De ruimtelijke ontwikkeling in de gemeente Baarn wordt gekenmerkt door een zorgvuldige afweging tussen woningbouw, het behoud van landschappelijke waarden en de borging van de veiligheid voor inwoners. Een recent voorbeeld hiervan is de verlening van de omgevingsvergunning voor het project 'Hof van Baarn'. Dit project, gelegen op het terrein van de voormalige Drukkerij Bakker, markeert een nieuw hoofdstuk in de verstedelijking van de gemeente. De vergunning geeft groen licht voor de realisatie van 36 woningen en appartementen. De ontwikkeling sluit naadloos aan bij de gemeentelijke strategie om bestaande locaties optimaal te benutten, waarbij zowel nieuwbouw als transformatie van bestaande gebouwen een centrale rol speelt. Het proces omvat niet alleen het bouwen van nieuwe woningen, maar ook de sloop van oude industriële panden, wat in de zomer van 2024 reeds is opgestart.
Naast de fysieke bouwactiviteiten omvat het proces van de omgevingsvergunning ook de noodzaak om te voldoen aan strenge veiligheidsvoorschriften, met name rondom risicovolle inrichtingen zoals het gasontvangstation nabij het woonzorgcomplex 'De Wiekslag'. De gemeente Baarn streeft naar een veilige leefomgeving waarbij afstand wordt aangehouden tussen kwetsbare functies, zoals woningen en zorgcomplexen, en risicobronnen. Dit vereist een gedetailleerde analyse van groepsrisico's en plaatsgebonden risico's. De vergunningsprocedure is hierbij niet louter administratief, maar omvat een fundamentele bescherming van de gezondheid en veiligheid van de bevolking tegen onnodige milieurisico's.
Het Hof van Baarn: Een Transformatie van Industriële Erfgoed naar Woningbouw
Het terrein van de voormalige Drukkerij Bakker heeft een geschiedenis van bijna 125 jaar als drukkerij in het hart van Baarn. In 2018 werd de drukpers verwijderd en verliet de locatie, wat het einde markeerde van de industriële functie. Projectontwikkelaar Schipper Bosch uit Amersfoort kocht de panden en ontwikkelde in nauwe samenwerking met de gemeente Baarn het plan 'Hof van Baarn'. Dit project is een typisch voorbeeld van stedelijke transformatie waarbij een verlaten industrieel gebied wordt herbestemd voor residentiële doeleinden.
De realisatie van het project is nu een feit na de verlening van de omgevingsvergunning door de gemeente. De vergunning is de sleutel tot de start van de bouwactiviteiten. Het plan voorziet in een totaal van 36 nieuwe woningen, verdeeld over 30 nieuwbouwwoningen en een aantal bestaande gebouwen die worden gerenoveerd, getransformeerd of gerestaureerd. Deze combinatie van nieuwbouw en restauratie is cruciaal voor het behoud van de karakteristieken van het gebied. Het project sluit aan bij de landelijke richtlijnen van het ministerie van Binnenlandse Zaken, waarbij 12 van de woningen als betaalbare koopwoningen zijn toegeschreven, met een maximale prijs van 390.000 euro.
Het bouwproces is al in volle gang. De eerste fase van de sloopwerkzaamheden is in de zomer van 2024 van start gegaan. Nu de omgevingsvergunning is verleend, volgt een termijn van zes weken voor inzage en eventuele zienswijzen. Na deze periode, en na de zomer, worden de sloopwerkzaamheden vervolgd. Dit betekent dat de fysieke voorbereiding van het terrein verder gaat, waarbij de oude industriële structuren worden verwijderd om ruimte te maken voor de nieuwe woonstructuur.
Een belangrijk aspect van de ontwikkeling was de situatie met twee bewoners van een kerkje op het terrein. Tot aan de verlening van de vergunning bestond er verzet van hun kant. Uiteindelijk heeft projectontwikkelaar Schipper Bosch hen uitgekocht, waardoor de weg voor de bouw vrij werd gemaakt. Dit onderstreept de complexiteit van ruimtelijke ordening: naast technische en juridische aspecten spelen ook sociale en menselijke factoren een rol in het succes van een project.
