De ontwikkeling van het gebied De Voorwaarts in Apeldoorn vertegenwoordigt een uniek voorbeeld van geïntegreerde gebiedsontwikkeling waarbij retail, sport, recreatie en duurzaamheid naadloos in elkaar grijpen. Het hart van dit project is het Omnisport-complex, een multifunctioneel sportcentrum dat dient als katalysator voor de regionale economie en maatschappelijke betrokkenheid. De recente uitbreiding, bekend als Voorwaarts II, markeert de voltooiing van deze visie door het toevoegen van circa 18.000 m² aan nieuwe retail- en leisureruimte. Dit artikel analyseert de technische specificaties, de financiële en maatschappelijke verantwoordelijkheid, de geschiedenis van het complex en de verwachte impact van de bouwprojecten op de regio, met een specifieke focus op de kostenstructuren en duurzaamheidsmaatregelen die de bouw en exploitatie bepalen.
Geschiedenis en Ontwikkeling van Omnisport en De Voorwaarts
Het verhaal van Omnisport en het winkelgebied De Voorwaarts begint niet bij de bouw, maar bij een zorgvuldig geplande visie die decennia heeft gevormd. De basis voor de locatie werd in 2001 gelegd toen besloten werd om het complex in Apeldoorn Oost te situeren, direct naast de voetbalvereniging WSV. Dit was geen toeval; de keuze voor deze locatie was strategisch, gericht op het creëren van een sport- en recreatiecluster. In 2003 werd het effectrapportageplan afgerond, gevolgd door het definitieve bestemmingsplan in 2005. De daadwerkelijke bouw van het Omnisportcomplex begon op 24 november 2006.
Een interessant detail in de tijdslijn is dat de Topsporthal reeds in oktober 2007, dus voor de officiële opening, al in gebruik werd genomen door de volleybalgroep Piet Zoomers Dynamo en door het ROC voor hun sportactiviteiten. De officiële opening vond plaats op 14 november 2008. Bij deze gelegenheid was het centrum officieel geopend door voorzitter NOC*NSF Erica Terpstra, samen met de Burgemeester van Apeldoorn Fred de Graaf, gedeputeerde van de Provincie Gelderland Hans Esmeijer, projectwethouder Fokko Spoelstra en exploitant Dirk Lips Libéma. Dit benadrukt de regionale en nationale betekenis van het complex.
De ontwikkeling van het gebied bleef niet stilstaan. In 2013 werd het winkelcentrum De Voorwaarts tegen de locatie aangebouwd, wat de functie van het gebied uitbreidde van puur sport naar een combinatie van retail en sport. In 2014 werd besloten tot de aanleg van een nieuwe wielerbaan als reactie op versplintering van de sportvoorzieningen. Deze nieuwe baan werd uiteindelijk in 2016 geopend. De geschiedenis van Omnisport is ook gekenmerkt door grote evenementen. Sinds 2008 zijn er tal van belangrijke wedstrijden georganiseerd, waaronder de Wereldkampioenschappen baanwielrennen in 2011 en 2018. Deze evenementen onderstrepen dat Omnisport niet alleen een trainingslocatie is, maar ook een broedplaats waar Nederlandse topsporters excelleren.
Duurzaamheid als Kern van de Bouw- en Exploitatiekosten
In de moderne bouwwereld is duurzaamheid geen optioneel toevoegsel, maar een fundamentele pijler die de bouwkosten en de exploitatiekosten direct beïnvloedt. Omnisport heeft een proactief duurzaamheidsbeleid geïmplementeerd dat leidt tot aanzienlijke besparingen en een reductie van de ecologische voetafdruk. De kostenbesparing is meetbaar: door de installatie van LED-verlichting en efficiënte isolatie bespaart het sportcomplex jaarlijks 20% energie. Dit is een direct effect op de operationele kosten (OPEX), wat de terugverdientijd van de initiële investeringskosten (CAPEX) verkort.
Het afvalbeheer vormt een ander cruciaal aspect van de duurzaamheidsstrategie. Omnisport heeft zijn bedrijfsprocessen geoptimaliseerd door 50% van het afval te recyclen. Daarnaast wordt regenwater opgevangen voor gebruik in de faciliteiten, wat bijdraagt aan een waterbesparing van 50% door beperkte doorstroomsnelheid. Dit systeem vermindert de kosten voor waterlevering en afvalverwerking.
