Het bekleden van een gevel met houten latten is een techniek die zowel esthetische als constructieve voordelen biedt. Hout geeft een warme, natuurlijke uitstraling en maakt een moderne look mogelijk zonder het authentieke karakter te verliezen. De mogelijkheden met houten latten gevelbekleding zijn eindeloos qua kleurtinten, houtsoorten, uitvoeringen en afwerkingen. Voor het plaatsen van houten latten gevelbekleding is het verstandig om vooraf inzicht te hebben in de zaken die bij deze soort gevelbekleding komen kijken.
Waarom kiezen voor houten latten gevelbekleding
Er zijn verschillende redenen waarom gekozen wordt voor houten latten gevelbekleding. Het authentieke karakter van hout creëert een warme en natuurlijke uitstraling die bij vrijwel elke interieurstijl past. Hout is een veelzijdig materiaal waardoor verschillende houtsoorten met meerdere structuren, kleurtinten en afwerkingen kunnen worden toegepast. Houten latten gevelbekleding is gemakkelijk te plaatsen en te repareren en behoort tot de meest betaalbare opties binnen gevelbekleding.
De veelzijdigheid zit in de manier van aanbrengen. De meest populaire optie is een parallelvorm, maar velen gaan steeds vaker voor houten latten gevelbekleding geplaatst in een rechthoekige vorm. Laat je de houten latten horizontaal plaatsen aan de gevel, dan creëer je op deze wijze een optisch vergrotend effect dan bij een verticale plaatsing. Met de verschillende uitvoeringen kunnen unieke en speelse effecten worden gecreëerd waardoor de woning een moderne look krijgt.
Mogelijkheden van plaatsing en profiel
Houten latten gevelbekleding kan op meerdere manieren worden geplaatst. Naast de klassieke parallelle verdeling wordt steeds vaker gekozen voor een rechthoekig raster. De horizontale plaatsing vergroot de gevel optisch, verticale plaatsing accentueert de hoogte.
Voor een goede luchtstroom achter de bekleding worden speciaal geprofileerde houten latten met ventilatieprofiel toegepast. Deze ventilatielatten zorgen voor een verbeterde luchtstroom en voldoende beluchting. Hierdoor kan zich geen vocht ophopen achter het hout. Voor de achterconstructie van een houten gevelbekleding zijn ventilatielatten bedoeld, ze vormen het regelwerk waarop de latten worden bevestigd.
Voor een strakke afwerking bestaan er naast constructielatten ook diverse hoeklatten, afwerklatten en afdeklatten. Met een hoeklat kunnen de randen en hoeken van een gevelbekleding, vlonder, terras of schutting mooi en strak worden afgewerkt. U-vormige afwerklatten zijn ideaal voor het mooi afwerken van een schutting aan de bovenzijde en zijn zeer populair. Afdeklatjes zijn voorzien van een sponning, uitsparing of inkeping, zodat ze mooi over de rabatdelen geplaatst kunnen worden.
Open gevelbekleding met bijvoorbeeld rhombus of b-fix profiel wordt vaak uitgevoerd met zwarte latten. Deze zwarte latten zijn speciaal voor open gevelbekleding ontwikkeld.
Geschikte houtsoorten voor gevel latten
De keuze van de houtsoort hangt af van uitzicht, uitstraling, duurzaamheid, levensduur en onderhoud. Welbekende soorten voor houtlatten gevelbekleding zijn vooral hardhout en thermowood oftewel thermisch behandeld hout.
De meest bekende houtsoorten zijn onder andere:
- padoek
- merbau
- afrormosia
- thermo fraké
- bamboe
- grenen
- eiken
- red cedar
- composiet
- en nog veel meer
Hardhout biedt een lange levensduur en een warme kleur. Thermowood is thermisch behandeld hout met een verbeterde weerstand tegen vocht en een stabiele structuur. Bamboe en composiet zijn alternatieven die qua uitstraling en eigenschappen verschillen per toepassing.
| Houtsoort categorie | Voorbeelden | Kenmerk |
|---|---|---|
| Hardhout | padoek, merbau, afrormosia, eiken, red cedar | Hoge dichtheid, lange levensduur, natuurlijke duurzaamheid |
| Thermisch hout | thermo fraké | Thermisch behandeld, stabiel, grijze verkleuring |
| Naaldhout | grenen, vuren | Prijsvoordelig, geschikt voor constructie, vereist behandeling |
| Alternatief | bamboe, composiet | Duurzaam, onderhoudsarm, kleurvast |
Binnen versus buiten toepassingen
Houten latten worden zowel binnen als buiten toegepast, met een duidelijk verschil in behandeling.
Voor binnen vindt je een ruime collectie onbehandelde vuren latten. Onbehandeld vurenhout is ideaal geschikt voor binnen, met name voor constructie-, stijl- en regelwerk voor vloeren, wanden en kapconstructies. Deze houten latten zijn prettig in gebruik, eenvoudig te bewerken en bevestigen en zeer prijsvoordelig, echter niet geschikt voor buiten.
Speciaal voor buiten vindt je een gerichte collectie geïmpregneerde latten, waaronder naast vuren ook grenen latten. Geïmpregneerd hout staat bekend als duurzaam tuinhout met veelal duurzaamheidsklasse 3 met een levensduur van 10 tot 15 jaar. Het impregneren beschermt de houten tuinlatten tegen weersinvloeden, schimmels en insecten. Dit is ideaal als constructie latjes voor buiten.
