De Nettelhorsterweg (N825) vormt een cruciale schakel in de regionale ontsluiting van de Oostelijke Achterhoek, verbindend tussen de A1 en de N18. Deze weg is niet alleen een doorvaarweg voor verkeer, maar speelt een centrale rol bij de integratie van landbouwverkeer in het regionale vervoersysteem. De recente verkenning en vaststelling van het inpassingsplan hebben geleid tot een fundamentele heroverweging van hoe een provinciale gebiedsontsluitingsweg moet omgaan met zware landbouwvoertuigen. De focus ligt op het creëren van een veilige doorstroom voor zowel gemotoriseerd verkeer als landbouwmachines, waarbij de Slaapweg en de Kattenbeekdijk als knelpunten fungeerden. Het inpassingsplan, vastgesteld door de Provinciale Staten van Gelderland op 11 december 2019, omvat maatregelen die de verkeersveiligheid verhogen en de landschappelijke structuur versterken.
Een van de meest significante ingrepen in het plan betreft de aanleg van een parallelweg tussen de Kattenbeekdijk en de Slaapweg. Deze parallelweg is ontworpen als een doodlopende weg voor gemotoriseerd verkeer, wat betekent dat er geen doorgaand verkeer mogelijk is. Deze specifieke ontwerpkies heeft directe consequenties voor de verkeersveiligheid en de relatie tussen de hoofdrijbaan en de zijwegen. De parallelweg wordt gescheiden van de hoofdrijbaan door een brede groenstrook van circa 6,00 meter breedte. Deze strook is bedoeld voor laanbeplanting, waarbij een obstakelvrije zone van 4,50 meter wordt gerealiseerd. Deze afmetingen zorgen ervoor dat de visuele verbinding met het landschap behouden blijft en dat de weg zich integraal laat inpassen in het landschap van Geesteren en Borculo.
De noodzaak voor deze aanpassingen ontstaat doordat het bestaande wegennetwerk onvoldoende is voor landbouwverkeer. Gebruik van lokale erftoegangswegen leidt tot onveilige situaties binnen de bebouwde kommen van Geesteren en Borculo, met smalle wegen waar auto's, fietsers en landbouwvoertuigen elkaar kruisen. De verwachting is dat het gebruik van landbouwvoertuigen niet zal afnemen, zelfs buiten het landbouwseizoen. Omdat er geen alternatieve route via gemeentelijke wegen mogelijk is die gelijkwaardig is aan de N825, moet de provinciale weg zelf aangepast worden om landbouwverkeer veilig op te vangen. Dit vereist een fundamentele herstructurering van de kruisingen en de aanleg van speciale voorzieningen, zoals landbouwpasseerhavens.
De Rol van de N825 in Regionaal Verkeer en Landbouw
De N825 fungeert als een gebiedsontsluitingsweg met een maximumsnelheid van 80 km/uur. De weg verbindt de A1 met de N18 en biedt toegang tot het regionale bedrijventerrein Laarberg bij Groenlo. Deze functie is essentieel voor de economische dynamiek van de regio, maar creëert ook specifieke uitdagingen voor de verkeersveiligheid en landschappelijke kwaliteit. De weg loopt door verschillende landschapstypen, waaronder het jonge ontginningslandschap en het oude hoevelandschap van Geesteren.
Een van de kernproblemen in het ontwerp is het beheersen van het landbouwverkeer. Het huidige wegennetwerk forceert landbouwers om door de dorpen te rijden, wat leidt tot gevaarlijke situaties op smalle wegen. De oplossing ligt in het aanbrengen van specifieke infrastructuur op de N825 zelf. Het inpassingsplan voorziet in de aanleg van verplichte landbouwpasseerhavens. Deze havens zijn cruciaal voor het veilig laten passeren van grote landbouwvoertuigen zonder dat deze de rijstroken van auto's hoeven te blokkeren.