Een uniek aspect van het duurzaamheidsbeleid is de overgang van disposable naar servies binnen de zakelijke- en congresfaciliteiten. Deze stap vermindert de hoeveelheid afval aanzienlijk. Het afval dat tijdens evenementen nog ontstaat, wordt in nieuwe prullenbakken gescheiden. Het afval wordt vervolgens gebruikt voor het 'Waste to Energy'-initiatief, waarbij groene stroom wordt opgewekt uit het eigen afval. Dit creëert een gesloten kringloop die niet alleen de CO2-uitstoot terugdringt, maar ook energieproductie mogelijk maakt.
De catering speelt eveneens een rol in deze strategie. Er worden veel biologische producten en streekproducten ingekocht, waaronder fairtrade koffie van PURO en duurzame food en non-food producten van Eerlijk & Heerlijk. Deze keuzes ondersteunen de lokale economie en verlagen de koolstofintensiteit van de voedselketen.
Ook de mobiliteit wordt geïntegreerd in het ontwerp. De parkeerplaats is voorzien van laadpalen voor elektrische auto's en een uitgebreid fietspark. Dit draagt bij aan de reductie van transportgerelateerde CO2-uitstoot. De beschikbaarheid van 2.500 gratis parkeerplaatsen in het gebied maakt het gebied optimaal bereikbaar, maar de focus op fietsen en elektrisch vervoer weerspiegelt de langetermijnvisie op mobiliteit.
Technische Specificaties en Energiebeheer
De technische implementatie van duurzaamheid bij Omnisport gaat verder dan alleen verlichting en afval. Een cruciaal element is het gebruik van een warmte-koudeopslag. Dit systeem stelt het complex in staat om overtollige energie op te slaan wanneer de vraag laag is en deze energie later te benutten wanneer de vraag hoog is. Dit verhoogt de energie-efficiëntie en vermindert de piekbelasting op het net, wat resulteert in lagere energiekosten en een stabielere levering.
De integratie van herbruikbare materialen in de bouw en onderhoud van de sportaccommodaties draagt actief bij aan een circulaire economie. Dit betekent dat materialen niet als eenmalig worden beschouwd, maar als bronnen die herhaaldelijk kunnen worden gebruikt. Dit principe verlaagt de kosten voor nieuwe materialen en vermindert de hoeveelheid bouwafval.
De technische specificaties van het complex zijn ontworpen om te voldoen aan de eisen van zowel topsport als massaspelen. De Topsporthal biedt ruimte voor diverse sporten, waaronder volleybal en andere binnenactiviteiten. Het middenterrein van de Wieler- en Atletiekbaan kan ook fungeren als locatie voor zakelijke evenementen. Voor deze doeleinden zijn er uitgebreide faciliteiten aanwezig op het gebied van aankleding, licht- en geluidstechniek, en audiovisuele voorzieningen. Deze technische infrastructuur maakt het mogelijk om diverse stijlen en ambiance te creëren, wat het complex een veelzijdige locatie maakt voor congres- en evenementen.
De Uitbreiding Voorwaarts II: Bouwfasen en Kostenstructuur
De voltooiing van het gebied De Voorwaarts met de realisatie van Voorwaarts II markeert een mijlpaal in de ontwikkeling van Apeldoorn. Dit project bestaat uit een uitbreiding van circa 18.000 m² aan nieuwe retail- en leisurefaciliteiten. Het project sluit naadloos aan bij het bestaande Voorwaarts en biedt zowel retailers als bezoekers een moderne, complete omgeving.
De bouw van Voorwaarts II is gepland om half januari 2026 te starten, ondanks winterse omstandigheden zoals sneeuw. De oplevering staat gepland voor eind september 2026. Deze tijdslijn is kritisch voor de economische planning van het gebied. De bouw is een complex proces waarbij de grond bouwrijp moet worden gemaakt, wat een aanzienlijke investering in grondwerk en infrastructuur vereist.
