De aanwezigheid van onkruid op openbare verharde oppervlakken, zoals verkeersheuvels en bestratingen, is een structureel probleem voor beheerders, ontwerpers en bewoners. De groei van onkruid leidt niet alleen tot een rommelig uiterlijk, maar creëert ook onoverzichtelijke verkeersituaties die de veiligheid en esthetiek van de omgeving nadelig beïnvloeden. Traditionele methoden voor onkruidbestrijding, zoals het gebruik van chemische middelen of het handmatig verwijderen met een borstel, dragen niet bij aan een duurzame oplossing en vormen soms een gevaar voor de directe omgeving. In reactie op deze uitdagingen zijn er technologische concepten ontwikkeld die de noodzaak voor herhaald onderhoud verminderen. Het concept van onkruidvrije bestrating, met name het Nevergreen-systeem van Struyk Verwo Infra en vergelijkbare oplossingen zoals die van Stradus en ROMFIX, biedt een milieubesparende en kostenverlagende aanpak. Deze systemen combineren speciale voegstenen met afstandhouders en hoogwaardige voegmortel om een blijvende oplossing te bieden die de groei van onkruid structureel voorkomt.
De kern van dit systeem ligt in de unieke combinatie van materialen en de specifieke verwerkingstechniek. Door de integratie van afstandhouders op de stenen en het gebruik van een speciaal samengestelde voegmortel, wordt de ruimte voor onkruidgroei minimaal gereduceerd zonder dat chemische middelen nodig zijn. Dit leidt tot een aanzienlijke besparing op lange termijn, aangezien de behoefte aan jaarlijks onkruidverwijderend onderhoud wordt geëlimineerd. Bovendien dragen deze systemen bij aan duurzaamheid door het gebruik van gerecyclede materialen en het minimaliseren van de ecologische voetafdruk, inclusief een verlaagde MilieuKwaliteitsIndicator (MKI). De volgende secties behandelen de technische specificaties, de verwerkingsstappen, de materialen en de economische en ecologische voordelen in detail.
Technische Specificaties en Materiaalkeuze
De basis van een succesvolle onkruidvrije bestrating ligt in de precieze specificaties van de gebruikte materialen. Het Nevergreen-concept maakt gebruik van speciale voegstenen die zijn uitgerust met ingebouwde afstandhouders. Deze afstandhouders zorgen ervoor dat er na het plaatsen van de stenen een consistente en juiste ruimte ontstaat voor het invullen van de voegen. Bij het ontwerp van deze stenen is rekening gehouden met een "verjonging", een specifieke vormgeving die zorgt voor bredere voegen na plaatsing. Deze bredere voegen zijn essentieel voor de werking van het systeem, omdat ze de doorgang van water en gassen mogelijk maken zonder dat onkruidkiemen kans krijgen om te ontkiemen en wortelen.
De gebruikte voegmortel is een hoogwaardig product dat zowel water- als gasdoorlatend is. Deze dubbele doorlaatbaarheid is cruciaal voor de levensduur van de bestrating en het voorkomen van condensvorming of vochtproblemen onder de bestrating. De mortel is speciaal geformuleerd om onkruid geen enkele kans te geven, waarbij de chemische samenstelling en de fysieke structuur de kieming van zaden beletten. Dit in tegenstelling tot traditionele zandvulling, die vaak de basis vormt voor onkruidgroei.
Voor de keuze van de stenen zijn er specifieke technische gegevens beschikbaar. Een veelgebruikt model is de Nevergreen-steen met afmetingen van 21x10,5x8 cm. Deze steen weegt 3,90 kg per stuk. Voor een oppervlakte van vierkante meter worden er gemiddeld 45 stenen gebruikt. De velling van de steen is BV (betonvoegsteen), en het is verkrijgbaar in machinale verpakkingsvormen voor efficiënte verwerking.
