De regeling voor omgevingsvergunningen in de gemeente Rhenen vormt een cruciaal onderdeel van de ruimtelijke ordening en het beheer van de leefomgeving. De verordening leges omgevingsvergunningen 2023, die geldig was van eind 2022 tot en met eind 2023, legt de financiële verplichtingen vast die gelden voor het aanvragen van vergunningen en andere diensten gerelateerd aan de Omgevingswet. Deze verordening, hoewel vervallen per 1 januari 2024, biedt inzicht in de structurele kostenopbouw en de verschillende categorieën activiteiten waarvoor rechten worden geheven. Voor bouwers, eigenaren en aannemers is het begrip van deze tarievenstructuur essentieel voor het opstellen van een realistisch begrotingsplan. De kosten variëren sterk afhankelijk van de aard van de activiteit, de locatie (bijvoorbeeld binnen een beschermd stadsgezicht) en de complexiteit van de procedure.
De basis voor de heffing ligt in de Gemeentewet, waarbij de gemeente het recht heeft om rechten te heffen voor het genot van diensten die door het gemeentebestuur worden verstrekt. De belastingplicht rust op de aanvrager van de dienst of degene ten behoeve van wie de dienst is verleend. Het is cruciaal om te weten dat voor bepaalde diensten vrijstellingen gelden, zoals diensten waarvan de kosten krachtens de Wet ruimtelijke ordening (grondexploitatie) worden verhaald, of diensten die wettelijk vrijgesteld zijn van rechtenheffing. De structuur van de tarieven is onderverdeeld in hoofdstukken die verschillende types activiteiten dekken, variërend van sloop en kappen tot het opslaan van roerende zaken en het legaliseren van bouwwerken.
Een van de meest voorkomende en complexe aspecten van de omgevingsvergunning is de behandeling van sloopactiviteiten. De tarieven voor het slopen van bouwwerken zijn niet eenduidig, maar hangen sterk af van de context van het pand. Als een bouwwerk binnen een beschermd stads- of dorpsgezicht ligt, of als het gaat om een monument, gelden specifieke tarieven. Voor het gebruiken of laten gebruiken van een monument op een wijze waardoor het wordt ontsierd of in gevaar gebracht, bedraagt het tarief 456,00 euro. Dit tarief geldt eveneens voor het slopen van een bouwwerk in een beschermd stads- of dorpsgezicht, zoals bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder h, van de Wabo in samenhang met de provinciale erfgoedverordening. Ook voor sloopactiviteiten die niet specifiek betrekking hebben op monumenten of beschermde gebieden, maar wel in een bestemmingsplan zijn bepaald, geldt een tarief van 456,00 euro. Dit toont aan dat de locatie en de status van het pand de kosten bepalen, onafhankelijk van de omvang van de sloop.
Naast sloopactiviteiten speelt het aanleggen van uitwegen en inritten een belangrijke rol in de verordening. Voor het maken, hebben, veranderen of veranderen van het gebruik van een uitweg, zoals bedoeld in artikel 2.2 van de Wabo in samenhang met een provinciale verordening of een Algemene plaatselijke verordening, bedraagt het tarief 192,00 euro. Dit tarief is lager dan dat van sloopactiviteiten, wat aangeeft dat de administratieve lasten en de invloed op de omgeving verschillend zijn gewaardeerd. Evenzo geldt voor het kappen van houtopstand, zoals bedoeld in artikel 2.2 van de Wabo in samenhang met de provinciale verordening Natuur en Landschap 2017 of artikel 4:11 van de Algemene plaatselijke verordening, een tarief van 88,00 euro. Deze lagere kosten reflecteren waarschijnlijk de beperktere impact op de ruimtelijke ordening in vergelijking met grote bouwprojecten.
Een bijzonder relevant hoofdstuk in de verordening betreft het opslaan van roerende zaken, wat vaak voorkomt bij renovaties en bouwprojecten. De gemeente Rhenen hantereert een gedetailleerde tarievenstructuur voor het opslaan van bouwmateriaal, containers en steigers. De kosten voor deze activiteit zijn sterk afhankelijk van de locatie en de duur van de opslag. Voor het opslaan van containers, bigbags en/of steigers op een oppervlakte van maximaal twee parkeerplaatsen, gelden specifieke tarieven. Als de opslag plaatsvindt buiten het beschermd stadsgezicht en de duur maximaal zes weken bedraagt, is het tarief 51,50 euro. Voor het opslaan van andere bouwobjecten op dezelfde oppervlakte en voor maximaal drie dagen buiten het beschermd stadsgezicht, geldt eveneens een tarief van 51,50 euro. De locatie speelt echter een beslissende rol: binnen het beschermd stadsgezicht stijgt het tarief voor het opslaan van containers en steigers (maximaal één week) naar 132,00 euro. Voor overige roerende zaken geldt een tarief van 269,00 euro. Als de eigenaar van een onroerende zaak toestaat dat daar roerende zaken worden opgeslagen, is het tarief 97,50 euro.
