Itho Daalderop: Einde van een Gasera en de Overgang naar Elektrisch Comfort

Itho Daalderop heeft in de Nederlandse installatietechniek een unime positie ingenomen, niet alleen door zijn innovatieve oplossingen voor ventilatie en regeltechniek, maar ook door zijn invloedrijke geschiedenis op het gebied van gasaangedreven centrale verwarming. Het bedrijf, dat bekendstaat om zijn focus op comfort en gebruikersgemak, markeerde een historisch keerpunt in november 2021 door de productie van zijn laatste cv-ketel af te sluiten. Dit besluit, genomen door de eerste cv-ketelfabrikant ter wereld die deze stap neemt, signaleert de definitieve transitie weg van fossiele brandstoffen en naar een volledig elektrische maatschappij. Terwijl de productiehal in Tiel zich transformeert tot een fabriek voor lucht/water-warmtepompen, biedt de bestaande vloot Itho Daalderop-ketels – met name de series Base Cube en Comfort Classic – nog steeds belangrijke les over efficiëntie, ontwerp en zone-regeltechnologie die relevant blijft voor de huidige installatietechniek en de langjarig beheer van bestaande systemen.

Het Einde van de Gasproductie en de Strategische Visie

Op 19 november 2021 werd een mijlpaal bereikt in de geschiedenis van de verwarmingstechniek: Itho Daalderop produceerde zijn allerlaatste cv-ketel. Dit symboolische moment werd gemarkeerd door het plaatsen van de kap op dit laatste exemplaar door Dick Roelofsen en Khalid Amin. De ketel zal een ereplek krijgen in de productielocatie in Tiel, terwijl de productielijn voor gas ketels wordt omgebouwd tot een productielijn voor de lucht/water warmtepomp, de Vincent. Per 31 december 2021 waren de Itho Daalderop cv-ketels, waaronder de veelgeprezen Base Cube, niet meer verkrijgbaar voor nieuwe installaties.

De beslissing om de productie van gas ketels te beëindigen was geen reactie op de acute energiecrisis of stijgende gasprijzen van dat moment, maar het gevolg van een langdurige strategische visie. Volgens Bas Korte, CEO van Itho Daalderop, stond al in het jaar 2000 in de missie van het bedrijf dat de weg naar een "all electric society" werd ingeslagen. Het verlagen van de CO2-uitstoot en het phasing out van fossiele brandstoffen stonden sindsdien centraal. De aankondiging van het stopzetten van de cv-productie was reeds vijf jaar tevoren gedaan. Itho Daalderop positioneerde zich hiermee als de eerste cv-ketelfabrikant ter wereld die volledig stopt met de productie van gasaangedreven verwarmingstoestellen, een stap die bedoeld is om Nederland verder te verduurzamen.

De geschiedenis van cv-ketelproductie bij de organisatie begint bij Daalderop, dat in 1997 met de productie startte, gevolgd door Itho in 2000. Samen hebben ze in totaal 42 verschillende type toestellen gebouwd. Naast de meest recente ketels zoals de Base Cube en de Comfort Classic, omvatte het assortiment ook bekende modellen als de HR Gascombi, de Kli-Max 1 en 2, en de Aqua-Max. Al deze toestellen kenden een gemeenschappelijke noemer in hun excellente prestaties, met name op het gebied van tapwater.

De Base Cube Serie: Zuinigheid en Doorstroomtechnologie

In de categorie doorstroomtoestellen leverde Itho Daalderop de Base Cube serie, die als een van de zuinigste comfortketels van Nederland geldt. Een doorstroomtoestel verschilt fundamenteel van een voorraadtoestel doordat het geen voorraadvat heeft. In plaats daarvan verwarmt het toestel het tapwater direct op het moment dat er vraag naar is. Dit resulteert doorgaans in een wachttijd van slechts enkele seconden voor warm water. De speerpunten van deze onderhoudsarme cv-ketel zijn een bijzonder laag energieverbruik en een van de hoogste tapwaterrendementen op de markt.

Het hoge tapwaterrendement van de Base Cube wordt bereikt door een combinatie van een unieke warmtewisselaar en een intelligente tapwater eco/comfort regeling. Dit houdt in dat het toestel de minste energie nodig heeft om tapwater te bereiden ten opzichte van concurrenten. De Itho Daalderop HR Base Cube 30/35, bijvoorbeeld, heeft een warmtecapaciteit variërend van 6,7 tot 30 kW en biedt warm water comfort volgens de CW5 standaard.

Een technisch opvallend kenmerk van de Base Cube is de weglating van een driewegklep. Door het ontwerp waarbij bepaalde onderdelen, zoals de driewegklep, zijn weggelaten, is het toestel minder gevoelig voor storingen. Dit leidt tot een verlaagde behoefte aan onderhoud en bijdraagt aan de lange levensduur die kenmerkend is voor de serie. De Base Cube Duo variant biedt hierboven nog de mogelijkheid tot zone-regelatie, een feature die verder wordt toegelicht in de volgende sectie.

Comfort Classic: Voorraadcomfort en Adaptieve Technologie

Terwijl de Base Cube inzet maakt op doorstroomefficiëntie, is de Comfort Classic een voorraadtoestel. Het verschil zit hem in het aanwezig zijn van een voorraadvat dat het tapwater continu op temperatuur houdt. Dit biedt een directe beschikbaarheid van warm water zonder wachttijd, wat voor sommige gebruikers een voorkeur is in termen van comfort. De Comfort Classic voldoet ruimschoots aan de eisen voor het HR107-keurmerk en is beschikbaar in vijf verschillende types, waarbij de keuze afhangt van de inhoud van de woning en de specifieke warmwaterwens van de gebruiker.