Bij de productie van deze stenen wordt steeds meer de focus gelegd op circulariteit. Een specifiek product, de CirCOton, voldoet aan de eisen van het moederbestek van Bouwcirculair. Dit betekent dat het product is gemaakt met minimaal 15% secundaire grondstoffen, wat bijdraagt aan het terugdringen van de omgevingsimpact. Daarnaast zijn er producten beschikbaar onder de naam CERO, die een nog grotere ecologische vooruitgang beloven. Met CERO-producten kan een CO2-reductie tot 70% worden bereikt en wordt de MKI-score gehalveerd. Dit wordt mogelijk gemaakt door het gebruik van een geopolymeer bindmiddel in het onderbeton, wat een duurzame alternatief vormt voor traditioneel cement.
De voegmortel is ook ontworpen om te voldoen aan strenge eisen voor verkeersbelasting. Het is geschikt voor middelzware verkeersbelasting, wat betekent dat het systeem toepasbaar is op wegen met gematigd verkeer. Bij het gebruik van de mortel moet rekening worden gehouden met de gebruikshoeveelheid; bij kleinere oppervlakken is de gebruikshoeveelheid per vierkante meter hoger dan bij grotere oppervlakken vanwege de randeffecten. Een mengsel van de mortel met de componenten-vloeistof kan na twee minuten van machinaal mengen worden gebruikt om ongeveer 7 m2 aan Nevergreen-stenen van voegzand te voorzien.
| Eigenschap | Specificatie Nevergreen Steen (21x10,5 cm) |
|---|---|
| Afmetingen | 21 x 10,5 x 8 cm |
| Gewicht per steen | 3,90 kg |
| Aantal per m² | 45 stenen |
| Velling | BV |
| Verpakking | Machinaal pakket (+) |
| Materiaal | CirCOton (minimaal 15% secundaire grondstoffen) |
| Verkeersbelasting | Middelzwaar |
| MKI score | Lager dan €23,00 per m³ (voor betonbanden) |
Verwerkingsproceduur en Toepassing
De succesvolle implementatie van een onkruidvrije bestrating is sterk afhankelijk van een correcte verwerking. Het Nevergreen-concept omvat een gestandaardiseerde aanpak in zes stappen, hoewel de beschikbare feiten specifieke details over deze stappen verschaffen. De voorbereiding van de ondergrond is fundamenteel. De stenen moeten worden gelegd op een ondergrond met voldoende draagkracht en drainerende eigenschappen. Dit zorgt voor de stabiliteit van de gehele constructie en voorkomt verzakkingen of vochtproblemen.
Een cruciale stap in de verwerking is de bereiding van de stenen zelf. Voor het leggen van de Nevergreen-stenen geldt dat alleen de eerste 5 cm van de steen met voegzand gevuld moeten worden. Dit is een specifiek detail dat vaak over het hoofd wordt gezien, maar essentieel is voor de functionele werking van het systeem. Na het plaatsen van de stenen moet de bovenste 3 cm van de stenen worden ontvreemd van vuil en overtollig zand. Dit zorgt voor een schone en precieze aansluiting voor de voegmortel.
Het mengen van de voegmortel vereist een specifieke procedure. De mortel moet machinaal worden gemengd samen met de componenten-vloeistof gedurende twee minuten. Deze tijd is kritiek voor het bereiken van de juiste consistentie en hechting. Na het mengen kunnen de voegen van ongeveer 7 m2 Nevergreen-stenen worden gevuld. Het is belangrijk om te benadrukken dat bij kleinere oppervlakken rekening moet worden gehouden met een hogere gebruikshoeveelheid van de mortel.
In het project voor het talud in Moerdijk, uitgevoerd door De Krom B.V. in mei 2022, werd een vergelijkbare aanpak gehanteerd. Het talud werd uitgebroken en opnieuw bestraat met speciale voegstenen. De straatmaker legde de stenen tegen elkaar, waarbij de afstandhouders automatisch de noodzakelijke ruimte voor het voegmiddel creëerden. Dankzij het gebruik van het ROMFIX Pro 2-componenten voegmiddel werd het talud duurzaam en onkruidvrij afgewerkt. Dit project demonstreert de praktische toepasbaarheid van het concept op grootschalige infrastructuurprojecten.
