De wederopbouw en uitbreiding van het pand aan Marktplein 9 in Emmen vormt een complex en meergelaagd voorbeeld van modern stedelijk vernieuwen. Dit project, gerealiseerd door de heer Lubbers in samenwerking met COarchitecten, combineert historische herstelacties met hedendaagse eisen aan waterhuishouding, bodemkwaliteit en archeologische bescherming. Het pand, onderdeel van de boerderij die in 2006 door een brand volledig was verwoest, wordt herbouwd en uitgebreid om als boerderijrestaurant "De Kamer" te fungeren. Deze transformatie dient niet alleen als bouwproject maar ook als katalysator voor de revitalisering van het centrum van Emmen. De realisatie vereist een zorgvuldige afweging tussen bouwen, de bescherming van ondergronds erfgoed en het beheer van water en geluid.
Dit artikel analyseert de technische, milieu- en regelgevingsaspecten van dit specifieke project. Het biedt inzicht in de uitdagingen van het herbouwen op een locatie met historische en archeologische waarde, en hoe deze worden gemanaged binnen de kaders van de Wet algemene omgevingsvergunning (Wabo) en het waterbeleid van het waterschap Vechtstromen.
Historische Context en Architectonische Transformatie
Het terrein Marktplein 9, kadastraal bekend als sectie K, nummer 3105 en 3107 in de gemeente Emmen, heeft een bewogen geschiedenis. De locatie was oorspronkelijk een boerderij die in 2006 ten slotte is geraakt door een catastrofale brand. De restanten van het gebouw, waaronder de betonvloer van het afgebrande deel, bleven achter op een terrein dat grotendeels als plein was ingericht en volledig verhard met bestrating. De herbouw en uitbreiding van het deel/schuurgedeelte is dus een actie om de historische functie van het pand terug te brengen binnen de moderne stedelijke context.
De aanvraag voor een omgevingsvergunning is gedaan door COarchitecten namens de heer Lubbers. Het project betreft niet alleen het bouwen van een bouwwerk, maar ook het handelen in strijd met regels van ruimtelijke ordening, wat een geïntegreerde vergunning vereist. De transformatie heeft als doel het Marktplein te voorzien van een extra impuls en een positieve bijdrage te leveren aan de omgeving. Het gebouw maakt deel uit van de historische kern van Emmen, een gebied dat zowel cultureel als architectonisch waardevol is.
De architectonische visie richt zich op het herstellen van de boerderij als een functioneel restaurantcomplex ("De Kamer"). De locatie ligt in het centrumgebied van Emmen, wat betekent dat elke ingreep zorgvuldig moet worden afgewogen tegen het bestaande beeld van de historische kern. De verhouding tussen het oude en het nieuwe is hier cruciaal; de nieuwe constructie moet inpassen in de bestaande omgeving zonder de historische identiteit van het plein te schaden.
Waterhuishouding en Duurzaamheid in de Stedelijke Omgeving
De locatie Marktplein 9 ligt in het stroomgebied Rijn-Oost, onder het beheersgebied van waterschap Vechtstromen. Dit heeft directe consequenties voor de planningsfasen van het project. Het waterbeleid in dit gebied is vastgelegd in het Waterbeheerplan van waterschap Vechtstromen en in het waterplan van de gemeente Emmen. Een kernprincipe van dit beleid is het afkoppelen van hemelwater van de riolering en het lozen op oppervlaktewater of de infiltratie in de bodem.
In de huidige situatie is het terrein volledig verhard, zowel door bestaande bestrating als de restanten van de oude betonvloer. Een van de hoofddoelen van het waterbeleid is het creëren van extra ruimte voor water om wateroverlast te voorkomen. Bij het ontwerp van het nieuwe bouwwerk is daarom zorgvuldig rekening gehouden met de waterhuishoudkundige consequenties. Het verharde oppervlak neemt door de realisatie van het plan niet toe. De te realiseren bouwwerk kan worden aangesloten op het bestaande vrijvervalstelsel, wat betekent dat het systeem in staat is om de eventueel extra hoeveelheden afvoerwater op te vangen in de nieuwe situatie.
Een specifieke uitdaging is dat een deel van het gebied in een grondwaterbeschermingsgebied ligt. Dit vereist strikte maatregelen om verontreiniging te voorkomen. Het wateradvies van het waterschap heeft een duidelijke plaats gekregen in de planning, wat aantoont hoe milieubeleid en bouwprojecten met elkaar verweven zijn. De nadruk ligt op het beheer van hemelwater: in plaats van het afvoeren via de riolering, wordt geprobeerd water lokaal te infiltreren of te lozen in oppervlaktewater. Dit is essentieel voor de duurzaamheid van het project in een gebied met beperkte wateropslagmogelijkheden.