De Veiligheidshalve: Risico's en Gasontvangstations
De verlening van een omgevingsvergunning gaat gepaard met een zorgvuldige beoordeling van risico's, vooral wanneer er sprake is van nabijgelegen risicovolle inrichtingen. In het plangebied van Baarn bevindt zich een gasontvangstation in de nabijheid van het woonzorgcomplex 'De Wiekslag'. De gemeente Baarn wil een gezonde en veilige leefomgeving waarborgen en veiligstellen. Dit betekent dat mensen beschermd moeten worden tegen onnodige milieurisico's.
De raad zet in op een zo duurzaam en veilig mogelijke ruimtelijke ontwikkeling. Beschikbare locaties moeten optimaal worden benut, maar risico's moeten zoveel mogelijk worden verkleind en beheerst. Hierbij is van groot belang dat afstand wordt aangehouden tussen kwetsbare functies (zoals zorgcomplexen en woningen) en risicobronnen (zoals het gasstation). In bestaande gevallen waarin het handhaven van voldoende afstand op korte termijn niet mogelijk is, spant de gemeente zich maximaal in om de risico's tot een acceptabel niveau te beperken en een structureel veilige situatie te creëren.
Volgens de Verantwoording van het bestemmingsplan is geconcludeerd dat het groepsrisico ter plaatse van 'De Wiekslag' toeneemt, maar dat de risico's aanvaardbaar zijn. Met uitzondering van dit specifieke punt is een toename van het huidige groeps- of plaatsgebondenrisico niet aan de orde. De bestaande aanwezige risicovolle inrichtingen voldoen aan de wettelijke eisen. Het bestemmingsplan is conserverend van aard en maakt geen nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen of uitbreidingen van bestaande bedrijven mogelijk.
Om de veiligheid te garanderen, heeft de gemeente overleg met de brandweer gestart om te komen tot adequate aanvalskaarten waarin de blusputten zijn meegenomen. Deze extra bluswatervoorzieningen dragen bij aan een verbeterde brandweerinzet bij andere objecten in de omgeving, zoals incidenten bij Gemeentewerken, de hoogbouw Eemborg en het kinderdagverblijf aan de Prof. Krabbelaan – Prof. Fockema Andrealaan. De brandweer zal onderzoek doen naar aanvullende preparatieve voorzieningen, zoals bereikbaarheidskaarten en aanvalsplannen, zodat het personeel snel kan beschikken over de juiste informatie en materieel.
Ook biedt de VRU (Verantwoording Risicobeheer) aan om mee te denken over mogelijke organisatorische of technische maatregelen, zoals risicocommunicatie of een goed geoefende BHV-organisatie (Bedrijfsveiligheid) bij 'De Wiekslag'. De gemeente is hierover reeds in gesprek met de brandweer en beide eigenaren van 'De Wiekslag' (Zorgpallet Soest/Baarn en Stichting woningbouwcorporaties Gooi- en Omstreken) om te komen tot een goed ontruimingsplan. Deze maatregelen zijn essentieel om de veiligheidsnormen te waarborgen binnen de grenzen van de omgevingsvergunning.
Ruimtelijke Ordening en Groenstructuur in Baarn
De ruimtelijke ordening in Baarn wordt gekenmerkt door een specifieke groenstructuur die kenmerkend is voor de regio. Het verschil tussen het oostelijke en het westelijke deel bedraagt zo'n 6 meter, wat goed afleesbaar is aan de lager gelegen spoorlijn. De groenstructuur omvat de laanbeplanting in het openbare gebied en de (bos)beplanting op de particuliere terreinen.