De verwerking van de voegmortel moet ook worden uitgevoerd volgens de gebruiksaanwijzing en waarschuwingen die op de verpakking staan. Dit is een belangrijke veiligheidsmaatregel voor de straatmakers en toezichthouders. De voegmortel draineert en laat gassen door, wat de levensduur van de bestrating verlengt door vocht op te nemen en de ondergrond te ventileren. Deze eigenschap is essentieel voor het voorkomen van vorstdrukschade en condensvorming.
Duurzaamheid, Ecologische Impact en Kostenbesparing
Het Nevergreen-systeem en soortgelijke concepten zoals ROMFIX zijn ontwikkeld om niet alleen functioneel te zijn, maar ook milieuvriendelijk en kostenverlagend. Het gebruik van chemische middelen voor onkruidbestrijding wordt in veel gemeenten nog steeds toegepast, maar dit vormt een risico voor de directe omgeving en draagt niet bij aan een duurzame oplossing. Het Nevergreen-concept elimineert de noodzaak voor dergelijke middelen door een fysische barrière te creëren die onkruidgroei structureel belet.
De ecologische voordelen zijn significant. Bij het gebruik van CirCOton-producten wordt er voldaan aan de eisen van het moederbestek van Bouwcirculair. Dit betekent dat er minimaal 15% secundaire grondstoffen worden gebruikt in de productie van de stenen. De MilieuKwaliteitsIndicator (MKI), die de milieu-impact meet over de levensfase A t/m D, is lager dan €23,00 per m3 voor betonbanden, €21,00 per m3 voor betonstraatstenen en €20,50 per m3 voor betontegels en grasbetontegels. Dit toont aan dat het gebruik van secundaire grondstoffen leidt tot een lagere totale impact.
Een nog verder gaande innovatie is het CERO-product, dat een CO2-reductie van tot 70% realiseren en de MKI-score halveren. Dit wordt bereikt door het gebruik van een geopolymeer bindmiddel in het onderbeton. Dit bindmiddel is een alternatief voor traditioneel Portlandcement en draagt bij aan een significante reductie van de koolstofuitstoot tijdens de productie.
Vanuit economisch oogpunt biedt dit systeem aanzienlijke besparingen. Door het voorkomen van onkruidgroei vallen de kosten voor jaarlijks onderhoud, zoals het chemisch of handmatig verwijderen van onkruid. Dit levert een langetermijn kostenefficiëntie op voor beheerders van openbare ruimtes. De initiële kosten voor de speciale stenen en mortel worden snel terugverdiend door de besparing op onderhoudskosten en de verminderde behoefte aan chemische middelen.
De milieuvriendelijke aard van het systeem wordt verder onderstreept door de eigenschappen van de voegmortel. Omdat de mortel water- en gasdoorlatend is, wordt de ondergrond beschermd tegen vocht en wordt de levensduur van de bestrating verlengd. Dit vermindert de noodzaak voor vroegtijdige vervanging van de bestrating, wat nog meer bijdraagt aan de totale duurzaamheid.
| Ecologische indicator | Waarde / Specificatie |
|---|---|
| Secundaire grondstoffen (CirCOton) | Minimaal 15% |
| MKI-score betonbanden | < €23,00 per m³ |
| MKI-score betonstraatstenen | < €21,00 per m³ |
| MKI-score betontegels | < €20,50 per m³ |
| CO2-reductie (CERO) | Tot 70% |
| Bindmiddel | Geopolymeer (in plaats van cement) |
Vergelijking met Traditionele Methoden
Om de waarde van het Nevergreen-concept en vergelijkbare systemen te begrijpen, is het nuttig om deze te vergelijken met traditionele methoden van onkruidbestrijding. Traditionele aanpakken omvatten vaak het gebruik van chemicaliën of handmatig verwijderen met een borstel. Deze methoden zijn niet alleen arbeidsintensief, maar ook schadelijk voor de omgeving en de gezondheid. Chemicaliën kunnen in de bodem en het grondwater terechtkomen, terwijl handmatig verwijderen veel tijd kost en vaak niet effectief is op de lange termijn, aangezien onkruid snel terugkomt.