Een ander historisch model uit het Itho Daalderop gamma, de Aqua-Max, illustreert de nadruk die het bedrijf legde op gebruiksvriendelijkheid en toekomstbestendigheid, zelfs binnen de gassegment. De Aqua-Max was ontworpen om ruim voldoende warm water te leveren – tot 25 liter per minuut volcontinu – en beschikte over een compact ontwerp met een geïntegreerde vulinrichting.

Een kritisch technisch kenmerk van de Aqua-Max was dat deze gasadaptief was. Dit betekent dat het toestel werkte ongeacht het soort gas dat werd aangeleverd. Gezien de verwachte veranderingen in de samenstelling van het gas in Nederland in de komende jaren, vermijdt men met een gasadaptief toestel het risico dat de cv-ketel in de toekomst niet meer functioneert door "het nieuwe gas". Deze adaptiviteit was een belangrijke verkoopargument voor lange levensduur en stabiliteit in de verwarming.

Zone-Regelatie: Comfort en Energiebesparing met de Base Cube Duo

Een van de meest onderscheidende features binnen het Itho Daalderop aanbod was de zone-regelatie, standaard aanwezig in de Base Cube Duo. Een tweede cv-zone stelt gebruikers in staat om meerdere vertrekken separaat van elkaar te regelen qua temperatuur. Dit is vooral ideaal in situaties zoals kantoren, praktijken aan huis, of woningen waar delen van het huis slechts sporadisch worden gebruikt.

Wanneer bijvoorbeeld alleen de werkkamer of praktijk in gebruik is, is het energietechnisch inefficiënt om de gehele woning op temperatuur te brengen. Dankzij een tweede cv-zone kunnen diverse ruimtes apart van elkaar worden verwarmd. De energiebesparing die hierdoor wordt gerealiseerd kan oplopen tot maar liefst 24%. Bovendien voorkomt dit systeem comfortverlies in situaties met meerdere warmtebronnen. Bij het gebruik van een open haard slaat de thermostaat in de woonkamer uit, wat zonder zone-regelatie zou leiden tot het uitvallen van de verwarming in de rest van het huis en een aanzienlijke daling in comfort. Met de Base Cube Duo blijven de overige vertrekken, die op de tweede zone zijn aangesloten, aangenaam verwarmd, terwijl de woonkamer temperatuur wordt bepaald door de open haard.

Op de eerste cv-zone wordt de centrale verwarming met warmwatervoorziening aangesloten en aangestuurd door de kamerthermostaat. De tweede zone biedt flexibiliteit om andere delen van de woning anders te sturen, wat leidt tot duurzaam, energiezuinig en optimaal comfort.

Onderhoud en Levensduur: De Rol van Vuilafscheiders

De lange levensduur van Itho Daalderop ketels, zoals de Base Cube, wordt mede bepaald door de kwaliteit van de installatie en het beheer van de cv-installatie. Sinds 1 augustus 2015 moeten nieuwe cv-ketels voorzien zijn van een energiezuinige A-label pomp. Hoewel deze pomp energierendement verbetert, heeft ze een bijeffect: de magneet die in de pomp is ingebouwd trekt corrosiedeeltjes aan.

Om de levensduur van de cv-ketel aanzienlijk te verlengen, wordt door installateurs zoals Warmteservice het gebruik van een vuilafscheider, specifiek de Spirotrap MB3, aangeraden. Deze vuilvanger haalt schadelijke corrosiedeeltjes uit de cv-installatie. Voor een optimale werking moet de Spirotrap MB3 vuilvanger dichtbij de ketel worden geïnstalleerd, specifiek in de retourleiding. Het beheer van deze deeltjes is cruciaal om te voorkomen dat de A-label pomp verstopt raakt of beschadigd wordt door het magnetisch aangezette slib, wat de betrouwbaarheid van het toestel in de loop der jaren kan beïnvloeden.

Conclusie

De afsluiting van de cv-ketelproductie door Itho Daalderop in 2021 markeert niet alleen het einde van een bedrijfshoofdstuk, maar ook een symbolisch keerpunt in de Nederlandse bouw- en renovatiesector. De transition van fossiele gasketels, zoals de Base Cube en Comfort Classic, naar elektrisch gedreven warmtepompen zoals de Vincent, weerspiegelt de bredere maatschappelijke verschuiving naar duurzaamheid en de vermindering van CO2-uitstoot. De technische kenmerken van de Itho Daalderop ketels – waaronder doorstroomtechnologie, hoge tapwaterrendementen, gasadaptiviteit bij oudere modellen, en geavanceerde zone-regelatie – bieden nog steeds inzichten in wat hoogwaardig verwarmingscomfort inhoudt. Voor eigenaren van bestaande Itho Daalderop ketels blijft het beheer van de installatie, met name het gebruik van vuilafscheiders om de levensduur van A-label pompen te beschermen, essentieel voor het behoud van comfort en efficiëntie. Hoewel de productie van gas ketels is gestopt, blijft de legacy van Itho Daalderop in de installatietechniek relevant, zowel in de vorm van bestaande installaties als in de nieuwe elektrisch aangedreven oplossingen die nu in Tiel worden geproduceerd.