Fraké hout vergrijsd is een veelgebruikte keuze voor gevelbekleding waarbij de natuurlijke veroudering van het hout wordt omarmd. Het van nature donkerbruine Fraké hout verkleurt door de zon op natuurlijke wijze en vergrijst verder na verloop van tijd. Dit levert een robuuste en natuurlijke uitstraling van de gevel op. In de praktijk wordt Fraké zowel onbehandeld toegepast als thermisch gemodificeerd, waarbij de vergrijzing een centrale eigenschap is die zowel esthetisch als functioneel wordt ingezet. De houtsoort is afkomstig uit West-Afrika en wordt gekenmerkt door een vlamachtige tekening, soms met zwarte lijnen en pinholes.
Herkomst en basiskenmerken van Fraké
Fraké is de handelsnaam voor limba van de boom Terminalia superba uit West Afrika. Het hout heeft een warme, vlamachtige tekening met soms donkere lijnen en kleine pinholes. Onbehandeld is het beperkt duurzaam, maar het laat zich goed bewerken en wordt vooral gekozen om zijn karaktervolle uitstraling in gevels en interieurs.
Fraké is een snelgroeiende loofhoutsoort, afkomstig uit verantwoord beheerde FSC-bossen in West-Afrika. Thermisch behandeld hout van snelgroeiende soorten zoals Fraké wordt toegepast als milieuvriendelijk alternatief voor traditioneel hardhout. Het hout is namelijk niet met chemicaliën bewerkt, wat het een zeer milieuvriendelijk alternatief maakt voor traditioneel hardhout.
De karakteristieke structuur van Fraké hout is een van de belangrijkste aantrekkers. Het hout vertoont een vlamachtige tekening, zwarte lijnen en subtiele pinholes die ontstaan door minuscule insecten tijdens de groei van de boom. Deze patronen worden tijdens de verwerking van het hout volledig geëlimineerd, zodat het hout “fout-vrij” is en geschikt voor gebruik in gevelbekleding. Het foutvrije houtoppervlak heeft een vlamachtige tekening die door het veredelingsproces van Plato® wordt geaccentueerd. Kenmerkend aan sommige partijen Fraké zijn zwarte lijnen en het voorkomen van pinholes.
Thermische modificatie en duurzaamheid
Onbehandeld Fraké heeft een beperkte duurzaamheid. Na thermische modificatie verandert dit beeld radicaal. Door het hout te verhitten bij hoge temperaturen, zonder gebruik van chemicaliën, wordt de cellulosestructuur verandert zodanig dat het hout duurzaamheid klasse 1 verkrijgt. Dit betekent dat Thermo Fraké vergelijkbaar is met de meest duurzame hardhoutsoorten en dus uiterst geschikt is voor gebruik op gevels.
Fraké noir is thermisch gemodificeerd fraké. Door warmte en stoom verandert de structuur, neemt werking af en stijgt de duurzaamheid. De kleur wordt dieper en rijker, waarna het buiten geleidelijk egaal vergrijst. Fraké noir is daardoor zeer geschikt voor gevelbekleding met een lange levensduur en beperkte onderhoudsbehoefte.
Thermische modificatie tilt fraké naar een hoge duurzaamheidsklasse. In de praktijk betekent dit een levensduur van grofweg twee tot drie decennia bij juiste montage en onderhoud. De stabiliteit verbetert sterk, waardoor voegen strakker blijven en het risico op vervorming kleiner wordt dan bij onbehandeld fraké.
De thermische behandeling heeft ook invloed op de structuur en de uiterlijke eigenschappen van het hout. Het hout krijgt een egaal bruine kleur die aantrekkelijk is voor gevelbekleding. Daarnaast is het hout vormvast, wat betekent dat het minder onderhevig is aan vervorming onder invloed van vocht en temperatuur.
Duurzaam behandeld Thermo Fraké is een 100% natuurlijke optie voor gevelbekleding. Het hout is namelijk niet met chemicaliën bewerkt, wat het een zeer milieuvriendelijk alternatief maakt voor traditioneel hardhout. Daarnaast werkt Fraké van nature goed isolerend, is het na het bakproces uitstekend bestand tegen schimmels en houtrot, en is het enorm stabiel.
Vergrijzing als eigenschap
Eén van de belangrijkste eigenschappen van Thermo Fraké is dat het snel en gelijkmatig vergrijst. Dit vergrijzen is een natuurlijke reactie op blootstelling aan zonlicht en vocht, en het zorgt voor een harmonieuze uitstraling van de gevel. De vergrijzing is zowel visueel aantrekkelijk als functioneel, omdat het een extra laag vormt die de houtvezels beschermt tegen de weersinvloeden.
Kleurverlies: Zonder behandeling zal de mooie, warme bruine kleur buiten vrij snel en egaal zilvergrijs vergrijzen.
Ja, buiten vergrijst fraké onder invloed van zon en regen naar een gelijkmatige zilvergrijze tint. Hout vergrijst. Dat is iets wat alle houtsoorten doen. Dat komt, omdat hout in de tuin in de zon komt. De zon schroeit als het ware de kleur uit het hout. Hoe snel dat gaat verschilt per houtsoort.
Thermo hout staat er om bekend dat het redelijk beschermd is tegen vocht, maar niet tegen verkleuring. Sterker nog, het verkleurt razend snel! Daarom is het extra belangrijk om goed te behandelen.
Het is belangrijk om rekening te houden met het oppervlak van de planken. Fijnbezaagde oppervlakken vergrijzen sneller en gelijkmatiger dan geschaafde oppervlakken. Echter, fijnbezaagde oppervlakken zijn ook gevoeliger voor vuilhechting en algenvorming, met name in natte omgevingen.
Een van de belangrijkste eigenschappen van Thermo Fraké is dat het snel en gelijkmatig vergrijst. Deze vergrijzing is een natuurlijke reactie op blootstelling aan zonlicht en vocht en zorgt voor een subtiele, esthetische uitstraling. Het is mogelijk om de gevel onbehandeld te laten, waarbij het hout volledig vergrijst. In andere gevallen kan een behandeling aangebracht worden om de vergrijzing te vertragen of te beïnvloeden.
Platowood kan zonder afwerking worden toegepast en zal dan onder invloed van zonlicht, weer en wind op een natuurlijke wijze verweren. Dit tast de duurzaamheid van het hout niet aan, maar het houtoppervlak zal op den duur een zilvergrijze tint verkrijgen. Gedurende de periode van verwering kan het houtoppervlak een enigszins vlekkerig aanzien hebben. Dit kan worden versterkt door de hechting van vuil en/of aerosolen op het houtoppervlak.
Productvarianten en afwerking
Fraké wordt in de markt gebracht onder verschillende veredelingsconcepten. Bij Plato is het hout verkrijgbaar in diverse kleuren:
- Platowood: naturel toe te passen, vergrijst egaal
- Plato Weathered Color: ook vooraf vergrijsd verkrijgbaar
- Plato Color: in vele kleuren leverbaar
Het kan ook met brandvertragende middelen behandeld worden.
In projecttoepassingen wordt Fraké vaak als natuurlijk vergrijsd toegepast zonder kleursysteem. Fiduna Fraké - Natuurlijk vergrijsd wordt aangeboden als vierzijdig geschaafd S4S. De beschikbare afmetingen zijn 20x66 mm en 20x140 mm. Het betreft geen kleursysteem, dus de natuurlijke vergrijzing is het uitgangspunt.
Het van nature donkerbruine Fraké hout, is door de zon op natuurlijke wijze verkleurd en zal nog verder vergrijzen. Dit zorgt voor een robuuste en natuurlijke uitstraling van de gevel.
Voor een behoud van de warme kleur is behandeling mogelijk. Wil je de warme, donkere kleur van thermo fraké behouden, kies dan voor een kwalitatieve buitenolie of beits met UV bescherming en onderhoud deze periodiek.
Het toepassen van een afwerking heeft het voordeel dat het het onderhoud van de gevel vermindert. Echter, het is belangrijk om rekening te houden met de garantie- en onderhoudstermijn van de afwerking. In sommige gevallen is het aan te bevelen om een proefmonster te laten maken voordat de afwerking op de gevel wordt aangebracht. Dit zorgt ervoor dat de uiteindelijke uitstraling van de gevel voldoet aan de verwachtingen.
Er zijn verschillende opties beschikbaar, zoals WoodCream en DuroGrit. WoodCream is een waxcoating die het hout beschermt tegen weer en wind, zelfreinigend werkt en een natuurlijke, egale afwerking geeft. DuroGrit is een olie-afwerking die diep in het hout doordringt, hoge slijtvastheid biedt en de houtstructuur op een fraaie manier benadrukt.
Het lastige bij thermisch gemodificeerd hout is, dat niet alle behandelingen effectief zijn. De oplossing bij verkleuring is bij hout olie of beits. Thermo hout is redelijk beschermd tegen vocht, maar niet tegen verkleuring.
Onderhoud en reiniging
Het schoonmaken van Platowood waarop zich algen of oppervlakteschimmels hebben gevestigd, kan eenvoudig worden uitgevoerd met behulp van bijvoorbeeld een hogedrukspuit.
Aandachtspunten bij afwerking:
- Het af te werken houtoppervlak dient schoon, droog, stof- en vetvrij te zijn
- Alleen RVS schroeven en geringde nagels gebruiken
Voor het behoud van de kleur is periodiek onderhoud nodig. Sommige mensen vinden het snel vergrijzen juist mooi, de meerderheid echter niet. Zij willen een mooie kleur behouden. Maar hoe doet u dat? Dat kan het beste met een olie.