Archeologische Waarden en Bodemkwaliteit
Een van de meest complexe aspecten van het project aan Marktplein 9 is de aanwezigheid van archeologische waarden. Volgens de Wet op de monumentenzorg (Monumentenwet) moet bij het opstellen van een ruimtelijk plan rekening worden gehouden met aanwezige en te verwachten archeologische resten. De gemeente Emmen beschikt over een archeologische beleidsadvieskaart (AMK) die aangeeft waar behoudenswaardige resten aanwezig zijn.
Het perceel Marktplein 9 valt binnen een gebied met Archeologische monumenten (AMK-terreinen). Deze terreinen zijn samengesteld door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de provincies. De gemeente Emmen heeft in totaal 96 AMK-terreinen, waarvan 37 beschermde monumenten, overwegend gelegen op de Hondsrug. Het uitgangspunt bij deze terreinen is het zoveel mogelijk behouden van de archeologische resten in de bodem.
Voor categorie 2 van de AMK-terreinen geldt een minimumoppervlak voor bodemverstoringen van 100 m² en een diepte van 30 cm onder maaiveld. Dit betreft de historische kernen van Emmen, Noordbarge, Zuidbarge, Westenesch, Schoonebeek, Weerdinge en Roswinkel. Ook de buffers van 50 meter rondom de AMK-terreinen vallen onder deze categorie.
In het kader van het archeologisch onderzoek is in juni 2016 een definitieve opgraving plaatsgevonden ter grootte van het toekomstige bouwvlak. Deze opgraving was noodzakelijk om de bodem te onderzoeken en te verzekeren dat eventuele vondsten worden gered en gedocumenteerd voordat de bouw startte. De resultaten van dit onderzoek bepalen de verdere gang van het bouwproces.
Naast de archeologie is ook de bodemkwaliteit een aandachtspunt. Voor het toepassen van puin geldt de maximale samenstellingswaarde uit het Besluit bodemkwaliteit van 500 mg/kg droge stof aan minerale olie. Het puin dat op het terrein wordt gevonden, is op basis van het gemeten gehalte aan minerale olie vrij toepasbaar. Er is echter een lichte olie-waterreactie waargenomen in zowel de zandlaag boven de fundatielaag als in de fundatielaag zelf, en er is een verkleuring op de klinkers waargenomen. Dit wijst op een mogelijke beïnvloeding door het recente gebruik van het terrein als opslag voor olieproducten. Ondanks deze waarnemingen blijft het gemeten gehalte aan minerale olie ruim beneden de maximale samenstellingswaarde voor herbruik van puin. Mocht grond van de locatie naar elders moeten worden afgevoerd, dan dient hiervan melding te worden gemaakt bij de gemeente Emmen.
Regelgeving en Vergunningsprocedures
De omgevingsvergunning voor dit project valt onder de Wet algemene omgevingsvergunning (Wabo). De aanvraag omvat twee componenten: het bouwen van een bouwwerk en het handelen in strijd met regels van ruimtelijke ordening. De vergunning is genoteerd onder zaak 41197-2015, met de bijbehorende verbeelding onder IMRO-idn NL.IMRO.0114.Zaak41197-V701.
De regelgeving is tweeledig: het beschermt zowel het milieu als de volksgezondheid. Een belangrijk onderdeel is de Wet geluidhinder (Wgh). Deze wet gaat uit van zones langs wegen, spoorwegen en industrieterreinen. Bepalend is de situering van geluidsbronnen ten opzichte van geluidsgevoelige bestemmingen zoals woningen en scholen. Aangezien het project zich bevindt in het centrum van Emmen, is de geluidshinder een cruciaal aandachtspunt. De plannen voor het project moeten voldoen aan de eisen van de Wgh om te voorkomen dat de geluidsbronnen negatieve gevolgen hebben voor de omliggende woningen.
De procedure voor de vergunning vereist een geïntegreerde benadering. Dit betekent dat bouw, milieubeleid, archeologie en geluid in één procedure worden beoordeeld. Dit voorkomt fragmentatie en zorgt voor een meer coherente aanpak van het project. De rol van de gemeente Emmen is hierbij centraal, aangezien zij de vergunning toekent en de naleving van de regels bewaakt.
De Rol van JH Lubbers en de Lokale Markt
JH Lubbers Emmen is een onafhankelijke verkoop- en service-organisatie die zich richt op sierbestrating, tuinhout en bouwmaterialen. Sinds de jaren zeventig staat deze organisatie bekend om hun liefde voor het vak en de klant. Hoewel de focus voornamelijk op de zakelijke markt ligt, zijn ook particulieren welkom. Het bedrijf voelt de verantwoordelijkheid om klanten zo goed mogelijk van dienst te zijn, wat zich vertaalt in hoogwaardige producten en professionele dienstverlening.
