Rabatdelen zijn oorspronkelijk houten delen met messing en groef en een profilering die onder andere voor schuttingen en buitengevels gebruikt wordt. Ze worden het meest toegepast als houten gevelbekleding. Traditioneel worden rabatdelen voornamelijk horizontaal toegepast als buitenbetimmering. Verticaal kan ook, dan heeft de naam channelsiding. Naast buitenbetimmering wordt het ook gebruikt voor tuinwanden, schuttingen of tuinhuisjes. Met rabatdelen is het mogelijk om snel dichte wanden te maken in de tuin. Bij het bekleden van een gevel is het belangrijk dat rabatdelen genoeg ruimte krijgt voor enige werking. In de praktijk gaat dit geregeld fout. Dat zorgt voor onnodige kosten en een korte levensduur. Rabatdelen vragen om een juiste behandeling.
Wat zijn rabatdelen en hoe werken ze verticaal
Een rabatdeel is oorspronkelijk een houten deel met messingen groef en een profilering. Vaak worden rabatdelen onzichtbaar bevestigd aan de ondergrond. De ondergrond bestaat meestal uit verticale latten bij horizontale bevestiging en horizontale regels bij verticale bevestiging. Door het duurzame karakter wordt tegenwoordig vaak hardhout toegepast.
Bij verticale montage ligt de onderconstructie horizontaal. De rabatdelen worden dan op regels bevestigd. De afstand tussen de palen ligt meestal rond de 200 centimeter. Bij langere afstanden is extra regelwerk nodig voor stevigheid. Zorg ervoor dat de constructie goed ondersteund wordt. Dit voorkomt doorbuigen van de planken.
Rabatdelen worden meestal horizontaal aangebracht, maar kunnen ook verticaal worden aangebracht. Door te kiezen voor rabatdelen kunnen gevels en dakkapellen op stijlvolle wijze snel en gemakkelijk bekleed worden. Een horizontale houten gevelbekleding is van oudsher de traditionele wijze met als hoofdreden een optimale afwatering. Omdat dit zo normaal is, oogt een houten gevelbekleding verticaal ook meteen al bijzonder en eigentijds en wordt de gevelbekleding meteen voorzien van een extra modern accent.
Categorieën en toepassingen van rabatdelen
Rabatdelen worden ingedeeld op basis van montage en toepassing.
Horizontale montage Rabatdelen zijn geschikt voor een wand van een overkapping of voor een schutting. Dit zijn stapelbare planken en worden ook wel potdekselplanken genoemd. Denk aan mes en groef en halfhouts rabatdelen of aan planken met Zweedse of Deense profielen.
Verticale montage Het verticaal monteren van rabatdelen is zeer geschikt voor een wand van een overkapping of een schutting. Door de rabatdelen verticaal te monteren, lijkt de tuin optisch groter dan wanneer rabatdelen horizontaal worden gemonteerd. Halfhouts rabatdelen en channelsiding planken zijn zeer geschikt voor verticale montage.
Dakbeschot Voor een terrasoverkapping of een kapschuur kan dakbeschot mes en groefplanken worden gebruikt. Deze rabatdelen hebben afgeschuinde hoekjes en worden daarom ook vellingdelen genoemd. Deze mes en groef planken zijn zowel voor een dak als voor wandbekleding geschikt.
Open gevelbekleding Om open gevelbekleding te monteren met rabatdelen, kunnen ze zowel horizontaal als verticaal worden gemonteerd. Rhombus profielen zijn hiervoor erg geschikt. Let op dat bij het monteren met deze Rhombus profielen minimaal 5 mm tussenruimte wordt aangehouden.
Profielen die geschikt zijn voor verticale montage
De meeste rabatdelen die geschikt zijn voor een verticale gevelbekleding zijn modernere rabat profielen. Daarnaast zijn de meeste mes en groef rabatdelen ook geschikt voor een verticale montage.
| Profiel | Typische toepassing verticaal | Kenmerk |
|---|---|---|
| Channelsiding | Verticale gevelbekleding en schutting | Kanaalvormige profilering, oorspronkelijk voor horizontale afwatering, ook verticaal bruikbaar |
| Halfhouts rabatdeel | Schutting en overkapping wand | Geschikt voor verticale montage, optisch grotere tuin |
| Rhombus profiel | Open gevelbekleding | Zowel horizontaal als verticaal verwerkbaar, strak lijnenspel |
| B-fix profiel | Moderne gesloten gevel | Verdekte schroefmontage via B-fix clips, geen schroeven zichtbaar |
| Dubbele rhombus | Open gevelbekleding | Modern accent, combinatie van natuurlijk hout met strak lijnenspel |
| Blokprofielen enkel dubbel triple | Verticale gevelbekleding | Modernere uitstraling |
| Mes en groef | Gevel en dakbeschot | Ook verticaal bruikbaar, channelsiding en oh rabat voorbeelden |
Bij verticale montage is de keuze tussen horizontaal en verticaal afhankelijk van de uitstraling die gewenst is. Horizontaal geeft vaak een klassiek effect, terwijl verticaal juist moderner oogt. Beide opties zijn mogelijk.
Materialen voor verticale rabatdelen
Rabatdelen zijn verkrijgbaar in allerlei soorten, structuren en stijlen. Zo kan gekozen worden tussen houten rabatdelen en kunststof rabatdelen en is er keuze uit verschillende rabatstijlen, zoals Zweeds rabat of dubbelrabat.
