënt.