De ontwikkeling van wooncomplexen en agrarische bedrijven in Nederlandse gemeenten vereist een strikte juridische en technische handhaving. Het proces van het verkrijgen van een ontwerpbeschikking voor een omgevingsvergunning vormt de fundament voor elke bouwactiviteit. In de gemeente Hardenberg zijn diverse projecten opgestart die illustreren hoe de overheid de ruimtelijke ordening, milieueffecten en bouwkundige specificaties reguleert. Een specifiek geval dat grote aandacht vraagt betreft het ontwerp wijzigingsplan voor het perceel aan de Luggersweg 9 in Collendoorn, waarbij een bestaande woonbestemming wordt omgezet naar een agrarische bestemming ten behoeve van een akkerbouwbedrijf aan de Jachthuisweg 11. Dit project dient als casus voor het begrijpen van de volledige keten van vergunningsverlening, van de conceptuele fase tot de definitieve besluitvorming.
De kern van het proces ligt in de interactie tussen de gemeente, de aanvrager en de belanghebbenden. De beslissingen die het college van burgemeester en wethouders neemt, zijn gebaseerd op uitgebreide procedures waarbij zienswijzen van burgers en organisaties worden verwerkt. In het geval van de Luggersweg is gebleken dat de zienswijze van een bewoner van het perceel aan de Luggersweg 2a gedeeltelijk is overgenomen in het eindbesluit. Dit onderstreept dat de omgevingsvergunning niet alleen een technisch document is, maar ook een instrument voor maatschappelijke interactie en conflicthantering. Het vaststellen van het bestemmingsplan 'Buitengebied Hardenberg, Jachthuisweg 9 Collendoorn' impliceert een fundamentele wijziging van de bestemmingskaart, waarbij het doel van het perceel verandert van wonen naar landbouw.
Deze transformatie van bestemming vereist een grondige analyse van de ruimtelijke context. Het project aan de Luggersweg maakt deel uit van een bredere visie op het buitengebied van de gemeente Hardenberg. De besluitenlijst van het college toont aan dat er meerdere gelijktijdige projecten lopen die de ruimtelijke ontwikkeling beïnvloeden, variërend van appartementencomplexen tot agrarische wijzigingen. Elk project ondergaat een specifieke procedure waarbij eerst een ontwerp wordt opgesteld, vervolgens ter inzage wordt gelegd, en uiteindelijk wordt vastgesteld als definitief. Bij het Luggersweg-project is de procedure voltooid met het vaststellen van het wijzigingsplan, waarbij de elektronische versie (NL.IMRO.0160.0000BP00421-VG01) en de ondergrond (O_NL.IMRO.0160.0000BP00421.dgn) als officiële documenten worden vastgesteld.
Juridische Kaders en Procedure voor Omgevingsvergunningen
De verlening van een omgevingsvergunning is een complex proces dat wordt gereguleerd door de Omgevingswet. In de gemeente Hardenberg worden deze vergunningen verleend via een uitgebreide procedure wanneer de impact van het project significant is. Dit betekent dat er een grondige beoordeling plaatsvindt van de gevolgen voor het milieu, het verkeer, de geluidshinder en de ruimtelijke ordening. Voor projecten zoals het bouwen van een overdekte uitloop bij een pluimveestal aan de Slotweg 25 in Bergentheim, is besloten om geen milieueffectrapportage op te stellen en geen m.e.r.-procedure te doorlopen. Dit besluit impliceert dat de verwachte impact beperkt genoeg was om een volledige milieueffectrapportage overbodig te achten, wat een belangrijke nuancering is binnen de wettelijke kaders.
In de praktijk betekent dit dat de gemeente een afweging maakt tussen de noodzaak van een project en de mogelijke negatieve effecten. Voor het project aan de Luggersweg was de procedure gericht op de wijziging van het bestemmingsplan. Het college heeft besloten om het zienswijzeverslag vast te stellen, waarbij de zienswijze van de bewoner van het perceel Luggersweg 2a gedeeltelijk is overgenomen. Dit proces toont de democratische aard van de omgevingsvergunning: de mening van de burger is niet alleen geacht te worden, maar kan leiden tot aanpassingen in het ontwerp of de voorwaarden van de vergunning.
De juridische basis voor deze besluiten ligt in de Algemene Plaatselijke Verordening van de gemeente Hardenberg, die in 2019 is vastgesteld en in 2025 wordt gewijzigd om rekening te houden met de nieuwe Omgevingswet. Daarnaast is de Algemene verordening ondergrondse infrastructuur voor 2025 vastgesteld om de leidingen en netwerken onder de grond te reguleren. Deze verordeningen vormen de rechtsgrondslag waarlangs alle vergunningen moeten worden getoetst.
Een essentieel aspect van de procedure is de fase van 'ter inzage leggen'. Voor diverse projecten, zoals het ontwerp-wijzigingsplan voor de Dorpsstraat 59 in Kloosterhaar en de Volle Urenweg in Hoogenweg, is het ontwerp gedurende een periode van zes weken ter inzage gelegd. Dit geeft burgers en organisaties de kans om zienswijzen in te dienen. De uitkomsten van deze perioden van participatie bepalen vaak het definitieve besluit. Bij het Luggersweg-project was de zienswijze van een buurman (Luggersweg 2a) een cruciaal element dat door het college is overwogen. Het besluit om de zienswijze 'gedeeltelijk over te nemen' betekent dat niet alle verzoeken werden gehonoreerd, maar dat de kern van de bezwaren wel in het definitieve plan is verwerkt.
De tabel hieronder geeft een overzicht van de diverse typen vergunningen en procedures die in de gemeente Hardenberg worden doorlopen, gebaseerd op de beschikbare besluiten.
| Projectlocatie | Type Project | Procedure Type | MER-verplichting | Status Besluit |
|---|---|---|---|---|
| Slotweg 25, Bergentheim | Overdekte uitloop bij pluimveestal | Uitgebreide procedure | Geen MER vereist | Vergunning verleend |
| Rheezerweg 73d & 73e, Hardenberg | Appartementencomplexen (23+22 eenheden) | Uitgebreide procedure | Geen MER vereist | Vergunning verleend |
| Luggersweg 9, Collendoorn | Wijziging bestemming (wonen naar agrarisch) | Bestemmingsplan | Geen MER vereist | Plan vastgesteld |
| Jachthuisweg 11, Collendoorn | Akkerbouwbedrijf | Bestemmingsplan | Geen MER vereist | Plan vastgesteld |
| Rheezerweg 73c, Hardenberg | Woonzorgcomplex | Uitgebreide procedure | Geen MER vereist | Vergunning verleend |
| Dorpsstraat 59, Kloosterhaar | 7 wooneenheden | Ter inzage | Geen MER vereist | Ter inzage gelegd |
| Volle Urenweg 1b, Hoogenweg | Compensatiewoning | Ter inzage | Geen MER vereist | Ter inzage gelegd |
| Slagharen Noord | Omgevingsplan | Ter inzage | Geen MER vereist | Ter inzage gelegd |
Dit overzicht toont aan dat de meeste projecten in Hardenberg worden afgewerkt zonder de noodzaak voor een volledige milieueffectrapportage (MER). Dit is mogelijk omdat de projecten als 'milieuneutraal' worden beschouwd of omdat de impact niet voldoende groot is om een MER te rechtvaardigen. Het Luggersweg-project valt hierin op omdat het gaat om een wijziging van bestemming, wat een specifieke procedure voor bestemmingsplannen vereist in plaats van een standaard omgevingsvergunning.
Ruimtelijke Ordening en Bestemmingsplan Wijzigingen
Het vaststellen van een bestemmingsplan is een fundamentele stap in de ruimtelijke ordening. Voor het perceel aan de Luggersweg 9 in Collendoorn is besloten om de bestemming te wijzigen van wonen naar agrarisch. Dit is een zeldzame beweging, aangezien de trend vaak andersom verloopt (van agrarisch naar wonen). In dit geval gaat het om het faciliteren van een akkerbouwbedrijf aan de naburige Jachthuisweg 11. De reden voor deze wijziging ligt in de noodzaak om de agrarische activiteiten op het landbouwbedrijf uit te breiden of te consolideren. Het bestemmingsplan 'Buitengebied Hardenberg' dient als het juridisch bindend document dat deze wijziging regelt.
De procedure voor het vaststellen van een bestemmingsplan omvat meerdere fases: het opstellen van het ontwerp, het ter inzage leggen, het ontvangen van zienswijzen, en het nemen van het definitieve besluit. Bij het Luggersweg-project is het college ingestemd met het zienswijzeverslag, waarbij de zienswijze van de bewoner van Luggersweg 2a gedeeltelijk is overgenomen. Dit betekent dat de bezwaren van de buurman niet volledig zijn afgewezen, maar dat bepaalde aspecten zijn meegenomen in de definitieve versie van het plan.
Het bestemmingsplan zelf bestaat uit een elektronische versie (NL.IMRO.0160.0000BP00421-VG01) en een ondergrond (O_NL.IMRO.0160.0000BP00421.dgn). Deze bestanden vormen de juridisch bindende basis voor de ruimtelijke ordening. Het plan sluit ook expliciet uit dat er een exploitatieplan hoeft te worden vastgesteld, wat aangeeft dat er geen financiële afspraken over de exploitatie van het gebied nodig zijn, omdat de wijziging puur gericht is op de agrarische functionaliteit.
In bredere zin maakt dit project deel uit van de ruimtelijke visie van de gemeente. De gemeente Hardenberg hanteert een strategie waarbij het buitengebied wordt beschermd en de overgang van landbouw naar woningbouw wordt gereguleerd. Het Luggersweg-project is een voorbeeld van hoe de gemeente probeert de agrarische sector te ondersteunen door de bestemming aan te passen aan de behoeften van het bedrijf aan de Jachthuisweg. Dit wijst op een gerichte ontwikkeling waarbij de landbouw wordt gefaciliteerd, wat in lijn is met de landelijke en regionale plannen voor het behoud van landbouwgrond.
Een ander belangrijk aspect van de ruimtelijke ordening is de integratie van nieuwe woonvormen. Het project aan de Rheezerweg 73d en 73e, waarbij twee complexen met respectievelijk 23 en 22 appartementen worden gebouwd, is een voorbeeld van de ontwikkeling van woningen in de gemeente. Ook hier is de procedure uitgebreid en is de vergunning verleend. Dit toont de diversiteit in de ruimtelijke ontwikkeling: naast de bescherming van landbouwgrond (Luggersweg) is er ook ruimte voor nieuwe woonbestemmingen.
De tabel hieronder illustreert de verschillende ruimtelijke projecten en hun bestemming in Hardenberg:
| Locatie | Oorspronkelijke Bestemming | Nieuwe Bestemming | Projecttype |
|---|---|---|---|
| Slotweg 25, Bergentheim | Agrarisch (pluimveestal) | Agrarisch (uitbreiding) | Overdekte uitloop |
| Rheezerweg 73d/73e | Agrarisch/Wegen | Wonen | Appartementencomplex |
| Luggersweg 9, Collendoorn | Wonen | Agrarisch (Akkerbouw) | Bestemmingsplan |
| Jachthuisweg 11, Collendoorn | Agrarisch | Agrarisch | Akkerbouwbedrijf |
| Dorpsstraat 59, Kloosterhaar | Agrarisch | Wonen | 7 wooneenheden |
| Volle Urenweg 1b, Hoogenweg | Agrarisch | Wonen | Compensatiewoning |
| Rheezerweg 73c, Hardenberg | Nee | Woonzorg | Begeleid wonen |
Deze tabel benadrukt de diversiteit in de ruimtelijke projecten. Het Luggersweg-project staat erop uit omdat het een zeldzame omkering vertegenwoordigt: van wonen naar agrarisch. Dit is een uitzondering op de algemene trend van verdichting en woningbouw. Het toont aan dat de gemeente Hardenberg flexibel kan zijn in de bestemmingsplannen om de landbouw te ondersteunen.
Participatie en Zienswijzen in het Vergunningsproces
Een cruciaal element in het proces van omgevingsvergunningen is de rol van de burgerparticipatie. De wettelijke verplichting om een ontwerp ter inzage te leggen gedurende zes weken zorgt ervoor dat belanghebbenden de kans krijgen om hun zienswijzen in te dienen. In het geval van het Luggersweg-project heeft de bewoner van het naburige perceel (Luggersweg 2a) een zienswijze ingediend. Het college heeft besloten om deze zienswijze 'gedeeltelijk over te nemen' in het definitieve plan. Dit is een belangrijk voorbeeld van hoe de gemeente inspeelt op lokale bezwaren zonder het project te verstoren.
De manier waarop zienswijzen worden verwerkt varieert per project. Bij het project aan de Slotweg 25 in Bergentheim is besloten om geen zienswijzen te verwerken omdat er geen MER werd opgesteld. Bij het project aan de Rheezerweg 73c (woonzorgcomplex) is eveneens een notitie over zienswijzen opgesteld, maar er is geen volledige overname van alle bezwaren. Dit toont dat het college een afweging maakt tussen de wensen van de aanvrager en de bezwaren van burgers.
De tabel hieronder vat de behandeling van zienswijzen in de diverse projecten samen:
| Projectlocatie | Zienswijze Ingediend door | Besluit omtrent zienswijzen |
|---|---|---|
| Slotweg 25, Bergentheim | Geen specifieke naam genoemd | Geen overname (geen MER) |
| Rheezerweg 73d/73e, Hardenberg | Nvt (geen specifieke naam) | Notitie over zienswijzen |
| Luggersweg 9, Collendoorn | Bewoner Luggersweg 2a | Gedeeltelijke overname |
| Dorpsstraat 59, Kloosterhaar | Nvt | Ter inzage gelegd |
| Volle Urenweg 1b, Hoogenweg | Nvt | Ter inzage gelegd |
| Rheezerweg 73c, Hardenberg | Nvt | Notitie over zienswijzen |
Dit toont aan dat de behandeling van zienswijzen geen standaard is, maar afhankelijk is van het projecttype en de aard van de bezwaren. Bij het Luggersweg-project was de gedeeltelijke overname een cruciale stap om de belangen van de buurman te respecteren zonder de agrarische activiteit te blokkeren.
