Houten gevelbekleding blijft een van de meest toegepaste en gewaardeerde afwerkingen voor de buitengevel. Het geeft een warme uitstraling en zal na verloop van tijd gaan vergrijzen. De keuze voor een houtsoort, een behandeling en een profieltype bepaalt zowel de esthetiek als de technische prestaties van de gevel. Bij een goede keuze voldoet het hout aan eisen van duurzaamheid, weerbestendigheid en gemakkelijk onderhoud, én het voldoet aan eisen van brandwerendheid. Ook de kwaliteit van de onderconstructie en de montage spelen een cruciale rol voor de levensduur. Al het gevelhout komt uit duurzaam beheerde bossen.
Reguliere en duurzaam behandelde houtsoorten
Er is een breed palet aan reguliere soorten houten gevelbekleding beschikbaar. Je kunt kiezen uit de volgende reguliere soorten:
- Douglas
- Vuren geïmpregneerd
- Western Red Cedar
- Meranti
- Zweeds rabat
Voor projecten waarbij extra duurzaamheid gewenst is, zijn er duurzaam behandelde houtsoorten beschikbaar:
- Thermisch gemodificeerd Fraké
- Thermisch gemodificeerd Vuren
- Accoya
Douglas gevelbekleding heeft een kernhout dat redelijk duurzaam is, het spinthout daarentegen niet. Douglas vergrijst snel. Wil je dit liever niet, dan is het aan te raden om het Douglas te behandelen, dit heeft tevens een positieve uitwerking op de levensduur van het hout.
Vuren gevelbekleding geïmpregneerd met een verduurzamingsmiddel is een van de goedkopere soorten hout. Deze houtsoort wordt al vele decennia ingezet als gevelbekleding. Schimmels krijgen minder snel vat op geïmpregneerd hout, hetgeen ten goede komt aan de levensduur.
Western Red Cedar gevelbekleding is een zeer karakteristieke soort gevelbekleding. De houtsoort heeft een fraaie houtstructuur, is licht in gewicht en is eenvoudig te bewerken.
Houtsoorten op prijs, onderhoud en levensduur
Voor houten gevelbekleding gebruik je meestal een van deze houtsoorten, elk met een eigen prijs- en onderhoudsniveau.
- Douglas: een betaalbare naaldhoutsoort met een natuurlijke duurzaamheid van klasse 3-4, geschikt voor een onbehandelde toepassing die grijs verweert.
- Lariks: vergelijkbaar met Douglas qua prijs, met een iets hogere natuurlijke weerstand tegen vocht en schimmel.
- Eiken: een duurzame hardhoutsoort die zonder behandeling decennia meegaat, maar aanzienlijk duurder is dan naaldhout.
- Thermowood: hout dat door een hittebehandeling stabieler en duurzamer wordt, zonder chemische middelen.
- Accoya: geacetyleerd hout met een garantie tot 50 jaar, een van de duurzaamste houtsoorten op de markt tegen een navenante prijs.
Onderstaande tabel zet de belangrijkste houtsoorten naast elkaar op prijs, onderhoud en levensduur, met composiet gevelbekleding als referentie.
| Materiaal | Richtprijs per m² | Onderhoud | Levensduur |
|---|---|---|---|
| Douglas | €25 – €40 | Oliën/beitsen elke 2-4 jaar | 15 – 25 jaar |
| Lariks | €25 – €40 | Oliën/beitsen elke 2-4 jaar | 15 – 25 jaar |
| Thermowood | €40 – €70 | Oliën elke 3-5 jaar | 20 – 30 jaar |
| Eiken | €60 – €100 | Optioneel, verweert natuurlijk grijs | 30 – 50 jaar |
| Accoya | €60 – €100 | Minimaal, verf/beits optioneel | tot 50 jaar |
| Composiet | vanaf |
Hardhout en duurzaamheidsklasse
Geschikte houtsoorten voor gevelbekleding worden gekozen op basis van uitzicht en duurzaamheid. De twee belangrijkste factoren om voor een bepaalde houtsoort te kiezen zijn het uitzicht, de structuur en de mate waarin het hout vergrijst, en de duurzaamheid die bepalend is voor de levensduur. Voor gevelbekleding is een duurzaamheidsklasse I, meest duurzaam, of II aan te raden.