Het profiel van de gebogen lanen bestaat uit een rijbaan van circa 4 meter in asfalt, met hier en daar een brede klinkerstrook en een royale onverharde bermstrook. In deze bermstrook is hoogopgaande laanbeplanting opgenomen, bestaande uit beuken, linden en eiken. In profiel afwijkend is de Prinses Irenelaan met trottoirs en een incidentele beplanting met berken. De laanbeplanting aan de Van Heutszlaan met twee dubbele rijen beuken aan de zijde van het Baarnse Bos is nog grotendeels intact, terwijl de oorspronkelijke beplanting van de Amsterdamsestraatweg ter hoogte van het plangebied grotendeels is verwijderd door herinrichtingen.
Daarnaast is de grote variëteit aan groen op de particuliere terreinen van belang en karakteristiek voor de landschappelijke aanleg. Deze bestaat overwegend uit sierbomen als beuk, eik en linde en uit groenblijvende soorten als taxus, thuja, hulst en rododendron. Deze laatste beplanting is bij de aanleg van het villapark aangebracht als aanvulling van de (bestaande) bosbeplanting. Op de relatief grote binnenterreinen zijn boom(groepen), die uit grove den en eik bestaan, als overblijfselen van het Baarnse Bos bewaard gebleven. Deze groenstructuur vormt een essentieel onderdeel van de lokale identiteit en draagt bij aan de leefkwaliteit van de inwoners.
De bestemming van het terrein voor het project 'Hof van Baarn' sluit aan bij de bestaande ruimtelijke ordening. De gemeente Baarn streeft naar een duurzame ruimtelijke ontwikkeling waarbij risico's worden verkleind en beheerst. De groenstructuur dient als buffer en scheidingslijn tussen verschillende functies en draagt bij aan de algemene esthetiek van de omgeving.
Het Proces van Omgevingsvergunningen en Participatie
De verlening van een omgevingsvergunning is een complex proces dat meerdere fasen omvat. Na de verlening van de vergunning volgt een termijn van zes weken voor inzage en eventuele zienswijzen. Deze periode is bedoeld om burgers en belanghebbenden de kans te geven om bezwaren in te dienen of opmerkingen te maken. Dit is een cruciaal onderdeel van de democratische procesvoering binnen de gemeente.
De gemeente Baarn biedt diverse kanalen voor participatie en meldingen. Via het ondernemersloket kunnen vergunningen en meldingen worden aangevraagd. Dit geldt evenzeer voor evenementenvergunningen, bouwvergunningen en tijdelijke verkeersmaatregelen. Ook is er een specifiek loket voor handhaving van tweedehands goederen, buitenreclame en marktplaatsaanvragen.
Voor de omgevingsvergunning is het belangrijk om rekening te houden met de bestaande regelingen rondom duurzaamheid. De gemeente zet in op aardgasvrij bouwen en het verduurzamen van woningen. Subsidies voor verduurzaming spelen hierin een belangrijke rol. Ook het verwijderen van asbest is een punt dat in het proces van sloop en nieuwbouw aan bod komt. De sloopwerkzaamheden van het Hof van Baarn moeten dus voldoen aan de eisen rondom asbestverwijdering en milieubescherming.
Daarnaast is er een sterk accent op veiligheid en gezondheid. De gemeente wil een gezonde en veilige leefomgeving waarborgen. Dit betekent dat er afstanden moeten worden aangehouden tussen kwetsbare functies en risicobronnen. In gevallen waar dat niet mogelijk is, moeten risico's worden beperkt tot een acceptabel niveau.