Financiële aspecten en Subsidieverlening
De verlening van een omgevingsvergunning gaat vaak gepaard met financiële ondersteuning door de gemeente of externe partijen. In het geval van het Animal Life Plus project heeft het college besloten om een subsidie van € 25.000 te verlenen voor een onderzoeksproject naar het effect van een spray op luchtwassers. Dit project is gerelateerd aan de pluimveestal aan de Slotweg 25, waar de uitloop wordt gebouwd. De subsidievoorwaarden zijn vastgelegd in de subsidiebeschikking.
Evenzo is er een bijdrage van € 25.000 toegewezen aan het Zeven Linden College Dedemsvaart voor de realisatie van een sport- en beweegplein. Dit laat zien dat de gemeente diverse financiële instrumenten hanteert om maatschappelijke projecten te ondersteunen. Ook is er sprake van een kostenverhaalsovereenkomst tussen de gemeente Hardenberg en Rotij Grondvast B.V. voor het project 'De Kuilen IV - Bruchterveld'. Deze overeenkomst regelt wie de kosten van het project draagt, wat essentieel is voor de uitvoering.
De tabel hieronder geeft een overzicht van de financiële aspecten in de projecten:
| Project | Type Subsidie / Kosten | Bedrag / Overeenkomst | Doel |
|---|---|---|---|
| Animal Life Plus | Subsidie | € 25.000 | Onderzoek luchtwassers |
| Sport en Beweegplein Dedemsvaart | Subsidie | € 25.000 | Realisatie sportterrein |
| De Kuilen IV - Bruchterveld | Kostenverhaalsovereenkomst | Nvt (overeenkomst) | Kostenverdeling gemeente/grondvast |
| Rheezerweg 73d/73e | Geen subsidie | Nvt | Appartementencomplex |
| Luggersweg 9 | Geen subsidie | Nvt | Agrarische wijziging |
Dit toont aan dat de financiële ondersteuning beperkt is tot specifieke projecten met een maatschappelijk of milieukundig belang. Voor de standaard bouwwerken zoals appartementen of agrarische wijzigingen is er geen directe subsidie, maar wel een regeling voor kostenverdeling.
Conclusie
Het ontwerpbeschikking proces voor de omgevingsvergunning in de gemeente Hardenberg, met name het project aan de Luggersweg 9 in Collendoorn, illustreert de complexiteit en de nuance van ruimtelijke ordening. Het vaststellen van het bestemmingsplan waarbij een woonbestemming wordt omgezet naar een agrarische bestemming, is een zeldzaam en belangrijk voorbeeld van hoe de gemeente flexibiliteit toont in de ruimtelijke ontwikkeling. De gedeeltelijke overname van de zienswijze van de bewoner van Luggersweg 2a toont aan dat de gemeente openstaat voor burgers en dat hun mening wordt gewaardeerd in de besluitvorming.
De procedure van het Luggersweg-project volgt de gestandaardiseerde stappen van het omgevingsrecht: ontwerp, ter inzage leggen, zienswijzen verwerken, en definitief vaststellen. Het feit dat er geen exploitatieplan wordt vastgesteld, wijst erop dat het project geen commerciële exploitatie vereist, maar puur gericht is op de agrarische functionaliteit. Dit is in lijn met de brede visie van de gemeente op het buitengebied.
Naast de ruimtelijke aspecten spelen ook financiële en maatschappelijke factoren een rol. De gemeente Hardenberg hanteert diverse instrumenten zoals subsidies voor maatschappelijke projecten en kostenverhaalsovereenkomsten voor grondontwikkeling. Dit toont de diversiteit in de bestuursvoering van de gemeente, waarbij zowel economische als maatschappelijke doelen worden nagestreefd.
Het Luggersweg-project is dus niet alleen een technisch document, maar een spiegel van de ruimtelijke en maatschappelijke strategie van de gemeente. Het proces van het vaststellen van de omgevingsvergunning is een dynamisch proces waarbij de belangen van de aanvrager, de bewoners en de overheid worden afgezet tegen elkaar. De uiteindelijke beschikking is het resultaat van een zorgvuldig overleg en een gestructureerde procedure die de wettelijke kaders respecteert.