De precariobelasting voor het gebruik van de openbare weg vormt een apart aspect van de kostenstructuur. Deze belasting wordt geheven voor het gebruik van de openbare weg voor tijdelijke doeleinden, zoals het plaatsen van bouwmateriaal. De kosten worden berekend per vierkante meter en per tijdseenheid. Voor een week bedraagt de belasting 1,45 euro per m². Voor een maand stijgt dit naar 2,65 euro per m², en voor een jaar naar 27,00 euro per m². Deze differentiatie zorgt ervoor dat de kosten schaalbaar zijn naar de duur van het gebruik van de openbare ruimte, wat een prikkel vormt voor efficiënt gebruik van de openbare weg.
Een ander cruciaal aspect is de procedure voor legalisatievergunningen. Wanneer een bouwwerk zonder omgevingsvergunning is uitgevoerd of in afwijking van de voorschriften is gerealiseerd, is een legalisatieprocedure noodzakelijk. Voor het legaliseren van een dergelijk project worden de verschuldigde leges verhoogd met 10%, met een maximum van 1.167,00 euro. Dit geldt ook als de aanvraag na aanvang of gereedkomen van het project wordt ingediend. Als voor het legaliseren een procedure anders dan een reguliere omgevingsvergunning noodzakelijk is, worden de leges eveneens verhoogd met 10% met hetzelfde maximum. Voor het afgeven van een gedoogverklaring in afwijking van artikel 2.9.1 bedraagt het tarief direct 1.167,00 euro. Deze hoge kosten fungeren als een afschrikmiddel tegen het uitvoeren van bouwwerken zonder vergunning, aangezien de financiële consequenties aanzienlijk zijn.
De verordening voorziet ook in tarieven voor hogere waarden geluid. Voor het vaststellen en wijzigen van een hogere waarde als bedoeld in artikel 110a van de Wet geluidhinder bedraagt het tarief 497,00 euro. Dit is een specifieke regeling die vaak nodig is bij grote bouwprojecten waar geluidshinder een rol speelt. Daarnaast geldt voor het in behandeling nemen van een aanvraag om een andere, in de titel niet genoemde beschikking of advies, een standaardtarief van 339,00 euro. Dit dient als vangnet voor activiteiten die niet expliciet zijn opgenomen in de overige artikelen.
Een belangrijke verhoging van de kosten treedt op wanneer externe expertise wordt ingehuurd. Als voor een advies externe expertise wordt ingehuurd, al dan niet omdat de gemeente Rhenen deze expertise niet zelf kan leveren, worden de tarieven verhoogd. Voor een advies van de gemeenteraad bedraagt het tarief 714,00 euro. Voor een advies van de gemeentelijke adviescommissie, zoals bedoeld in de Verordening Adviescommissie Omgevingskwaliteit Rhenen 2022, dat uitsluitend betrekking heeft op redelijke eisen van welstand, geldt een basis tarief. Als het advies echter in andere gevallen dan bedoeld in onderdeel b wordt gevraagd, wordt het tarief verhoogd met 97,50 euro. Dit betekent dat de kosten voor een advies van de adviescommissie kunnen oplopen tot 811,50 euro (714,00 + 97,50). Voor een advies van de gemeenteraad over instemming bedraagt het tarief eveneens 714,00 euro.
De verordening legt ook vast dat voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit het tarief 655,00 euro bedraagt. Dit geldt eveneens voor een omgevingsplanactiviteit die betrekking heeft op overig cultureel erfgoed en werelderfgoed. Als de aanvraag betrekking heeft op een activiteit waarvoor in het omgevingsplan een verbod is opgenomen om zonder omgevingsvergunning deze activiteit te verrichten, bedraagt het tarief 655,00 euro. Dit is een significant hogere kostenpost die de complexiteit en de impact op het cultureel erfgoed weerspiegelen.