De vestiging bevindt zich in Emmen en is een belangrijk aanspreekpunt voor zowel particulieren als zakelijke klanten die op zoek zijn naar kwaliteitsbestrating en bouwmaterialen. De openingstijden van JH Lubbers zijn van maandag tot en met vrijdag van 07:30 tot 17:30 uur. Het bedrijf is gesloten in het weekend.
Naast de eigen winkel zijn er ook andere spelers in de regio die zich bezighouden met sierbestrating. Zo zijn er diverse dealers en bedrijven gevestigd in de wijken rond Emmen, zoals Kijlstra-bestrating in Emmen (Willem Schoutenstraat 22) en andere locaties in de omgeving. Deze netwerk van bedrijven ondersteunt de lokale bouwsector en zorgt voor een brede beschikbaarheid van materialen en diensten.
In de context van het project aan Marktplein 9 is het cruciaal dat de keuze voor materialen en de uitvoering door een betrouwbare partij als JH Lubbers de kwaliteit en duurzaamheid van de reconstructie waarborgen. De expertise in sierbestrating en het gebruik van duurzame materialen speelt een sleutelrol bij het herstel van het terrein en het creëren van een functioneel en esthetisch aantrekkelijk plein.
Technishe Specificaties en Milieubescherming
De technische specificaties voor het project zijn gebaseerd op strikte milieueisen. De volgende tabel geeft een overzicht van de relevante parameters voor het project:
| Parameter | Waarde / Beschrijving | Reglementaire Basis |
|---|---|---|
| Maximaal gehalte minerale olie | 500 mg/kg d.s. | Besluit bodemkwaliteit |
| Oppervlak bodemverstoring (AMK) | 100 m² | Archeologische Beleidsadvieskaart |
| Diepte verstoring | 30 cm onder maaiveld | Archeologische Beleidsadvieskaart |
| Waterbeleid | Afkoppelen van hemelwater | Waterbeheerplan Waterschap Vechtstromen |
| Geluidshinder | Zones langs wegen/spoor | Wet geluidhinder (Wgh) |
Deze specificaties tonen aan hoe het project niet alleen om het bouwen draait, maar om een geïntegreerde aanpak van milieu, erfgoed en veiligheid. De aandacht voor bodemkwaliteit en archeologie zorgt ervoor dat de renovatie niet enkel een bouwwerk is, maar een bijdrage aan de duurzaamheid en historische continuïteit van de gemeente Emmen.
Toekomstperspectief en Stedelijke Ontwikkeling
De herbouw van Marktplein 9 is meer dan een enkel bouwproject; het is een strategische beweging binnen de stedelijke ontwikkeling van Emmen. Door het pand terug te brengen als "De Kamer", een boerderijrestaurant, wordt een nieuw centrum van activiteit gecreëerd in het hart van de stad. Dit draagt bij aan de economische levendigheid van het centrum.
Het project dient als een voorbeeld van hoe historische gebouwen kunnen worden gerestaureerd en geherbruikt zonder de historische waarde te verliezen. De aandacht voor archeologische waarden en bodemkwaliteit zorgt ervoor dat de renovatie niet op kost van het culturele erfgoed gaat. Daarnaast draagt het project bij aan de waterveiligheid door het toepassen van duurzaam waterbeleid.
De samenwerking tussen de gemeente, het waterschap, architecten en leveranciers zoals JH Lubbers toont hoe complexe projecten in de Nederlandse context worden gerealiseerd. Het project onderstreept de noodzaak van een multidisciplinaire aanpak waarbij alle aspecten van de omgeving, van bodem tot geluid, worden meegewogen.
Conclusie
De renovatie van het pand aan Marktplein 9 in Emmen is een complex project dat de uitdagingen en kansen van moderne stedelijke vernieuwing belichaamt. Het project combineert de herstel van een historisch gebouw met moderne eisen aan duurzaamheid, waterhuishouding en erfgoedbescherming. De aandacht voor archeologische waarden, bodemkwaliteit en geluidshinder toont hoe het project zich binnen de regelgeving van de gemeente Emmen en het waterschap Vechtstromen moet inbedden.
De rol van lokale specialisten zoals JH Lubbers is hierbij cruciaal, aangezien zij de materialen en expertise leveren om de kwaliteit van de reconstructie te waarborgen. Het project fungeert als een voorbeeld van hoe historische gebouwen kunnen worden hergebruikt om bij te dragen aan de economische en sociale levendigheid van een stad. De geïntegreerde aanpak van bouw, milieu en erfgoed zorgt ervoor dat het resultaat niet alleen functioneel is, maar ook duurzaam en respectvol naar de geschiedenis van Emmen.
Dit project toont aan dat een succesvolle renovatie meer dan alleen bouwtechniek vereist; het vereist een diep begrip van de lokale context, regelgeving en de historische waarde van de locatie. Door deze factoren te integreren, wordt het project een voorbeeld van hoe stedelijke ontwikkeling kan bijdragen aan een duurzame toekomst voor de gemeenschap.