De stedelijke omgeving van Rotterdam, met name de wijken Hillegersberg en Schiebroek, wordt beheerst door een complex stelsel van plaatselijke verordeningen die de openbare ruimte reguleren. Het kernstuk van deze regulering vormt het Algemeen aanwijzingsbesluit, dat als aanvullende regeling fungeert op de Algemene plaatselijke verordening (APV) Rotterdam 2012. Dit besluit consolideert eerdere, versnipperde besluiten uit de voormalige deelgemeente tot één logisch geheel, waarmee de bestuurlijke controle over het uiterlijk aanzien van de gemeente, de volksgezondheid en de voorkoming van overlast wordt versterkt. De geldigheidsperiode van dit specifieke besluit loopt van 1 januari 2020 tot 23 september 2021, waarna het vervuld werd door later vastgestelde versies, maar de kernprincipes van verboden en aanwijzingen vormen de basis voor het dagelijks leven in deze wijken.
De wijk Schiebroek en het gebied rondom de Bergse Dorpsstraat staan bekend om hun specifieke karakteristieken, waarbij de lokale overheid ingrijpt bij schendingen van de rust en orde. Een recent voorbeeld van de toepassing van deze regels is de verleende omgevingsvergunning voor het pand aan de Lindesingel 16, met postcode 3053 JG. Deze vergunning, gepubliceerd op 19 februari 2026 onder melding-ID 8395029, illustreert hoe de lokale regelgeving in de praktijk wordt ingezet voor bouwkundige ingrepen. Het betreft een gebiedsgerichte regeling die niet alleen focust op het bouwen zelf, maar op de bredere context van het woongebied, waaronder de aanwezigheid van dieren, het parkeren van voertuigen en het onderhoud van de publieke ruimte.
Juridische Kaders en Structuur van het Algemeen Aanwijzingsbesluit
Het Algemeen aanwijzingsbesluit voor het gebied Hillegersberg-Schiebroek functioneert als een samenvoeging van diverse eerdere besluiten die door de voormalige deelgemeente waren genomen. Dit proces van consolidatie vond plaats in een besluit van de gebiedscommissie, gedateerd 25 september 2019, met kenmerk BSD-GbHS-3459280. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Rotterdam heeft dit besluit vastgesteld op 17 december 2019, getekend door burgemeester A. Aboutaleb en secretaris V.J.M. Roozen. Het doel was duidelijk: het opnemen van geïsoleerde aanwijzingsbesluiten in één coherent document dat direct van kracht werd op 1 januari 2020.
Dit besluit baseert zich op de Algemene plaatselijke verordening Rotterdam 2012 (APV), specifiek artikel 2:57. De juridische basis stelt dat de gemeente bevoegd is om specifieke plekken aan te wijzen waar bepaalde gedragingen verboden zijn. De scope van dit besluit reikt uit naar verschillende aspecten van de openbare ruimte, variërend van het houden van huisdieren tot het parkeren van voertuigen en het voeren van vogels.
De structuur van het besluit is opgebouwd rondom diverse artikelen die elk een specifiek gedrag of object regelen. Artikel 1 richt zich op honden, artikel 2 op het parkeren van voertuigen voor verkoopdoeleinden, en artikel 3 op het voeren van vogels. Daarnaast bevat het besluit verwijzingen naar eerdere besluiten over "weesfietsen" en het verbod op het innemen van een ligplaats met een pleziervaartuig, wat aangeeft dat de regelgeving ook de waterkant en fietsverkeer omvat.
Het is essentieel te begrijpen dat dit besluit niet slechts een administratieve formaliteit is, maar een instrument om de leefbaarheid te waarborgen. Door het samenvoegen van besluiten zoals het Aanwijzingsbesluit inzake het verbod op het innemen van een ligplaats met een pleziervaartuig (28 april 2009) en het Aanwijzingsbesluit weesfietsen (24 mei 2016), ontstaat een totaalplaatje van de regels die gelden in dit specifieke gebied van Rotterdam. De geldigheidsduur van de eerste versie was beperkt tot eind september 2021, wat suggereert dat de regelgeving dynamisch is en regelmatig wordt herzien of verlengd.