Montage en verwerking
Thermisch gemodificeerd Fraké vraagt om zorgvuldige verwerking vanwege de veranderde eigenschappen van het hout.
Eigenschappen & toepassingen van duurzaam behandeld Thermo Fraké omvatten een 100% natuurlijke optie voor gevelbekleding. Daarnaast werkt Fraké van nature goed isolerend, is het na het bakproces uitstekend bestand tegen schimmels en houtrot, en is het enorm stabiel. Dit maakt het een zeer geliefde keuze voor strakke, open gevelbekleding of verticale lamellen. Deze veelzijdige houtsoort is echter ook perfect geschikt voor het bekleden van bergingen, geluidsschermen, wanden binnenshuis, of als een in het oog springende erfafscheiding.
Montage & verwerkingstips:
- Voorboren is verplicht: Omdat thermisch gemodificeerd hout brozer is, is voorboren cruciaal. Doe je dit niet, dan is de kans op splijten of scheuren van de planken tijdens de montage erg groot.
- Bevestigingsmateriaal: Gebruik altijd hoogwaardige RVS-schroeven of RVS-bolkopspijkers A2 of A4 met een zwarte of blanke kop. Verzinkt staal gaat roesten en veroorzaakt lelijke zwarte vlekken in het hout.
- Voorzichtig verwerken: Omdat de randen iets brozer zijn, moet je oppassen met stoten of laten vallen van de planken om splinteren te voorkomen
Het kan daardoor sneller splijten bij onvoorzichtig monteren.
| Eigenschap | Thermo Fraké |
|---|---|
| Oorsprong | Terminalia superba, West Afrika, FSC-bossen |
| Duurzaamheidsklasse na modificatie | Klasse 1 |
| Levensduur praktijk | grofweg twee tot drie decennia bij juiste montage en onderhoud |
| Kleur na modificatie | egaal bruin, dieper en rijker |
| Vergrijzing | snel en gelijkmatig naar zilvergrijs |
| Stabiliteit | vormvast, minder vervorming door vocht en temperatuur |
| Isolatie | werkt van nature goed isolerend |
| Product | Kenmerk vergrijzing |
|---|---|
| Platowood | naturel toe te passen, vergrijst egaal |
| Plato Weathered Color | vooraf vergrijsd verkrijgbaar |
| Plato Color | in vele kleuren leverbaar |
| Fiduna Fraké Natuurlijk vergrijsd | geen kleursysteem, 20x66 mm & 20x140 mm, S4S |
| Behandeloptie | Werking |
|---|---|
| WoodCream | waxcoating, beschermt tegen weer en wind, zelfreinigend, natuurlijke egale afwerking |
| DuroGrit | olie-afwerking, dringt diep in, hoge slijtvastheid, benadrukt houtstructuur |
| Buitenolie / beits met UV bescherming | behoudt warme donkere kleur bij periodiek onderhoud |
Conclusie
Fraké hout vergrijsd combineert een karaktervolle uitstraling met een bewezen duurzaamheid wanneer het thermisch wordt gemodificeerd. De natuurlijke vergrijzing naar een zilvergrijze tint is geen kwaliteitsverlies maar een ingebouwde eigenschap die zowel esthetisch als functioneel werkt. Thermo Fraké verkrijgt duurzaamheid klasse 1, is vormvast, bestand tegen schimmels en houtrot en biedt in de praktijk een levensduur van grofweg twee tot drie decennia.
De keuze tussen natuurlijk vergrijzen en kleurbehoud bepaalt de afwerking. Onbehandeld Platowood of Fiduna Fraké Natuurlijk vergrijsd vergrijst egaal onder invloed van zon, weer en wind. De vergrijzing verloopt sneller bij fijnbezaagde oppervlakken en kan in de verweringfase vlekkerig ogen door vuil- en aerosolaanh Walton. Reinigen met een hogedrukspuit is mogelijk.
Wie de warme bruine kleur wil behouden, kiest voor een kwalitatieve buitenolie of beits met UV bescherming en onderhoudt deze periodiek. Afwerkingen als WoodCream en DuroGrit verminderen onderhoud en beïnvloeden de uitstraling. Montage vraagt aandacht voor voorboren, gebruik van RVS bevestiging A2 of A4 en voorzichtig verwerken vanwege de brozer wordende randen van thermisch gemodificeerd hout.
De combinatie van natuurlijke vergrijzing, lage onderhoudsbehoefte na veroudering en een stabiele, milieuvriendelijke grondstof maakt Fraké een robuuste keuze voor gevelbekleding, lamellen, erfafscheidingen en binnenwanden. De uitstraling evolueert met de tijd, van egaal bruin naar een harmonieuze zilvergrijze gevel die beschermt tegen weersinvloeden.