Voor een houten lat voor open gevelbekleding wordt geadviseerd om te kiezen voor zwarte latten. Deze zijn zowel zwart geïmpregneerd met een grondlaag als zwart gebeitst met een afwerklaag verkrijgbaar.
Afmetingen en typen latten voor constructie
Voor dakconstructies en regelwerk worden specifieke afmetingen gebruikt.
De panlatten worden horizontaal via de tengels verticaal op het dakbeschot geplaatst. De panlat draagt hierbij de dakpannen en de tengels zorgen voor voldoende ventilatie en een correcte afwatering. Voor een panlat worden houten latten van 24x38 mm, 25x38 mm, 28x45 mm en 22x50 mm gebruikt. De meest bekende afmetingen van tengels zijn 11x36 mm en 16x45 mm.
Voor een rachel oftewel een raamwerk of regelwerk van houten latten worden met name vuren latten en grenen latten gebruikt. Deze zijn zowel onbehandeld voor binnen als geïmpregneerd voor buiten verkrijgbaar. Voor optimaal gemak wordt geadviseerd om te kiezen voor een schaaf lat, oftewel een geschaafde houten lat. Hierbij is de lat relatief vlak, maatvast en recht, wat prettig werkt bij montage.
Voor- en nadelen van houten latten gevelbekleding
Bij het maken van een keuze voor het bekleden van de gevel met houten latten moeten voordelen en nadelen worden afgewogen.
Voordelen:
- Met een gevelbekleding van houten latten ontstaat een warme uitstraling en een moderne look
- Het pand is beter beschermd wanneer de gevel met houten latten wordt bekleed
- Houten latten zijn duurzaam en milieuvriendelijk, zeker als hout afkomstig is uit duurzaam verantwoorde bossen
- Er is een groot aanbod aan houtsoorten, structuren en afwerkingen
- Houten latten gevelbekleding is vrij eenvoudig te plaatsen en gemakkelijk te vervangen
- Bij houten latten gevelbekleding kan worden uitgegaan van een optimale isolatiewaarde, zowel akoestisch als thermisch
- Hout is onderhoudsvrij en de houten latten vergrijzen na verloop van tijd. Deze vergrijzing geeft het pand extra karakter
- Gevelbekleding van houten latten kost niet veel geld, zeker niet in vergelijking met andere gevelbekledingssoorten
- Houten latten zijn 100 procent recyclebaar
Nadelen:
- Het vergrijzingsproces van houten latten geeft extra karakter, maar wordt door sommigen juist als niet mooi beschouwd. In dat geval wordt gekozen voor het aanbrengen van een speciale beits ter bescherming van de toplaag
- Hout kan zeer milieu onvriendelijk zijn als wordt gekozen voor hardhout afkomstig uit regenwouden waar bomen voor moeten worden gekapt
- Hout is gevoelig voor luchtvervuiling
- Hout is brandbaar
| Aspect | Voordeel | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Esthetiek | Warme, natuurlijke uitstraling, modern | Vergrijzing kan gewenst of ongewenst zijn |
| Installatie | Gemakkelijk te plaatsen en te vervangen | Regelwerk en ventilatie vereist kennis |
| Duurzaamheid | Recyclebaar, isolerend | Herkomst hardhout, brandbaarheid |
| Kosten | Betaalbaar | Afhankelijk van houtsoort en afmetingen |
Kostenbepaling
De kosten die komen kijken bij het bekleden van de gevel met houten latten hangen af van meerdere zaken. De prijs wordt bepaald door het merk van het hout, het soort hout dat wordt gebruikt, de huidige staat van de gevel, de oppervlakte van de gevel, de afmetingen van de houten latten, de bereikbaarheid, de moeilijkheidsgraad en of een expert wordt ingehuurd voor de klus of niet.
De keuze voor hardhout of thermowood, de noodzaak van ventilatielatten, hoeklatten en afwerklatten en de keuze tussen onbehandeld, geïmpregneerd of gebeitst materiaal beïnvloeden het totaalplaatje. Een eenvoudige parallelle bekleding met geïmpregneerd grenen is prijsvoordelig, terwijl een open gevelbekleding met zwarte latten en een achterconstructie van ventilatielatten een hogere investering vraagt.
Conclusie
Gevelbekleding met houten latten combineert een warme natuurlijke uitstraling met een praktische toepassing. De keuze uit hardhout, thermowood, geïmpregneerd naaldhout of composiet maakt het mogelijk om een gevel af te stemmen op esthetiek, budget en levensduur. De juiste plaatsing, horizontaal of verticaal, parallel of in een rechthoekig patroon, bepaalt het visuele effect. Een goede achterconstructie met ventilatielatten voorkomt vochtophoping en verlengt de levensduur.
De voordelen van eenvoudige montage, goede isolatie, recyclebaarheid en een breed assortiment afwerkingen maken houten latten een populaire keuze. Tegelijkertijd vraagt de vergrijzing, de gevoeligheid voor luchtvervuiling en de brandbaarheid om bewuste materiaalkeuze en eventuele behandeling met beits. Bij buitengebruik is geïmpregneerd hout met een levensduur van 10 tot 15 jaar een prijs-kwaliteit keuze, terwijl voor binnen onbehandelde vuren latten volstaan.
Met aandacht voor houtsoort, profiel, afmetingen en afwerking ontstaat een duurzame, strakke geveloplossing die zowel functioneel als esthetisch waardevol is.