Vergelijkende Overzicht van Risico's en Beheersmaatregelen
Om de complexiteit van de veiligheidsvoorschriften te verduidelijken, wordt hieronder een overzicht gegeven van de relatie tussen risicobronnen en maatregelen die in het plangebied zijn genomen. Dit overzicht illustreert hoe de gemeente omgaat met de aanwezigheid van het gasontvangstation en de bescherming van naburige functies.
| Risicobron | Naburige Kwetsbare Functies | Risico-niveau | Geadviseerde Maatregelen |
|---|---|---|---|
| Gasontvangstation | Woonzorgcomplex 'De Wiekslag' | Toename groepsrisico (aanvaardbaar) | Aanvalskaarten, extra bluswatervoorzieningen |
| Industrieterrein (Drukkerij Bakker) | Nieuwe woningen (Hof van Baarn) | Verwijdering van risico's door sloop | Sloopwerkzaamheden, omgevingsvergunning |
| Bestaande risicovolle inrichtingen | Algemene bevolking | Voldoet aan wettelijke eisen | Conserverend bestemmingsplan |
De tabel toont aan dat het groepsrisico ter plaatse van 'De Wiekslag' toeneemt, maar binnen de acceptabele grenzen blijft. De gemeente heeft hierop gereageerd met aanvullende maatregelen zoals extra bluswatervoorzieningen en samenwerking met de brandweer voor het maken van aanvalskaarten. Voor het project 'Hof van Baarn' is de situatie anders: de sloop van de oude drukkerij elimineert de oorspronkelijke industriële risico's, waardoor de ruimte vrijkomt voor veilige woningbouw.
Duurzaamheid en Toekomstgerichte Ontwikkeling
De gemeente Baarn zet in op een duurzame ruimtelijke ontwikkeling. Dit betekent dat beschikbare locaties optimaal worden benut en risico's worden verkleind. Bij het project 'Hof van Baarn' wordt ingezet op het bouwen van betaalbare koopwoningen, wat past in de landelijke richtlijnen. Ook wordt gekeken naar de duurzaamheid van de nieuwe woningen. De gemeente biedt subsidies aan voor verduurzaming van woningen en zet in op aardgasvrij bouwen.
De sloopwerkzaamheden moeten voldoen aan strenge eisen rondom asbestverwijdering. Dit is een belangrijk punt bij de transformatie van een oud industrieel terrein naar een nieuwe woonwijk. De gemeente heeft hier specifieke regels voor het verwijderen van asbest en het omgaan met afvalstoffen.
Daarnaast is de groenstructuur een belangrijk element van de duurzame ontwikkeling. De beplanting van lanen en binnenterreinen draagt bij aan de klimaatbestendigheid en de kwaliteit van de leefomgeving. De behoud van de bestaande bomen, zoals de beuken en eiken, is essentieel voor het landschap van Baarn.
Conclusie
De verlening van de omgevingsvergunning voor het project 'Hof van Baarn' markeert een belangrijke mijlpaal in de ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente Baarn. Het project omvat de transformatie van een voormalig industrieel terrein in een nieuwe woonwijk met 36 woningen, waaronder 12 betaalbare koopwoningen. Dit proces is niet louter gebaseerd op bouwtechnische aspecten, maar omvat ook een zorgvuldige afweging van veiligheidsrisico's, met name rondom het gasontvangstation nabij het woonzorgcomplex 'De Wiekslag'.
De gemeente Baarn heeft hierbij gekozen voor een geïntegreerde aanpak waarbij de veiligheid van inwoners voorop staat. Door de samenwerking met de brandweer, het opstellen van aanvalskaarten en het nemen van extra bluswatervoorzieningen, wordt het risico beheersbaar gehouden. De groenstructuur en de behoud van de karakteristieke bomen en lanen draagt bij aan de leefkwaliteit van de regio.
Het proces van de omgevingsvergunning toont aan dat ruimtelijke ordening in Baarn niet alleen gaat over bouwen, maar ook over het veiligstellen van een gezonde en veilige leefomgeving. De combinatie van sloop, nieuwbouw, transformatie en het beheer van risico's vormt de kern van de strategie van de gemeente. Met de sloopwerkzaamheden al opgestart en de vergunning verleend, ligt de basis voor een succesvolle transformatie van het terrein van de Drukkerij Bakker naar een moderne woonwijk die past in de identiteit en de veiligheidsstandaarden van Baarn.