Houten rabatdelen zijn oorspronkelijk houten planken, die door middel van een groef en een messing gemakkelijk in elkaar geschoven kunnen worden. Houten rabatdelen zijn verkrijgbaar in verschillende stijlen, hebben een natuurlijke uitstraling en geven een woning, chalet, schuur of bedrijfspand een authentieke, klassieke uitstraling. Houten rabatdelen hebben als nadeel dat ze veel onderhoud vergen.
Bij kunststof rabatdelen hebben de messing en de groef geen beschermende functie tegen regenwater meer, maar vormen wel een handig kliksysteem wat het monteren nog gemakkelijker maakt. Bij kunststof rabatdelen is er keuze uit verschillende structuren. Van rabat met een houtlook tot rabat met een glad oppervlak en of rabat met een betonlook, de mogelijkheden zijn eindeloos.
Kunststof rabatdelen zijn ongevoelig voor schimmels en bacteriën. Ook zijn er rabatdelen van het brandveilige vezelcement. Rabatdelen zijn in verschillende soorten, maten en RAL-kleuren leverbaar, voor horizontaal en verticaal gebruik, desnoods diagonaal, met en zonder lucht in het inwendige, glad of met een houtnerf, enkel of dubbel rabatdeel.
Omdat de term rabatdeel een wat ouderwetse klank heeft, worden ze vaak gevelpanelen genoemd.
Bij houten gevelbekleding geldt:
- onbehandeld gaat het hout vaak vergrijzen
- verkleuring door de zon gaat meestal niet gelijkmatig over het gehele vlak van de gevel waardoor een lelijk of anderszins ongewenst totaalbeeld ontstaat. De zon komt moeilijk onder dakranden, raamdorpels, overstekken en achter bomen
- sommige houtsoorten werken vaak meer dan andere. Gevolg: scheuren, openingen, krom trekken, scheluw
Houtsoorten voor verticale gevelbekleding
In de zoektocht naar de juiste verticale houten gevelbekleding is de specifieke houtsoort van grote invloed op het eindresultaat.
Beschikbare houtsoorten voor verticale rabatdelen zijn:
- eikenhout
- douglas
- lariks
- thermowood houtsoorten zoals fraké, ayous, vuren, grenen en essen
- hardhout soorten zoals padouk, cumaru, ipé, afrormosia en meer
Wilt u een moderne gevelbekleding combineren met een landelijke look dan is eikenhout een mooie keuze.
Voor een open gevelbekleding van hout wordt normaal gesproken een zwart regelwerk met UV bestendige zwarte bouwfolie toegepast.
Bevestiging en aandachtspunten bij verticale montage
Rabatdelen worden vaak onzichtbaar bevestigd. De keuze voor verticale of horizontale bevestiging beïnvloedt de onderconstructie.
- Bij verticale montage worden horizontale regels toegepast als ondergrond
- De afstand tussen de palen ligt meestal rond de 200 centimeter
- Bij langere afstanden is extra regelwerk nodig voor stevigheid
- Zorg dat de constructie goed ondersteund wordt om doorbuigen van de planken te voorkomen
- Bij open gevelbekleding met rhombus profielen minimaal 5 mm tussenruimte aanhouden
- Bij B-fix rabatplanken is er sprake van verdekte schroefmontage door unieke B-fix clips. Er zijn geen schroeven zichtbaar, wat bijdraagt aan een strakke look
De laatste jaren is er een enorme vraag ontstaan naar rabatdelen geschikt voor een verticale open gevelbekleding, waarbij met name het rhombus profiel erg populair is. Het rhombus profiel kan zowel horizontaal als verticaal verwerkt worden en combineert natuurlijk en sfeervol hout met een strak lijnenspel. Ideaal voor een bijzondere gevelbekleding met moderne look.
Onderhoud en levensduur
Een juiste behandeling van rabatdelen is essentieel voor een lange levensduur. Rabatdelen vragen om ruimte voor werking. Alleen dan worden fouten voorkomen.
Houten rabatdelen vergen veel onderhoud. Onbehandeld hout vergrijst. Bij voorkeur wordt behandeld met een kleurolie of lak. Verkleuring door de zon is niet altijd gelijkmatig. Sommige houtsoorten werken meer dan andere, met scheuren, openingen, krom trekken of scheluw als gevolg.
Kunststof en vezelcement varianten zijn onderhoudsvriendelijker. Kunststof rabatdelen zijn ongevoelig voor schimmels en bacteriën. Vezelcement is brandveilig.
Conclusie
Verticale montage van rabatdelen biedt een moderne, eigentijdse uitstraling die afwijkt van de traditionele horizontale gevelbekleding. Channelsiding en halfhouts rabatdelen zijn bewezen geschikt voor verticale toepassing en zorgen voor een optisch grotere tuin. Moderne profielen zoals rhombus, B-fix en blokprofielen versterken het hedendaagse karakter van de gevel. De keuze tussen hout, kunststof of vezelcement bepaalt het onderhoud en de levensduur. Hout geeft een natuurlijke authentieke uitstraling maar vraagt om regelmatige behandeling en rekening houden met werking, vergrijzing en ongelijkmatige verkleuring door zon. Kunststof en vezelcement bieden kleurvastheid en weerstand tegen schimmels en bacteriën.
Een juiste onderconstructie met horizontale regels, een onderlinge afstand van circa 200 centimeter tussen palen en waar nodig extra regelwerk, is de basis voor een vlakke en stabiele bekleding zonder doorbuigen. Onzichtbare bevestiging en verdekte schroefmontage dragen bij aan een strakke look. Met de juiste profielkeuze, houtsoort en montageafstand is verticale rabatbekleding een duurzame en stijlvolle oplossing voor gevels, schuttingen, overkappingen en tuinwanden.