De aanpassingen op de N825 zijn niet alleen gericht op veiligheid, maar ook op de inpassing in het landschap. De weg wordt gekenmerkt door lange, rechte trajecten met bomenrijen aan weerszijden. Deze bomenrijen ondersteunen het lineaire karakter van de weg en vormen een visuele kadering. In het jonge ontginningslandschap zijn de landschappen opgebouwd uit grote, open kamers, begrensd door houtwallen, bomenrijen en boerenerven. De verkenning in maart 2017 had tot doel om naast onderhoud ook de nodige aanpassingen voor verkeersveiligheid en doorstroming te onderzoeken.
De tabel hieronder geeft een overzicht van de belangrijkste kenmerken van de N825 en de geplande aanpassingen:
| Kenmerk | Beschrijving | Doel van de aanpassing |
|---|---|---|
| Functie | Gebiedsontsluitingsweg | Regionale verbinding tussen A1 en N18 |
| Snelheid | Maximum 80 km/uur | Balans tussen doorstroming en veiligheid |
| Landschap | Jonge ontginningslandschap en oude hoevelandschap | Behoud en versterking van landschappelijke kwaliteit |
| Specifieke maatregel | Landbouwpasseerhavens | Veilig passeren van landbouwverkeer zonder blokkade |
| Parallelweg | Tussen Kattenbeekdijk en Slaapweg | Ontkoppeling van landbouwverkeer van hoofdverkeer |
Landschappelijke Structuur en Inpassing van de Parallelweg
De inpassing van de N825 in het landschap vereist een zorgvuldige aanpak van de vegetatie en de infrastructuur. Het inpassingsplan benadrukt dat de aangepaste weg zodanig moet worden ingepast dat de kwaliteiten van het landgoederenlandschap Nettelhorst worden behouden en versterkt. Dit betekent dat ingrepen niet alleen technisch nodig zijn, maar ook landschappelijk verantwoord moeten zijn.
Op het traject tussen de Goorseweg en de Hekweg worden verschillende landschapstypen onderscheiden. In het jonge ontginningslandschap is de weg kaarsrecht en wordt het landschap gekenmerkt door grote open kamers. Om deze structuur te behouden, worden bij de landbouwpasseerhavens nieuwe bomenrijen aangeplant aan de buitenzijde. Deze bomenrijen vormen een rechte coulisse die over de gehele lengte van het perceel loopt. Aan de wegzijde liggen bestaande bomenrijen voor de nieuwe rijen. De bermen tussen de weg en de passeerhavens worden voorzien van lage, vaste planten. Deze maatregel zorgt ervoor dat de landschappelijke continuïteit behouden blijft.
Een specifiek punt van aandacht is de kruising met de Wolverveldsweg. Dit punt wordt geaccentueerd door een groene middenberm in de N825, die tevens dient om de oversteek voor (brom)fietsers veiliger te maken. De kruisende beplantingsstructuren lopen hier zo dicht mogelijk naar de weg, waarbij zicht op het verkeer behouden blijft. Dit is essentieel voor de verkeersveiligheid en de esthetische inpassing.
De parallelweg tussen de Kattenbeekdijk en de Slaapweg krijgt een doodlopend karakter voor gemotoriseerd verkeer. Dit is een strategische keuze om het gemotoriseerde doorgaande verkeer af te schermen van de landbouwactiviteiten. Tussen de parallelweg en de hoofdrijbaan wordt een brede groenstrook van circa 6,00 meter gerealiseerd. Deze strook maakt laanbeplanting mogelijk met een obstakelvrije zone van 4,50 meter. De aansluiting met de Slaapweg krijgt een haakse vormgeving met ruimere boogstralen, wat de doorrijbaarheid voor zware voertuigen verbetert.
Verkeersveiligheid en de Rol van Passeerhavens
De verkeersveiligheid op de N825 is een van de primaire drijfveren achter het inpassingsplan. De huidige situatie waarbij landbouwverkeer gedwongen wordt door de dorpen te rijden, leidt tot onveilige situaties. De aanleg van landbouwpasseerhavens is de centrale maatregel om dit probleem op te lossen. Deze havens zijn verplicht in het inpassingsplan en zorgen ervoor dat landbouwverkeer de N825 kan gebruiken zonder de verkeersstroom van auto's te verstoren.
De aanpassingen omvatten ook de vernieuwing van aansluitingen van erftoegangswegen en het uniformeren van inritten op de N825. Een belangrijke veiligheidsmaatregel is het aanbrengen van fysieke middengeleiders op de kruising Nettelhorsterweg/Broekstraat. Deze fysieke scheiding voorkomt dat voertuigen onbedoeld de tegenovergestelde rijstrook betreden. Op het deel tussen de Broekstraat en de Hekweg worden aanpassingen uitgevoerd om de verkeersveiligheid verder te verhogen. Dit omvat de aanleg van een middengeleider ter hoogte van de (brom)fietsoversteek Wolverveldsweg.
Het inpassingsplan voorziet in een verkeersbestemming voor de gronden die benodigd zijn voor deze aanpassingen. Dit is noodzakelijk omdat een aantal aanpassingen niet mogelijk zijn binnen de geldende bestemmingsplannen. Het plan maakt het mogelijk om de gronden die nodig zijn voor de passeerhavens en de parallelweg te bestemmen voor verkeer, zodat de aanpassingen kunnen worden uitgevoerd.
Technische Specificaties van de Watergang en Verleggingen
Een van de meest complexe technische uitdagingen betreft de verlegging van watergangen langs de N825. Zowel de bestaande C-watergang als de zijtak van de Kattenbeek (A-watergang) aan de overzijde van de weg moeten worden verlegd. Bij de zijtak van de Kattenbeek is er sprake van een hoogteverschil van circa 1,50 meter tussen de rijbaan en de watergang. Dit vereist zorgvuldige ontwerpprincipes om zowel de waterhuishouding als de verkeersveiligheid te waarborgen.
In de nieuwe situatie wordt de tussenberm verbreed naar circa 5,25 meter voor het aanbrengen van laanbeplanting. Naast de zijtak van de Kattenbeek worden de bestaande onderhoudsstroken van 1,80 meter aan weerszijden teruggebracht. Dit betekent dat de ruimte voor onderhoud wordt verminderd om plaats te maken voor de verlegde watergang en de verbrede bermbreedte. De technische uitvoering van deze verleggingen vereist nauwkeurige berekeningen om de stabiliteit van de weg en de doorstroming van water te garanderen.
Deze technische ingrepen zijn onderdeel van een groter plan om de weg veiliger te maken en tegelijkertijd de landschappelijke kwaliteit te behouden. De combinatie van verlegde watergangen, nieuwe bomenrijen en passeerhavens vormt een geïntegreerd ontwerp dat rekening houdt met zowel technische als ecologische eisen.
Externe Veiligheid en Risico's in de Omgeving
Bij de uitvoering van het inpassingsplan moet rekening worden gehouden met externe veiligheidsrisico's, vooral in de buurt van kwetsbare objecten. Aan de Nettelhorsterweg 11 in Geesteren bevindt zich een tankstation ter hoogte van deellocatie 4. Vanwege de verkoop van LPG valt dit tankstation onder de werkingssfeer van het Bevi (Besluit externe veiligheid installaties).
Voor de verschillende installaties binnen het terrein van de inrichting zijn vaste afstanden opgenomen in de tabellen van de Regeling externe veiligheid inrichtingen. Deze afstanden zijn afhankelijk van de doorzet aan LPG. Voor het tankstation aan de Nettelhorsterweg geldt dat de doorzet voor LPG is vastgelegd op maximaal 999 m³/jaar. Dit impliceert dat er specifieke veiligheidsafstanden moeten worden aangehouden: - 35 meter vanaf het vulpunt - 25 meter vanaf het reservoir - 15 meter vanaf de afleverzuil
Deze afstanden moeten worden vrijgehouden van kwetsbare objecten. De N825 is niet opgenomen in het Basisnet voor wegen en er vindt structureel geen vervoer van gevaarlijke stoffen plaats op deze weg. Dit is bevestigd door navraag bij de Omgevingsdienst Achterhoek en Rijkswaterstaat. Gelet op wet- en regelgeving is het daarom niet noodzakelijk de hoogte van het groepsrisico kwantitatief vast te stellen. Er zijn geen overschrijdingen van de oriënterende waarde of toekomstige knelpunten rond de provinciale wegen.
Het inpassingsplan voorziet echter in een specifieke bestemming voor de gronden die nodig zijn voor de aanpassingen. Dit is noodzakelijk omdat een aantal aanpassingen niet mogelijk zijn binnen de geldende bestemmingsplannen. De aanpassingen omvatten onder andere de aanleg van landbouwpasseerhavens, de parallelweg en de verlegging van watergangen. Deze maatregelen zijn essentieel voor de verkeersveiligheid en de inpassing van de weg in het landschap.
Landschappelijke Kwaliteit en Behoud van Natuurwaarden
De N825 loopt door diverse landschapstypen, waaronder het jonge ontginningslandschap en het oude hoevelandschap van Geesteren. Het inpassingsplan heeft mede tot doel om de aangepaste weg zodanig in het landschap in te passen dat de kwaliteiten van het landgoed worden behouden en versterkt. Dit betekent dat de ingrepen niet alleen technisch nodig zijn, maar ook landschappelijk verantwoord moeten zijn.
In het jonge ontginningslandschap zijn de landschappen opgebouwd uit grote, open kamers, begrensd door houtwallen, bomenrijen en boerenerven. Om deze structuur te behouden, worden bij de landbouwpasseerhavens nieuwe bomenrijen aangeplant aan de buitenzijde. Deze bomenrijen vormen een rechte coulisse die over de gehele lengte van het perceel loopt. De bermen tussen de weg en de passeerhavens worden voorzien van lage, vaste planten. Deze maatregel zorgt ervoor dat de landschappelijke continuïteit behouden blijft.
De kruising met de Wolverveldsweg wordt geaccentueerd door een groene middenberm in de N825, die tevens dient om de oversteek voor (brom)fietsers veiliger te maken. De kruisende beplantingsstructuren lopen hier zo dicht mogelijk naar de weg, waarbij zicht op het verkeer behouden blijft. Dit is essentieel voor de verkeersveiligheid en de esthetische inpassing.
Conclusie
Het inpassingsplan voor de N825 en de Slaapweg vertegenwoordigt een geïntegreerde aanpak waarbij verkeersveiligheid, landschappelijke kwaliteit en functionele eisen samenkomen. De aanleg van landbouwpasseerhavens en de parallelweg tussen de Kattenbeekdijk en de Slaapweg zijn kerncomponenten van dit plan. Deze maatregelen zorgen ervoor dat landbouwverkeer veilig kan worden opgevangen zonder de doorgaande verkeersstroom te verstoren. De technische specificaties, zoals de breedte van de groenstroken en de afstanden voor externe veiligheid, zijn zorgvuldig uitgezocht om zowel functionele als esthetische eisen te vervullen.
Het inpassingsplan is vastgesteld door de Provinciale Staten van Gelderland op 11 december 2019 en is gericht op de verbetering van de verkeersveiligheid en de inpassing in het landschap. De aanpassingen omvatten niet alleen de N825, maar ook de slaapweg en de omgeving van Geesteren en Borculo. Door de integratie van technische, landschappelijke en veiligheidsmaatregelen wordt een robuuste en veilige verkeersinfrastructuur gerealiseerd die rekening houdt met de unieke kenmerken van de regio.