Het aansluiten op een warmtenet of stadswarmte is voor velen een duurzame oplossing om woningen te verwarmen en warm water te leveren. Dit systeem biedt een alternatief voor het klassieke gasverbruik en speelt een steeds grotere rol in de verduurzamingsdoelen van steden en regio's. In dit artikel worden de werking, kosten en voordelen van een stadswarmte abonnement besproken. We richten ons hierbij op de situatie in Nederland, waar inmiddels ruim een half miljoen huishoudens zijn aangesloten op een warmtenet.
Wat is stadswarmte?
Stadswarmte is een systeem waarbij warmte uit centrale bronnen wordt getransporteerd naar huizen via een ondergronds leidingnet. Deze warmte kan afkomstig zijn van industrieën, elektriciteitscentrales, datacenters of duurzame bronnen zoals geothermie en biomassa. Door het gebruik van dit warmtenet is het niet langer nodig om een woning te voorzien van een gasaansluiting of cv-ketel, mits het warm water niet via gas wordt opgewarmd.
In huizen die op het warmtenet zijn aangesloten, wordt het warme water via een warmtewisselaar gebruikt voor verwarming en warm water. Het afgekoelde water keert terug naar een centrale waar het opnieuw wordt opgewarmd. Deze cyclus maakt het systeem efficiënt en draagbaar voor duurzame energieopwekking.
Werking van het warmtenet
Het warmtenet bestaat uit een netwerk van ondergrondse leidingen die warm water transporteren. Huizen zijn aangesloten via een warmtewisselaar, die zich doorgaans in de meterkast bevindt. Deze wisselaar zorgt ervoor dat de warmte uit het netwerk overgaat naar het verwarmings- en warmwaterstelsel van de woning.
De warmte die wordt gebruikt in het systeem, is vaak restwarmte van industriële processen of elektriciteitscentrales. Dit maakt het systeem niet alleen efficiënt, maar ook duurzaam. In sommige gevallen wordt ook geothermie of biomassa ingezet om het warmtenet verder duurzaam te maken.
Verplichte aansluiting op het warmtenet
Het is belangrijk om te weten dat de aansluiting op een warmtenet niet overal verplicht is. In sommige steden of wijkprojecten is het verplicht als onderdeel van lokale verduurzamingsdoelen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn in stadsdeelprojecten waar duurzame energie een centrale rol speelt. In andere regio’s is het mogelijk om een alternatief te kiezen, zoals een warmtepomp of elektrische verwarming.
Een woning die bijvoorbeeld niet volledig wordt bewoond, kan in sommige gevallen aansluiting opzeggen. Dit is echter niet mogelijk als het technisch niet haalbaar is of als het nadelig is voor andere huishoudens die aangesloten zijn op hetzelfde warmtenet. Het is daarom verstandig om bij je gemeente te vragen of het voor jouw situatie verplicht is om op het warmtenet aan te sluiten.
Kosten van stadswarmte
De kosten van stadswarmte zijn onder regelgeving van de ACM (Autoriteit Consument & Markt) vastgelegd. In 2026 zijn er maximumtarieven voor stadswarmte vastgesteld die voor huishouders als een soort referentiefunctie werken. Deze tarieven omvatten zowel variabele kosten voor verbruik als vaste kosten die onafhankelijk van het verbruik zijn.
Tarievenoverzicht 2026
In 2026 zijn er nieuwe maximumtarieven vastgesteld voor stadswarmte. Deze tarieven zijn voor huishoudens met een individuele aansluiting en voor huishoudens die gedeelten delen in een wooncomplex. Voor individuele huishoudens zijn de volgende kosten vastgesteld:
- Leveringskosten per GJ: € 40,97
- Vaste kosten: € 615,66
- Vaste kosten lauw water: € 330,71
- Meettarief: € 33,73
- Huur afleverset (verwarmen + warm water): € 178,51
- Huur afleverset alleen verwarmen: € 184,10
- Huur afleverset alleen warm water: € 184,10
Voor huishoudens die in een wooncomplex wonen met een collectieve cv-ketel gelden andere maximumtarieven:
| Type aansluiting | Tarief 2026 |
|---|---|
| Verwarmen + warm water | € 3.297,75 |
| Alleen verwarmen | € 3.325,83 |
| Alleen warm water | € 3.325,83 |
Deze tarieven zijn inclusief btw.
Verandering ten opzichte van 2025
De kosten zijn in 2026 grotendeels hetzelfde als in 2025, maar er zijn wel enkele veranderingen. Het variabele leveringstarief per GJ is met € 2,82 gedaald, terwijl de vaste kosten zijn gestegen met € 67,13. Dit betekent dat huishoudens met een laag verbruik (minder dan 26 GJ per jaar) relatief meer uitgeven door de hogere vaste kosten.
Een huishouden met een gemiddeld verbruik van 35 GJ per jaar betaalt in 2026 € 31,57 minder dan in 2025. Dit is een vermindering van 1,38%. Voor huishoudens met een laag verbruik is de toename van de vaste kosten echter meer voelbaar.
Duurzaamheid en voordelen van stadswarmte
Een van de belangrijkste voordelen van het aansluiten op een warmtenet is de vermindering van CO2-uitstoot. Stadswarmte is vaak duurzamer dan het gebruik van een gasaansluiting, vooral wanneer de warmte afkomstig is uit industriële restwarmte of duurzame bronnen. In het One Planet Plan van Eneco wordt uitgebreid uitgelegd hoe het gebruik van stadswarmte draagt bij aan de klimaatdoelen van de organisatie.
Stadswarmte als duurzame oplossing
Het gebruik van stadswarmte helpt om de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen. Dit is een belangrijk aspect in de strijd tegen klimaatverandering. Bovendien is het systeem efficiënter, omdat het gebruik wordt gemaakt van warmte die anders verloren zou gaan.
In steden zoals Amsterdam en Rotterdam wordt het warmtenet uitgebreid met duurzame bronnen zoals geothermie en biomassa. Deze uitbreidingen maken het systeem nog duurzamer en draagbaar voor de toekomst.
Service en onderhoud
Een ander voordeel van het aansluiten op een warmtenet is dat het systeem meestal inclusief service en onderhoud is. Dat betekent dat de huiseigenaar of huurder niet zelf verantwoordelijk is voor het onderhoud van een cv-ketel of hr-ketel. Het systeem is volledig in handen van de warmteleverancier, wat een geruststelling kan zijn voor veel woningeigenaren.
Overstappen en keuze van leverancier
Het is niet mogelijk om over te stappen van warmteleverancier als je op een warmtenet bent aangesloten. Dit komt doordat de warmtenetten niet met elkaar zijn verbonden. Elke leverancier heeft zijn eigen netwerk, waardoor er altijd maar één leverancier is voor een bepaalde wijk of stad.
De keuze van leverancier hangt dus af van de locatie van de woning. In Nederland zorgen drie grote leveranciers – Vattenfall, Eneco en Ennatuurlijk – voor ruim 74% van de stadswarmte. Deze drie bedrijven rekenen in 2026 allemaal de maximumtarieven die zijn vastgesteld door de ACM. Dit betekent dat er weinig verschil is in prijs tussen de leveranciers.
Aansluiten op het warmtenet
Het aansluiten op het warmtenet is vaak mogelijk via een elektriciteitscontract. Als je geen gas meer gebruikt in je woning, kun je een elektriciteitscontract afsluiten zonder gas. Dit is een handige optie voor huizen die volledig op het warmtenet zijn aangesloten.
Het is verstandig om bij je energieleverancier te vragen of ze het mogelijk maken om een contract af te sluiten zonder gas. In de meeste gevallen is dit het geval.
Voordelen en nadelen van stadswarmte
Net als elk systeem heeft stadswarmte ook zijn voordelen en nadelen. Het is belangrijk om deze goed in overweging te nemen voorafgaand aan een eventuele aansluiting.
Voordelen
- Duurzaamheid: Stadswarmte helpt om fossiele brandstoffen te vermijden en draagt bij aan de klimaatdoelen van steden en regio’s.
- Efficiëntie: Het gebruik van restwarmte uit industrieën en elektriciteitscentrales maakt het systeem efficiënt.
- Service en onderhoud: De warmteleverancier is verantwoordelijk voor het onderhoud van het systeem.
- Klimaatvriendelijk: Het systeem zorgt voor een lagere CO2-uitstoot vergeleken met het gebruik van gas.
Nadelen
- Hogere kosten: In veel gevallen is stadswarmte duurder dan gasverwarming, vooral voor goed geïsoleerde woningen.
- Geen keuze van leverancier: Het is niet mogelijk om over te stappen van leverancier, omdat de warmtenetten niet met elkaar zijn verbonden.
- Vaste kosten: Huishoudens met een laag verbruik betalen relatief meer door de vaste kosten die niet afhankelijk zijn van het verbruik.
- Beperkte toegang: Niet in alle regio’s is het mogelijk om op het warmtenet aan te sluiten. De beschikbaarheid hangt af van de infrastructuur en de locatie van de woning.
Conclusie
Het aansluiten op een warmtenet of stadswarmte is een duurzame en efficiënte manier om woningen te verwarmen en warm water te leveren. Het systeem is geschikt voor huizen die geen gasaansluiting meer nodig hebben en draagt bij aan de verduurzamingsdoelen van steden en regio’s.
De kosten van stadswarmte zijn onder regelgeving van de ACM vastgelegd en zijn voor huishouders in 2026 iets gewijzigd vergeleken met 2025. Voor huishoudens met een laag verbruik zijn de vaste kosten een belangrijk aandeel van de totale kosten, terwijl huishoudens met een hoger verbruik relatief minder uitgeven aan deze kosten.
Het is belangrijk om bij je gemeente te informeren of het aansluiten op het warmtenet verplicht is en of het mogelijk is om een alternatief te kiezen. Bovendien is het verstandig om bij je energieleverancier te vragen of het mogelijk is om een contract af te sluiten zonder gas.
Het aansluiten op stadswarmte is een keuze die niet alleen duurzaam is, maar ook bijdraagt aan de toekomstbestendigheid van steden en woningen. Het is een oplossing die steeds populairder wordt en die een belangrijke rol speelt in de verduurzamingsstrategie van Nederland.