De tweede fase bestaat uit negen nieuwe retailunits. Bekende retailers zoals Coolblue, Pets Place, HelloTV, Exterioo en BigGym zijn reeds vastgelegd en zullen binnenkort hun deuren openen. Deze pre-verhuur is een belangrijke indicator voor de marktwaarde en de verwachte inkomsten van het project. Het gebied vormt een krachtige aanvulling op Voorwaarts I, dat sinds 2013 al zo'n 22.000 m² aan retailruimte huisvest.
De totale oppervlakte van het gebied wordt hiermee significant vergroot, waardoor het gebied definitief compleet is. Dit maakt De Voorwaarts tot een dynamische bestemming waar winkelen, sporten en vrije tijd samenkomen. De economische impact is direct zichtbaar in de versterking van de regio als winkel- en leisurebestemming.
Economische en Maatschappelijke Impact
De bouw van Voorwaarts II en de aanwezigheid van Omnisport dragen bij aan de economische en sociale vitaliteit van de stad. Het project versterkt de regio als een belangrijke trekpleister voor bezoekers uit de hele regio. De combinatie van functies – retail, sport, en vrijetijdsaanbod – maakt het gebied uniek.
Danique van Dijk, projectmanager bij Aan de Stegge Twello, benadrukt dat bij de realisatie niet alleen rekening wordt gehouden met de bouwkundige kwaliteit, maar ook met de toekomstige beleving en toegankelijkheid van het gebied. Dit benadrukt dat de bouwkosten niet alleen gaan over de fysieke constructie, maar ook over de ervaring van de gebruiker.
Het gebied is ontworpen als een multifunctionele bestemming. Naast de retailunits zijn er diverse buitensportaccommodaties, waaronder voetbal, atletiek en skeeleren, en het sportcomplex Omnisport. Deze unieke mix maakt 'De Voorwaarts' tot een dynamisch deel van de stad dat dagelijks bezoekers aantrekt. De beschikbaarheid van ruim 2.500 gratis parkeerplaatsen zorgt voor een optimale bereikbaarheid, wat essentieel is voor het succes van een grootschalig winkelgebied.
Felix Sanders, Directeur Projectontwikkeling bij AM, stelt dat met Voorwaarts II niet alleen hoogwaardige retail wordt toegevoegd, maar dat het complete ecosysteem van De Voorwaarts wordt versterkt. Dit betekent dat het gebied toekomstbestendig is gemaakt voor Apeldoorn en de regio. AM werd in deze transactie commercieel geadviseerd door Retail Capital en juridisch begeleid door CMS. Aan de Stegge uit Twello realiseert het project, terwijl Creating Retail Parks de verhuur verzorgt. Deze samenwerking tussen verschillende partijen zorgt voor een geïntegreerde aanpak van de ontwikkeling.
Vergelijking van Duurzaamheidsmaatregelen en Kosten
Om de impact van de maatregelen inzichtelijk te maken, kan worden gekeken naar de specifieke besparingen en investeringen die zijn gedaan. De volgende tabel vat de kernpunten van het duurzaamheidsbeleid en de verwachte resultaten samen.
| Maatregel | Beschrijving | Verwacht Effect |
|---|---|---|
| Energiebesparing | Installatie van LED-verlichting en efficiënte isolatie | 20% jaarlijkse energiebesparing |
| Afvalbeheer | 50% recyclage en gescheiden inzameling | Vermindering van afval en CO2-uitstoot |
| Watergebruik | Regenwateropvang en beperkte doorstroomsnelheid | 50% waterbesparing |
| Energieopslag | Warmte-koudeopslag | Benutting van overtollige energie |
| Mobiliteit | Laadpalen voor EV's en fietspark | Reductie van transportgerelateerde CO2 |
| Catering | Biologische en streekproducten (PURO, Eerlijk & Heerlijk) | Ondersteuning lokale economie en lagere koolstofvoetafdruk |
| Afval naar Energie | 'Waste to Energy' initiatief | Opwekken van groene stroom uit eigen afval |
Deze maatregelen tonen aan dat de bouwkosten en exploitatiekosten niet losstaande elementen zijn, maar onderdeel uitmaken van een geïntegreerd systeem. De investering in duurzame technologie leidt tot lagere operationele kosten op de lange termijn.
