Gevelbekleding met houten latjes is een van de meest gekozen oplossingen voor een warme en natuurlijke uitstraling aan de buitenzijde van een woning. De keuze voor houten latten biedt eindeloze mogelijkheden qua kleurtinten, houtsoorten, uitvoeringen en afwerkingen en maakt een gevel zowel esthetisch als functioneel. Voor een weloverwogen keuze is het van belang vooraf kennis te nemen van de zaken die bij deze soort gevelbekleding komen kijken, van materiaalkeuze tot plaatsing en langdurig onderhoud.
Waarom kiezen voor houten latten gevelbekleding
Er zijn verschillende redenen waarom je voor houten latten gevelbekleding zou moeten kiezen. Denk zo vooral aan de warme en de natuurlijke uitstraling die je creëert dankzij het authentieke karakter van hout, die bij vrijwel elke interieurstijl past. Daar komt nog bij dat hout een veelzijdig materiaalsoort is waardoor je verschillende houtsoorten uit kunt kiezen met meerdere structuren, kleurtinten en afwerkingen. Houten latten gevelbekleding is overigens gemakkelijk te plaatsen en te repareren en daarnaast is deze soort gevelbekleding één van de meest betaalbare opties.
Het materiaal draagt bij aan een moderne look en een optisch vergrotend effect wanneer de latten horizontaal worden geplaatst. Verticale plaatsing is eveneens mogelijk. Met de verschillende uitvoeringen kan unieke en speelse effecten worden gecreëerd waardoor de woning een moderne look krijgt.
Mogelijkheden voor plaatsing en uitvoering
Houten latten gevelbekleding kan op meerdere manieren worden geplaatst. De meest populaire optie is een parallelvorm, maar velen gaan steeds vaker voor houten latten gevelbekleding geplaatst in een rechthoekige vorm.
De meest bekende houtsoorten die worden toegepast zijn padoek, merbau, afrormosia, thermo fraké, bamboe, grenen, eiken, red cedar, composiet en nog veel meer.
| Plaatsingsvorm | Effect |
|---|---|
| Parallel | Meest populair, strakke lijnen |
| Rechthoekig | Steeds vaker gekozen voor speelse patronen |
| Horizontaal | Optisch vergrotend effect |
| Verticaal | Klassieke hoogte-accentuering |
Voor een gevelbekleding is een ventilatie achter de latten essentieel. Daarvoor worden speciaal geprofileerde houten latten met ventilatie profiel gebruikt voor een verbeterde luchtstroom en voldoende beluchting. Hierdoor kan zich geen vocht ophopen achter het hout.
Zwarte latten zijn speciaal voor een open gevelbekleding met bijv. rhombus of b-fix profiel. Deze zwarte latten zijn zowel zwart geïmpregneerd als zwart gebeitst verkrijgbaar.
Afwerklatten en constructieve details
Naast constructielatten, oftewel houten latten voor een constructie regelwerk, zijn er diverse hoeklatten, afwerklatten en afdeklatten. Met een hoeklat kunnen de randen en hoeken van een vlonder, terras, schutting, buitenwand en gevelbekleding mooi en strak worden afgewerkt.
U-vormige afwerklatten zijn ideaal voor het mooi afwerken van een schutting aan de bovenzijde. Afdeklatjes zijn voorzien van een sponning, uitsparing of inkeping, zodat ze mooi over de rabatdelen geplaatst kunnen worden.
Voor dakconstructies worden panlatten horizontaal via de tengels verticaal op het dakbeschot geplaatst. Panlatten dragen de dakpannen en tengels zorgen voor voldoende ventilatie en correcte afwatering.
| Onderdeel | Bekende afmetingen |
|---|---|
| Panlat | 24x38 mm, 25x38 mm, 28x45 mm, 22x50 mm |
| Tengels | 11x36 mm, 16x45 mm |
Rachels, oftewel houten latten voor een rachel regelwerk, zijn met name vuren latten en grenen latten, zowel onbehandeld voor binnen als geïmpregneerd voor buiten verkrijgbaar. Een schaaf lat, oftewel een geschaafde houten lat, biedt een relatief vlakke, maatvaste en rechte lat.
Geschikte houtsoorten
Er zijn verschillende soorten houtlatten op de markt waarmee de gevel kan worden bekleed. De keuze hangt af van uitzicht, uitstraling, duurzaamheid, levensduur en onderhoud. Welbekende soorten voor houtlatten gevelbekleding zijn vooral hardhout en thermowood oftewel thermisch behandeld hout.
De meest bekende houtsoorten zijn onder andere padoek, merbau, afrormosia, thermo fraké, bamboe, grenen, eiken, red cedar, composiet en nog veel meer.
Hout voor binnen en buiten
Of het nu gaat om houten latten voor binnen of voor buiten, de keuze is bepalend voor de levensduur.
Binnen wordt een ruime collectie onbehandelde vuren latten gebruikt. Onbehandeld vurenhout is ideaal geschikt voor binnen, met name voor constructie, stijl en regelwerk voor vloeren, wanden en kapconstructies. Deze houten latten zijn prettig in gebruik, eenvoudig te bewerken en bevestigen en zeer prijsvoordelig, echter niet geschikt voor buiten.
