De transitie naar een CO₂-vrije gebouwde omgeving vraagt niet enkel om elektrificatie, maar ook om de inzet van nieuwe energiedragers die geschikt zijn voor grootschalige opslag en transport. Binnen dit landschap positioneert Remeha zich met de ontwikkeling van de waterstofketel als een cruciale schakel. Deze technologie stelt het bedrijf in staat om duurzaam opgewekte elektriciteit te converteren naar waterstof, dit door het bestaande gasnet te transporteren, en vervolgens schoon te verbranden voor het opwekken van warmte. Door deze keten te sluiten, draagt Remeha bij aan een energievoorziening die ruimte biedt voor diverse dragers, waaronder elektriciteit, warmtenetten en duurzame gassen, afgestemd op de specifieke situatie van de eindgebruiker.
De Wereldprimeur in Rozenburg
Op 25 juni startte in Rozenburg, een stadsdeel van Rotterdam, een baanbrekende pilot die als wereldprimeur wordt beschouwd: de eerste hoogrendementsketel (hr-ketel) die volledig op waterstof draait en een appartementencomplex verwarmt. Het project is geïnitieerd door Remeha, onderdeel van de BDR Thermea Group, en heeft als primair doel kennis en ervaring op te doen voor een substantiële bijdrage aan de energietransitie en het terugdringen van CO₂-uitstoot in woningen en kantoren. Waterstof wordt door Remeha gezien als dé oplossing voor de langdurige opslag van duurzame energie en biedt de mogelijkheid tot een vergaand hergebruik van het bestaande gasnetwerk.
Het project, gelegen direct naast het appartementencomplex van Ressort Wonen in Rozenburg, beslaat de volledige Power-to-Gas (P2G)-keten. Dit omvat de duurzame opwekking van elektriciteit via een nabijgelegen windmolen, de omzetting van deze elektriciteit naar pure waterstof door middel van elektrolyse, het transport via een normale gasleiding naar het ketelhuis, en de uiteindelijke verbranding in de waterstofketel voor het verwarmen van de woningen zonder CO₂-uitstoot. De ketel zelf, de Remeha Hydra, is ontwikkeld door een van de Europese R&D-competence centers van de BDR Thermea Group. De samenwerking in deze proeftuin, beheerd door netbeheerder Stedin in samenwerking met woningstichting Ressort Wonen, richt zich op het valideren van deze technologie onder reale omstandigheden.
Uitbreiding naar de Utiliteitsmarkt: Hollander Techniek
Terwijl de focus in Rozenburg lag op de residentiële sector, nam Remeha een volgende stap door de eerste 100% waterstofketel voor de utiliteitsmarkt in bedrijf te stellen. Deze installatie bevindt zich in het hoofdkantoor van Hollander Techniek in Apeldoorn, een bedrijfspand uit 1998. Voor dit specifieke pilotproject ontwikkelde Remeha als eerste producent in Nederland een waterstofketel met een hoger vermogen, geschikt voor commerciële toepassingen. Het gaat hier om de Quinta Ace H2 100%, een toestel met een vermogen tot 40 kW.
De opstelling in Apeldoorn is hybride en complex, ontworpen om te demonstreren dat waterstof een integraal onderdeel kan zijn van comfortabele en duurzame systeemoplossingen voor bedrijfspanden. Het totale systeem is energieneutraal en bestaat uit de volgende componenten:
- Een hybride warmtepomp, specifiek de Effenca MT40.
- De Remeha Quinta Ace H2 100% waterstofketel.
- Twee ondersteunende propaanketels, de Quinta Ace 45, geplaatst in een cascade-opstelling.
- Een centraal besturingsysteem, de miTera Plus systeemregelaar, die alle componenten stuurt.
De duur van dit pilotproject bij Hollander Techniek bedraagt minimaal twee jaar. Doel is om aan te tonen dat waterstof, in combinatie met andere duurzame technologieën, betrouwbaar kan worden ingezet voor het verwarmen van niet-residentiële panden.