De Rol van Omnisport in de Regionale Ontwikkeling
Omnisport fungeert niet alleen als sportcomplex, maar als een motor voor de regionale ontwikkeling. Het complex is de thuisbasis voor tal van nationale en internationale kampioenschappen, waaronder het Europees en Wereldkampioenschap baanwielrennen en atletiek. Deze evenementen trekken bezoekers uit binnen- en buitenland, wat direct bijdraagt aan de lokale economie door toerisme en consumptie.
Het complex biedt ook een unieke locatie voor zakelijke evenementen. Het middenterrein van de Wieler- en Atletiekbaan kan worden omgetoverd tot een perfecte locatie voor congres- en zakelijke events. De uitgebreide faciliteiten op het gebied van aankleding, licht- en geluidstechniek, en audiovisuele voorzieningen maken dit mogelijk. Dit verhoogt de bruikbaarheid van het complex en maakt het een inkomstenbron die de bouwkosten en onderhoudskosten deels compenseert.
De maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) is een kernwaarde bij Omnisport. Dit betekent het nemen van bewuste beslissingen om een balans te creëren tussen people, planet en profit. De verantwoordelijkheid voor de effecten van de bedrijfsvoering op mens en natuur wordt erkend, en er wordt gestreefd naar positieve veranderingen. Dit benadrukt dat de bouwkosten niet alleen gaan over de fysieke constructie, maar ook over de maatschappelijke impact.
Toekomstperspectief en Conclusie
De voltooiing van Voorwaarts II en de verdere ontwikkeling van Omnisport markeren een nieuwe fase in de geschiedenis van Apeldoorn. Met de oplevering eind september 2026 krijgt de stad een volledig ontwikkeld gebied dat voldoet aan de visie van AM en de wensen van de stad. De combinatie van retail, sport en vrije tijd maakt het gebied tot een uniek ecosysteem dat toekomstbestendig is.
De bouwkosten van dit project worden niet alleen bepaald door de materiaalkosten, maar ook door de investeringen in duurzaamheid en technologie. De besparingen op energie en water, samen met de inkomsten uit evenementen en retail, zorgen voor een gezonde financiële balans. De integratie van duurzame materialen en energieopslag maakt het project een voorbeeld van moderne bouwtechniek en maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Het project is een bewijs van hoe een geïntegreerde aanpak van gebiedsontwikkeling kan leiden tot een win-win situatie voor de stad, de inwoners en de economie. De aanwezigheid van bekende retailers en het succes van het sportcomplex zorgen voor een stabiele basis voor de toekomst van Apeldoorn.
Conclusie
De ontwikkeling van Omnisport en De Voorwaarts in Apeldoorn is een voorbeeld van hoe bouwkosten en duurzaamheid met elkaar kunnen worden verbonden. Door de integratie van energie-efficiënte systemen, afvalbeheer en waterbesparing wordt niet alleen de ecologische voetafdruk verkleind, maar worden ook de operationele kosten verlaagd. De uitbreiding met Voorwaarts II, met zijn 18.000 m² aan nieuwe ruimte, voltooid het gebied en versterkt de economische en sociale vitaliteit van de regio.
Deze aanpak toont aan dat bouwkosten niet alleen gaan over de initiële investering, maar ook over de langetermijnwaarde die wordt gecreëerd door duurzame keuzes. Het project is een bewijs van hoe een geïntegreerde visie kan leiden tot een toekomstbestendig ecosysteem waar winkelen, sporten en vrije tijd samenkomen. Met de oplevering eind september 2026 is Apeldoorn klaar voor de toekomst.
Bronnen
- Duurzame Bedrijven Route - Omnisport Apeldoorn (https://duurzamebedrijvenroute.nl/bedrijf/omnisport-apeldoorn-apeldoorn/)
- Omnisport Geschiedenis (https://omnisport.nl/geschiedenis/)
- ADST - Start bouw fase II van de Voorwaarts (https://www.adst.nl/start-bouw-fase-ii-van-de-voorwaarts-in-apeldoorn/)
- AM - 18.000m² aan extra retail maakt winkelgebied De Voorwaarts compleet (https://www.am.nl/18-000m2-aan-extra-retail-maakt-winkelgebied-de-voorwaarts-in-apeldoorn-compleet/)
- Bouwen en Uitvoering - Voorwaarts Apeldoorn uitbreiding retail/leisure (https://bouwenuitvoering.nl/nieuwbouw/voorwaarts-apeldoorn-uitbreiding-retail-leisure/)