Voor buiten is er een gerichte collectie geïmpregneerde latten, waaronder naast vuren ook grenen latten. Geïmpregneerd hout staat bekend als duurzaam tuinhout, veelal duurzaamheidsklasse 3 met een levensduur van 10 tot 15 jaar. Het impregneren beschermt de houten tuinlatten tegen weersinvloeden, schimmels en insecten.
| Toepassing | Houtsoort | Kenmerk |
|---|---|---|
| Binnen onbehandeld | Vuren | Prijsvoordelig, eenvoudig te bewerken |
| Buiten geïmpregneerd | Vuren, grenen | Duurzaamheidsklasse 3, 10-15 jaar |
| Gevel hardhout | Padoek, merbau, afrormosia | Hoogwaardige uitstraling |
| Thermisch behandeld | Thermo fraké | Thermowood, duurzaam |
Voordelen en nadelen van houten latten gevelbekleding
Bij het maken van een keuze voor het bekleden van de gevel moeten alle voordelen en nadelen worden afgewogen.
Voordelen:
- Met een gevelbekleding van houten latten zorg je voor het creëren van een warme uitstraling en een moderne look.
- Je pand is beter beschermd als je de gevel bekleed met houten latten.
- Houten latten zijn duurzaam en milieuvriendelijk, zeker als je voor hout kiest dat afkomstig is uit duurzaam verantwoorde bossen.
- Er is een groot aanbod aan houtsoorten, structuren en afwerkingen.
- Houten latten gevelbekleding is vrij eenvoudig te plaatsen en ook gemakkelijk te vervangen.
- Je kunt bij houten latten gevelbekleding uitgaan van een optimale isolatiewaarde, zowel akoestisch als thermisch.
- Hout is onderhoudsvrij en de houten latten vergrijzen na verloop van tijd. Deze vergrijzing geeft het pand extra karakter.
- Gevelbekleding van houten latten kost niet veel geld, zeker niet als je de kosten vergelijkt met andere gevelbekledingssoorten.
- Houten latten zijn 100% recyclebaar.
Nadelen:
- Het vergrijzingsproces van houten latten geeft extra karakter, maar wordt door sommigen als niet mooi beschouwd en men kiest voor het aanbrengen van een speciale beits ter bescherming van de toplaag.
- Hout kan zeer milieu onvriendelijk zijn als er wordt gekozen voor hardhout dat afkomstig is uit regenwouden waar bomen voor gekapt moeten worden.
- Hout is gevoelig voor luchtvervuiling.
- Hout is brandbaar.
| Categorie | Kenmerken |
|---|---|
| Esthetisch | Warme uitstraling, moderne look, vergrijzing geeft karakter |
| Praktisch | Eenvoudig te plaatsen en te vervangen, optimale akoestische en thermische isolatiewaarde |
| Duurzaamheid | Duurzaam en milieuvriendelijk bij verantwoord bosbeheer, 100% recyclebaar, onderhoudsvrij |
| Kosten | Betaalbaar ten opzichte van andere gevelbekledingssoorten |
| Risico's | Vergrijzing, mogelijke milieubelasting bij onverantwoord hardhout, gevoelig voor luchtvervuiling, brandbaar |
Kosten en uitvoering
De kosten die komen kijken bij het bekleden van de gevel met houten latten hangen af van meerdere zaken, zoals het merk van het hout, het soort hout dat er wordt gebruikt, de huidige staat van de gevel, de oppervlakte van de gevel, de afmetingen van de houten latten, de bereikbaarheid, de moeilijkheidsgraad en of je een expert inhuurt voor de klus of niet.
De keuze voor houtsoort bepaalt sterk de prijs. Hardhout en thermowood liggen hoger dan grenen of geïmpregneerd vuren. De afmetingen van de latten, de noodzaak voor ventilatielatten achter de bekleding en de keuze voor aanvullende hoeklatten, afwerklatten en afdeklatten beïnvloeden het materiaalverbruik.
Voor een optimale levensduur is een correcte achterconstructie met ventilatielatten noodzakelijk om vochtophoping te voorkomen. Dit geldt zowel voor gesloten als voor open gevelbekledingssystemen.
Conclusie
Gevelbekleding met houten latjes combineert een warme natuurlijke uitstraling met een breed scala aan technische en esthetische mogelijkheden. De keuze tussen parallel en rechthoekig, horizontaal of verticaal plaatsen, hardhout of thermowood, geïmpregneerd grenen of onbehandeld vuren, bepaalt de uiteindelijke look en de levensduur.
De voordelen zijn duidelijk: een moderne look, betere bescherming van de constructie, goede isolatiewaarde, eenvoudige plaatsing en vervanging, en een grote variatie in houtsoorten en afwerkingen. Daarbij zijn houten latten betaalbaar, onderhoudsvrij en recyclebaar. De vergrijzing die optreedt geeft het pand karakter, maar kan ook worden beperkt met beits.
De nadelen vragen om bewust materiaalgebruik. Onverantwoord gewonnen hardhout kan een negatieve milieu-impact hebben, hout is gevoelig voor luchtvervuiling en brandbaar. De kosten zijn afhankelijk van houtsoort, oppervlakte, staat van de gevel en de gekozen uitvoering.
Voor een duurzame oplossing wordt geadviseerd om te kiezen voor hout uit duurzaam verantwoord beheer, een ventilatieprofiel achter de gevelbekleding toe te passen en bij buitengebruik te werken met geïmpregneerde of thermisch behandelde latten. Met de juiste voorbereiding en materiaalkeuze levert houten latten gevelbekleding een langdurige, esthetisch aantrekkelijke en functionele oplossing.