In tegenstelling hieraan creëert het Nevergreen-systeem een permanente barrière. De combinatie van speciale voegstenen met afstandhouders en een hoogwaardige voegmortel voorkomt kieming en wortelvorming. Dit betekent dat er geen jaarlijks onderhoud nodig is, wat leidt tot een significante besparing op beheerkosten. Het systeem is ook bestand tegen middelzware verkeersbelasting, wat het geschikt maakt voor een breed scala aan toepassingen, van verkeersheuvels tot taluds en openbare bestratingen.
Een specifiek voorbeeld is het taludproject in Moerdijk, waar De Krom B.V. een onkruidvrij talud heeft gerealiseerd met speciale voegstenen en het ROMFIX Pro 2-componenten voegmiddel. Dit project toont dat een duurzaam, onkruidvrij resultaat mogelijk is zonder chemische middelen. Het talud is in mei 2022 volledig vernieuwd en is nu duurzaam afgewerkt voor de lange termijn.
De traditionele aanpak van onkruidverwijdering met chemicaliën wordt in veel gemeenten nog steeds toegepast, maar dit vormt een gevaar voor de directe omgeving en draagt niet bij aan een duurzaam talud of bestrating. Het Nevergreen-concept en vergelijkbare systemen bieden een veilige en ecologische alternatieve oplossing die de noodzaak voor chemische middelen elimineert.
De vergelijking toont aan dat het gebruik van speciale stenen en mortel niet alleen functioneel superieur is, maar ook ecologisch verantwoord. De vermindering van chemisch gebruik en de lange levensduur van de bestrating maken het systeem tot een voorkeur voor moderne infrastructuurprojecten.
Toepassingsgebieden en Projectvoorbeelden
De technologie van onkruidvrije bestrating is toepasbaar op diverse locaties waar onkruid een probleem vormt. Vooral verkeersheuvels en openbare bestratingen zijn gevoelig voor onkruidgroei, wat kan leiden tot onoverzichtelijke verkeersituaties en een rommelige uitstraling. Door de groei van onkruid op deze locaties te voorkomen, wordt de verkeersveiligheid en de esthetische kwaliteit van de openbare ruimte verbeterd.
Een concreet voorbeeld van de toepassing is het talud in Moerdijk. Dit project werd uitgevoerd door De Krom B.V. in mei 2022. Het talud werd uitgebroken en opnieuw bestraat met speciale voegstenen. De straatmaker legde de stenen tegen elkaar, waarbij de ingebouwde afstandhouders automatisch de ruimte voor het voegmiddel creëerden. Dankzij het gebruik van het ROMFIX Pro 2-componenten voegmiddel is het talud onkruidvrij en duurzaam afgewerkt voor de lange termijn. Dit project illustreert hoe de technologie wordt toegepast in de praktijk van infrastructuurbeheer.
Het systeem is ook geschikt voor andere toepassingen, zoals bestratingen in woonwijken, parkeerterreinen en publieke ruimtes waar onkruid een hinderlijk en gevaarlijk probleem kan vormen. De mogelijkheid om de bestrating onkruidvrij te houden zonder chemische middelen maakt het systeem ideaal voor gebieden waar milieubesparende oplossingen worden vereist.
Conclusie
Het concept van onkruidvrije bestrating, vertegenwoordigd door systemen als Nevergreen en ROMFIX, biedt een revolutionaire aanpak voor het beheer van openbare ruimtes en infrastructuur. Door de combinatie van speciale voegstenen met afstandhouders en een hoogwaardige, water- en gasdoorlatende voegmortel, wordt de groei van onkruid structureel vermeden. Dit leidt tot aanzienlijke besparingen op onderhoudskosten, het elimineren van het gebruik van schadelijke chemische middelen en een significante vermindering van de ecologische voetafdruk door het gebruik van gerecyclede materialen en geopolymeer bindmiddelen. De toepassing op verkeersheuvels, taluds en openbare bestratingen toont dat dit systeem niet alleen functioneel superieur is, maar ook een essentiële bijdrage levert aan duurzaamheid en verkeersveiligheid. De lange levensduur en de verminderde behoefte aan jaarlijks onderhoud maken dit systeem tot een kostenefficiënte en milieuvriendelijke oplossing voor de toekomstige infrastructuur.