Voor lozingsactiviteiten die niet afkomstig zijn van een milieubelastende activiteit, zoals bedoeld in artikel 5.1 van de Omgevingswet, gelden specifieke tarieven. Als de aanvraag betrekking heeft op het lozen op een oppervlaktewaterlichaam in beheer bij de gemeente, bedraagt het tarief een vast bedrag, hoewel het exacte bedrag in de bronfragmenten niet volledig zichtbaar is, maar de structuur impliceert een standaardtarief voor deze categorie. Het is belangrijk om te weten dat deze tarieven onverminderd blijven gelden als er sprake is van andere activiteiten in dezelfde aanvraag.
De tabel hieronder geeft een overzicht van de belangrijkste tarieven uit de verordening, wat een snelle referentie biedt voor projectplanning:
| Activiteit | Tarief (€) | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Sloop (monument/beschermde gebieden) | 456,00 | Geldt voor slopen in beschermd stadsgezicht of monumenten |
| Sloop (overig) | 456,00 | Geldt voor sloop in bestemmingsplan |
| Uitweg/Inrit | 192,00 | Voor het maken of veranderen van een uitweg |
| Kappen | 88,00 | Voor het vellen van houtopstand |
| Opslag roerende zaken (buiten beschermd gebied, max 6 weken) | 51,50 | Voor containers, bigbags, steigers op max 2 parkeerplaatsen |
| Opslag roerende zaken (binnen beschermd gebied, max 1 week) | 132,00 | Voor containers, bigbags, steigers op max 2 parkeerplaatsen |
| Opslag overige roerende zaken | 269,00 | Voor andere objecten |
| Toestaan opslag (eigenaar) | 97,50 | Voor het toestaan van opslag door eigenaar |
| Legalisatie (verhoging) | +10% (max 1.167,00) | Voor projecten zonder vergunning of na aanvang |
| Gedoogverklaring | 1.167,00 | Als alternatief voor legalisatie |
| Advies gemeenteraad | 714,00 | Voor instemming of advies |
| Advies adviescommissie (welstand) | Variabel | Basis tarief + 97,50 voor andere gevallen |
| Hogere waarde geluid | 497,00 | Voor vaststellen/wijzigen van hogere waarde |
| Buitenplanse activiteit | 655,00 | Voor activiteiten in omgevingsplan |
| Precariobelasting (per week) | 1,45/m² | Voor gebruik openbare weg |
| Precariobelasting (per maand) | 2,65/m² | Voor gebruik openbare weg |
| Precariobelasting (per jaar) | 27,00/m² | Voor gebruik openbare weg |
| Overige beschikkingen | 339,00 | Voor niet-genoemde activiteiten |
De procedure voor het aanvragen van een omgevingsvergunning verloopt via het Omgevingsloket. Bij de aanvraag is het noodzakelijk om een kaartje toe te voegen waarop wordt aangegeven waar de bouwobjecten worden opgeslagen. Dit is vooral relevant bij het opslaan van roerende zaken. De gemeente kan de aanvraag weigeren als er geen duidelijkheid is over de locatie van de opslag. De keuze voor de activiteit "Roerende zaken opslaan" is een cruciale stap in het aanvraagproces. Het is essentieel om te weten dat de gemeente de aanvraag kan weigeren als er geen kaartje wordt ingediend of als de locatie niet duidelijk is aangegeven.
De verordening leges omgevingsvergunningen 2023 is vervallen per 1 januari 2024, maar de structuur en de logica van de tarieven blijven relevant voor het begrip van de kostenstructuur van de gemeente Rhenen. De kosten zijn niet statisch; ze worden aangepast aan de specifieke omstandigheden van het project. Bijvoorbeeld, als een project binnen een beschermd stadsgezicht ligt, zijn de kosten voor opslag van bouwmaterialen aanzienlijk hoger dan buiten een dergelijk gebied. Dit weerspiegelt de extra zorg die nodig is voor het behoud van het stadsgezicht.
De verordening benadrukt ook dat de belastingplichtig is de aanvrager van de dienst of degene ten behoeve van wie de dienst is verleend. Dit betekent dat de kosten direct op de eigenaar of de aanvrager rusten, ongeacht of het gaat om een particulier of een bedrijf. De gemeente Rhenen heeft de vrijstellingen duidelijk gedefinieerd: diensten waarvan de kosten krachtens afdeling 6.4 van de Wet ruimtelijke ordening worden verhaald, en diensten die wettelijk vrijgesteld zijn, vallen niet onder de heffing. Dit is een belangrijk punt voor ontwikkelaars die grondexploitaties uitvoeren, aangezien de kosten in die gevallen kunnen worden doorberekend.