Technologie en Integratie in Bestaande Netten
De kern van het Remeha-concept ligt in de synergie tussen duurzame opwekking en bestaande infrastructuur. Het omzetten van duurzaam opgewekte elektriciteit in waterstof via elektrolyse biedt een mechanisme voor het opslaan van energie over een langere periode. Een significant voordeel van waterstof is de ease of transport; het kan door bestaande leidingen worden vervoerd, wat de noodzaak voor kostbare netexpansie of volledig nieuwe infrastructuur verminderd.
In de proeftuin van Rozenburg wordt dit principe praktisch toegepast. De 100% duurzame waterstof, geproduceerd door een kleine elektrolyser op locatie, wordt via een normale gasleiding getransporteerd naar het ketelhuis. Het is belangrijk op te merken dat in deze specifieke opstelling warm tapwater niet door de waterstofketels wordt geproduceerd; hiervoor staat een grote aardgasketel in een apart ketelhuis. De waterstofketels hebben voorrang in de cascade-schakeling. Netbeheerder Stedin gebruikt deze locatie niet alleen om de ketels te testen, maar ook om onderzoek te doen naar het toevoegen van een herkenbare geur aan waterstof, vergelijkbaar met de geurstoffen die aan aardgas worden toegevoegd voor lek-detectie.
Internationale Ambities en Concurrentie
De activiteiten van Remeha vormen slechts een deel van een bredere, pan-Europese ontwikkeling van waterstoftechnologie. De BDR Thermea Group, actief in meer dan 100 landen, bereidt zich voor op een grootschalige uitrol. Na de Nederlandse pilot volgt later dit jaar een uitgebreide praktijkproef in het Verenigd Koninkrijk, waarbij 400 waterstofketels worden getest. Daarnaast is er sterke interesse vanuit verschillende Europese landen, waarbij samenwerking met ketenpartners wordt gezocht om de ontwikkeling van CO₂-vrije warmtebronnen te versnellen en de productie van groene waterstof (via windmolens en zonne-energie) te stimuleren.
Echter, het landschap van waterstofketels is competitief. De proeftuin Power-to-Gas in Rozenburg heeft in de loop der jaren meerdere deelnemers gekend. Remeha testte zijn Hydra-ketel daar gedurende vijf jaar. Daarna nam Intergas de plek in met de Xplore waterstofketel, om te testen hoe dit toestel presteert met 100% waterstof als energiedrager. Intergas streeft naar een waterstofcv-ketel die minder stikstof (NOx) uitstoot dan een traditionele aardgasketel; onafhankelijke metingen bevestigden een daling van de stikstofuitstoot met meer dan 98%.
Andere pilotprojecten lopen parallel, zoals het project in Wagenborgen met 33 hybride warmtepompen en een aflopende proef van Remeha in Lochem, waarbij de woningen na de test weer teruggaan naar een gasketel. Ondanks de afnemende aandacht voor waterstof als het 'Duizend-dingen-doekje' van de energietransitie in de afgelopen jaren, blijven bedrijven zoals Intergas en Remeha investeren in kennis. Intergas verwacht dat waterstof de komende vijf jaar geen grootschalige rol zal spelen in de verduurzaming van de gebouwde omgeving, maar stelt zich klaar voor het moment dat waterstof wel een structurele rol gaat vervullen.
Conclusie
De waterstofketel van Remeha vertegenwoordigt een proactieve aanpak binnen de energietransitie, gericht op het integreren van waterstof als een flexibele en opslaanbare energiedrager in de bestaande gebouwde omgeving. Door de lancering van de eerste hr-ketel voor woningen in Rozenburg en de introductie van een hoger vermogen ketel voor de utiliteitsmarkt in Apeldoorn, demonstreert Remeha de technische haalbaarheid van deze technologie. De nadruk ligt op het sluiten van de keten: van duurzame opwekking via transport naar verbruik, waarbij het bestaande gasnetwerk een sleutelrol speelt. Hoewel de grootschalige adoptie van waterstof in de gebouwde omgeving op korte termijn beperkt blijft, leggen deze pilotprojecten de technische en operationele basis voor een toekomst waarin waterstof een complementaire rol speelt naast elektriciteit en warmtenetten in de mix van duurzame warmteopwekking.