Reglementering rondom Honden en Openbare Ruimte
Een van de meest gelaagde aspecten van het Algemeen aanwijzingsbesluit betreft de regels voor honden. Artikel 1 van het besluit definieert specifieke "verbodszones" en gebieden waar honden verboden zijn, of waar ze niet hoeven te worden aangelijnd. Dit is een directe toepassing van artikel 2:57 van de APV Rotterdam 2012. De regelgeving is niet alomvattend voor het hele wijkgebied, maar is gericht op specifieke locaties waar de aanwezigheid van honden kan leiden tot overlast, schade aan de volksgezondheid of verstoord uiterlijk aanzien.
De lijst van verbodszones is uitgebreid en omvat speelplekken, sportvelden en specifieke straten. In Schiebroek en Hillegersberg zijn dit onder andere de Adriaan Paauwlaan, het Air Commodore Geddespad en diverse andere speel- en sportlocaties. Het verbod geldt niet voor de hele straat, maar voor specifieke zones zoals speelplekken en sportvelden. Dit betekent dat een hondeneigenaar in de rest van de buurt wel een hond mag hebben, zolang deze niet in de aangewezen zones komt.
Naast de verbodszones zijn er ook regels omtrent de aanlijnplicht. Op bepaalde locaties is het verboden om een hond los te laten lopen, maar er zijn ook specifieke gebieden waar de eigenaar of houder niet verplicht is de hond aan een lijn te houden. Dit verschil is cruciaal voor de dagelijkse praktijk. Op plaatsen zoals de Hazelaarweg, waar een fitness- of calisthenicspark is gelegen, gelden andere regels dan op een speelplek.
De specificiteit van deze regels is hoog. Bijvoorbeeld: - Op de Adriaan Paauwlaan speeltuigplek is de hond verboden. - Op het Air Commodore Geddespad zijn er verschillende zones: een fitnesszone, een voetbalkooi en een skatevoorziening, waarbij elke zone mogelijk andere regels kan hebben. - De lijst omvat ook de Donkersingel (achter de Stephanusschool), waar een basketbal- en sportveld ligt.
Deze gedetailleerde indeling laat zien dat de gemeente Rotterdam probeert een balans te vinden tussen het recht van burgers op hun huisdier en de noodzaak van een rustige leefomgeving. Het verbod op honden op speelplekken is logisch gezien de veiligheid van kinderen. Het verbod op het voeren van vogels, dat in een apart artikel wordt besproken, is een andere vorm van overlast die wordt beperkt.
Regelgeving voor Fietsen, Bromfietsen en Parkeren
Naast regels voor dieren, regelt het besluit ook het gedrag met betrekking tot voertuigen. Een belangrijk punt is het verbod op het laten staan van fietsen of bromfietsen langer dan vier weken. Dit is bedoeld om "weesfietsen" tegen te gaan en de openbare ruimte vrij te houden van verwaarloosd materiaal dat het uiterlijk van de wijk verbeeldeert.
De specifieke straten en weggedeelten waar dit verbod geldt, zijn zorgvuldig geselecteerd. Voor het gebied Hillegersberg-Noord worden genoemd de Achillesstraat, de Adriaan van der Doeslaan en de Argonautenweg (ter hoogte van de winkels). Ook de Bergse Dorpsstraat, de Freericksplaats en de Kerkstraat vallen hieronder. Voor het Molenlaankwartier gelden deze regels voor de Van Beethovensingel, de Molenlaan (eindpunt tramlijn 4) en de Schubertlaan. In Hillegersberg-Zuid is de lijst even breed, met namen als de Baroniestraat, het Bergpolderplein, de Bergse Rechter Rottekade en de Ceintuurbaan.