Een specifiek aspect van de verordening is de behandeling van instemmingen. Als een aanvraag om een omgevingsvergunning betrekking heeft op een activiteit waarvoor de beslissing op de aanvraag instemming behoeft van een bestuursorgaan, gelden specifieke tarieven. Als de gemeenteraad moet besluiten over de instemming, bedraagt het tarief 714,00 euro. Dit toont aan dat procedures die betrekking hebben op hogere bestuursorganen een hogere administratieve last met zich meebrengen.
De verordening biedt ook inzicht in de kosten voor het in behandeling nemen van een aanvraag om een andere, in de titel niet genoemde beschikking of niet genoemd advies. Dit tarief bedraagt 339,00 euro en fungeert als een vangnet voor activiteiten die niet expliciet in de overige artikelen zijn opgenomen. Dit zorgt voor een flexibele benadering van de heffing, waarbij de gemeente in staat is om kosten te heffen voor nieuwe of ongebruikelijke activiteiten.
Voor het opslaan van roerende zaken is het belangrijk om de maximale oppervlakte te respecteren. De tarieven gelden voor een oppervlakte van maximaal twee parkeerplaatsen. Als de opslag groter is, kunnen er extra kosten in rekening worden gebracht, hoewel de verordening dit niet expliciet vermeldt. Het is echter logisch dat de gemeente voor grotere oppervlakken een verhoogd tarief hanteert, aangezien de impact op de openbare ruimte toeneemt. De precariobelasting is hierbij een cruciale factor, aangezien deze per vierkante meter wordt berekend. Dit betekent dat de kosten schaalbaar zijn en direct gerelateerd zijn aan de omvang van de opslag.
De verordening benadrukt ook dat de gemeente Rhenen externe expertise kan inhuren voor bepaalde adviezen. Als dit gebeurt, worden de tarieven verhoogd. Dit is een belangrijke overweging voor projectplanning, aangezien het inhuren van externe expertise de kosten van de procedure kan verhogen met 97,50 euro bovenop het basistarief. Dit kan leiden tot een totaalbedrag van 811,50 euro voor een advies van de adviescommissie in andere gevallen dan welstand.
De verordening leges omgevingsvergunningen 2023 is een belangrijk document voor iedereen die een bouwproject in Rhenen plant. De tarieven zijn duidelijk gedefinieerd en de structuur is logisch opgebouwd. Het is essentieel om deze tarieven te kennen om een realistisch begrotingsplan op te stellen. De kosten kunnen variëren van 88,00 euro voor het kappen van bomen tot 1.167,00 euro voor een gedoogverklaring of legalisatie. De locatie van het project, de aard van de activiteit en de noodzaak van externe expertise zijn de belangrijkste factoren die de kosten bepalen.
De verordening is een dynamisch instrument dat de gemeente in staat stelt om de kosten van het verlenen van diensten te dekken. De vrijstellingen zorgen ervoor dat bepaalde diensten kosteloos worden verleend, wat een belangrijke rol speelt bij de uitvoering van grondexploitaties. De verordening is ook een hulpmiddel voor de gemeente om de kwaliteit van de leefomgeving te behouden, door hoge tarieven te hanteren voor activiteiten in beschermde gebieden.
Conclusie
De verordening leges omgevingsvergunningen van de gemeente Rhenen biedt een gedetailleerd kader voor de heffing van rechten op diverse omgevingsactiviteiten. De tarieven variëren sterk afhankelijk van de aard van de activiteit, de locatie en de complexiteit van de procedure. Voor het opslaan van roerende zaken, sloopactiviteiten en het legaliseren van bouwwerken gelden specifieke kosten die de impact op de leefomgeving weerspiegelen. De precariobelasting voor het gebruik van de openbare weg vormt een schaalbaar kostenmodel dat rechtstreeks gerelateerd is aan de oppervlakte en de duur van het gebruik. De verordening benadrukt ook de noodzaak van externe expertise en de kosten die hiermee gepaard gaan. Voor projectplanning is het cruciaal om deze tarieven te kennen en te integreren in het begrotingsplan. De structuur van de verordening zorgt voor transparantie en voorspelbaarheid van de kosten, wat essentieel is voor een succesvolle uitvoering van bouwprojecten in Rhenen.