Naast fietsen en bromfietsen, bevat het besluit ook regels voor het parkeren van voertuigen met het doel om ze te verkopen of te verhandelen. Dit is een maatregel tegen het gebruiken van de openbare weg als een tweedehands winkelstraat. De volgende wegen zijn hierop aangewezen: - Abeelweg - Ankie Verbeek Ohrlaan - Argonautenweg - Burgemeester F.H. van Kempensingel - Burgemeester Le Fèvre de Montignylaan (tussen Argonautenweg en Burgemeester F.H. van Kempensingel) - G.K. van Hogendorpweg - Jasonweg - Kastanjesingel - Kleiweg (tussen Uitweg en Straatweg) - Melanchtonweg - Molenlaan - Ringdijk - Rozenlaan - Straatweg - Terbregseweg - Uitweg - Weissenbruchlaan - Wilgenplaslaan
Deze lijst toont aan dat de gemeente Rotterdam specifieke hotspots heeft geïdentificeerd waar de openbare ruimte niet mag worden benut als winkelomgeving voor voertuigen. Dit is essentieel voor het behoud van de kwaliteit van de woonomgeving. De regelgeving is niet algemeen, maar beperkt tot deze specifieke straten.
Verboden Zones voor het Voeren van Vogels
Het voeren van vogels in de openbare ruimte kan leiden tot verzakkingen, ongedierte en overlast. Om dit te voorkomen, heeft het Algemeen aanwijzingsbesluit specifieke zones aangewezen waar dit verboden is. Dit geldt voor drie hoofdgebieden: Schiebroek, Hillegersberg en het gebied 110-Morgen.
In Schiebroek zijn dit onder andere de Asserweg (tussen Melanchtonweg en Meidoornsingel), De Blécourtstraat, De Damhouderstraat, De Pintostraat, de Donkersingel, de Hamakersstraat, de Kastanjesingel, de Kemperweg, de Krabbestraat, het Lariksplein, de Loderstraat, de Meidoornsingel, de Melanchtonweg, het Moltzerhof, de Moltzerstraat, de Paul Scholtensingel (tot aan de Adriaan Kluitstraat), de Van Poeljeweg, het Teldershof, de Teldersweg (tussen Asserweg en Kemperweg), de Voetiushof, de Wilgenplaslaan en het Cleveringahof.
In het gebied Hillegersberg zijn de Streksingel en de Weissenbruchlaan aangewezen als zones waar het voeren van vogels verboden is.
Voor het gebied 110-Morgen is de lijst even gedetailleerd: - Idaspad - Ledastraat - Groenstrook ten oosten van de Jasonweg - Ismenestraat (alleen ten zuiden van de Ledastraat) - Grasveld ten westen van de flat aan de Achillesstraat - Groenstrook ten noorden van de Melanchtonweg, tussen de Jasonweg en de inrit naar de school - Waterpartijen en omliggende groenstroken centraal in 110-Morgen, tussen de Achillesstraat en de Orpheusstraat
Deze verboden zijn opgenomen in bijlage 1, en er worden kaarten (Kaart 1 voor Schiebroek, Kaart 2 voor Hillegersberg, Kaart 3 voor 110-Morgen) geleverd om de exacte locaties visueel te markeren. Dit visuele hulpmiddel is essentieel voor de bewoners om te weten waar ze niet mogen voeren. Het doel is het voorkomen van overlast en het behoud van het uiterlijk aanzien van de gemeente.
Praktische Toepassing en Omgevingsvergunningen
De regels uit het Algemeen aanwijzingsbesluit zijn niet losstaande regels, maar vormen de context voor andere vergunningsaanvragen. Een duidelijk voorbeeld is de verleende omgevingsvergunning voor de Lindesingel 16 in Rotterdam. Deze vergunning, gepubliceerd op 19 februari 2026, valt binnen het gebied Schiebroek (wijk Hillegersberg-Schiebroek). Hoewel de vergunning zelf betrekking heeft op een specifiek bouwproject, de regels uit het aanwijzingsbesluit gelden voor de gehele openbare ruimte rondom dit project.
Dit betekent dat als er bijvoorbeeld een hondenverbodszone op de Lindesingel zou vallen, de eigenaar van de hond zich aan die regels moet houden. De vergunning is slechts een van de vele instrumenten die de gemeente gebruikt om de kwaliteit van de openbare ruimte te handhaven. Het besluit zelf, ondertekend op 17 december 2019, is de juridische basis voor deze controle.
De samenstelling van de lijst met straten en zones toont een gedetailleerde aanpak. Elke straat die genoemd wordt in de bijlagen is met zorg geselecteerd omdat daar specifieke problemen optreden of omdat het de kwaliteit van het gebied verhoogt als daar bepaalde gedragingen worden beperkt. De regels zijn niet willekeurig; ze zijn gericht op het oplossen van specifieke overlastproblemen zoals weesfietsen, het parkeren van voertuigen met verkoopdoel en het voeren van vogels.
Vergelijking van Regelgeving per Gebied
Om de complexiteit van de regelgeving te visualiseren, kan de informatie in een gestructureerd overzicht worden gebracht. Dit maakt duidelijk hoe de regels per wijk of subgebied verschillen.
| Gebied | Type Regel | Specifieke Locaties |
|---|---|---|
| Hillegersberg-Noord | Verbod op weesfietsen > 4 weken | Achillesstraat, Adriaan van der Doeslaan, Argonautenweg, Bergse Dorpsstraat, Freericksplaats, Kerkstraat, Kerstant van den Bergelaan, Minervaplein, Nieuwe Kerkstraat, Streksingel, Weissenbruchlaan |
| Molenlaankwartier | Verbod op weesfietsen > 4 weken | Van Beethovensingel, Molenlaan, Schubertlaan |
| Hillegersberg-Zuid | Verbod op weesfietsen > 4 weken | Baroniestraat, Bergpolderplein, Bergse Rechter Rottekade, Ceintuurbaan, Elektroweg, Erasmussingel, Hillegondastraat, Jan Willem Frisostraat, Juliana van Stolberglaan, Kleiweg, Kootsekade, Lisbloemstraat, Minstreelstraat, Philip Willemstraat, Prins Bernhardkade, Prins Frederik Hendrikstraat, Prinses Margrietlaan, Robijnstraat, Rozenlaan viaduct, Statenlaan, Uitweg, Villapark, Willem de Rijkestraat |
| Schiebroek | Verbod op honden en vogelvoeren | Verscheidene straten zoals de Asserweg, De Pintostraat, Donkersingel, de Kemperweg, de Moltzerstraat, de Paul Scholtensingel, de Wilgenplaslaan |
| 110-Morgen | Verbod op vogelvoeren | Idaspad, Ledastraat, groenstroken bij Jasonweg, Ismenestraat, grasveld bij Achillesstraat |
Deze tabel toont de geografische spreiding van de regels. Het is opvallend dat de regels per subwijk verschillen, wat wijst op een gedetailleerde, gebiedsgespecifieke benadering door de gemeente. De regels zijn niet algemeen voor de hele gemeente Rotterdam, maar specifiek voor de wijken Hillegersberg en Schiebroek.
Conclusie
Het Algemeen aanwijzingsbesluit voor het gebied Hillegersberg-Schiebroek fungeert als een essentieel instrument voor de gemeente Rotterdam om de kwaliteit van de openbare ruimte te waarborgen. Door het samenvoegen van eerdere, versnipperde besluiten tot één coherent document, ontstaat een helder kader voor de bewoners en ondernemers. De regelgeving dekt een breed scala van onderwerpen, variërend van het houden van honden tot het parkeren van voertuigen en het voeren van vogels.
De specificiteit van de regels, zoals de lijst met straten waar het verboden is om fietsen langer dan vier weken te laten staan of waar het voeren van vogels niet is toegestaan, toont een proactieve aanpak van de gemeente. Dit is cruciaal voor de leefbaarheid in deze wijken. De verleende omgevingsvergunning voor de Lindesingel 16 illustreert hoe deze regels in de praktijk worden toegepast binnen het kader van de APV Rotterdam 2012.
Deze regelgeving, vastgesteld in 2019 en geldig vanaf januari 2020, vormt de basis voor een geordende openbare ruimte in Hillegersberg en Schiebroek. Het is een voorbeeld van hoe lokale overheden kunnen ingrijpen om overlast te voorkomen en de leefkwaliteit te behouden. Voor bewoners en bezoekers is het van cruciaal belang om zich bewust te zijn van deze specifieke zones en verboden, om schendingen te voorkomen en de openbare ruimte respectvol te gebruiken.