Bij een hoge duurzaamheidsklasse blijft het hout beschermd tegen sneeuw, regen en andere invloeden. We onderscheiden twee categorieën hout voor gevelbekleding:
Hardhout valt onder houtsoorten met een natuurlijke duurzaamheidsklasse I of II. Deze hoge duurzaamheid staat gelijk aan een lange levensduur, hoge weerstand en goede vormvastheid. Hardhout kan in tegenstelling tot zachtere en minder duurzame houtsoorten onbehandeld geplaatst worden. Na verloop van tijd vergrijst het hout, met een mooie en authentieke uitstraling als resultaat.
Voorbeelden van populaire hardhoutsoorten voor gevelbekleding zijn Padouk, Bankirai, Ipé, Cambara en Cumaru. Ook Padoek, Merbau, Afrormosia behoren tot de hardhoutcategorie.
- Levensduur: > 25 jaar bij klasse I, 15 – 25 jaar bij klasse II
- Gemiddelde prijs: € 50 à 150 per m² excl
Gevelbekleding wordt blootgesteld aan de elementen en moet bestand zijn tegen vocht, UV-straling en temperatuurschommelingen. Het gekozen hout moet bestand zijn tegen de invloeden van weer en klimaat.
Thermisch gemodificeerd hout
Thermisch gemodificeerd hout, ook wel thermowood genoemd, is naaldhout dat een stoombehandeling is ondergaan. Het hout is milieuvriendelijk verduurzaamd en beter beschermd tegen schimmels en insecten. Daarnaast zorgt de behandeling ervoor dat het hout licht in gewicht is en minder werking heeft.
Essen, Fraké, grenen, vuren en Ayous zijn populaire houtsoorten die worden gebruikt om een thermische behandeling te ondergaan.
Dit proces verandert de structuur van het hout, waardoor het duurzamer wordt en beter bestand is tegen schimmels en insecten. Dit hout is daarom uitermate geschikt voor gevelbekleding vanwege de verbeterde levensduur, stabiliteit en milieuvriendelijkheid in vergelijking met onbehandeld hout.
Op dit moment worden thermisch gemodificeerd Triple Bevel, thermisch gemodificeerd vuren van ModiWood en Thermo Fraké hout aangeboden.
Profieltypes en combinaties met houtsoorten
Er zijn verschillende types houten gevelbekleding die je kunt kiezen per houtsoort. Elk type heeft een eigen kenmerkende uitstraling.
| Type gevelbekleding | Kenmerken | Houtsoorten |
|---|---|---|
| Rechthoekige blokken, overlappende naden | Gemodificeerd Vuren | |
| Brede planken, groeven en overlap tussen planken | Gemodificeerd Vuren, Western Red Cedar | |
| Gelijkzijdige scheve vierhoek | Gemodificeerd Vuren, Western Red Cedar | |
| Planken met inkeping, waterdichte installatie | Douglas | |
| Planken met afschuinende randen, schaduweffect | Western Red Cedar, Meranti, Vuren | |
| Planken met overlappende bovenkant en schuine onderkant, weerbestendig en duurzaam | Western Red Cedar, Douglas, Gemodificeerd Vuren | |
| Planken met inkeping, waterdichte installatie | Gemodificeerd Vuren | |
| Halfhouten planken, overlappende naden | Western Red Cedar, Meranti | |
| Planken met overlappende naden, uitstekende onderkant | Meranti |
Stijlen, open en gesloten voeg
Houten gevelbekleding is verkrijgbaar in verschillende profielen en houtsoorten en kan geplaatst worden met een open of gesloten voeg.
Bij open gevelbekleding worden latten verticaal of horizontaal geplaatst met een tussenruimte. Dit zorgt voor een strakke en moderne uitstraling. Gesloten gevelbekleding zorgt voor een rustieke of landelijke uitstraling. Er zit weinig tot geen afstand tussen de planken. Het is belangrijk dat er voldoende ruimte is voor het hout om te werken.
Het voordeel van houten gevelbekleding is dat reparaties per plank uitgevoerd kunnen worden. Ook reparaties zijn relatief eenvoudig uit te voeren.
Verticale gevelbekleding
Als je ervoor kiest om planken verticaal tegen de gevel te plaatsen, is er sprake van verticale gevelbekleding. Het geeft je woning een unieke uitstraling, aangezien horizontale gevelbekleding vaker voorkomt. Verticale gevelbekleding zorgt tevens voor een goede afwatering van hemelwater en het doet je woning optisch hoger lijken. Channelsiding en rhombus zijn profielen die verticaal gemonteerd kunnen worden.
Horizontale gevelbekleding
Horizontale gevelbekleding komt vaker voor en zorgt ervoor dat je woning breder lijkt. Ook geeft het je woning een klassieke uitstraling. Zweeds rabat, triple blokprofiel en halfhouts rabat zijn profielen die voor horizontale gevelbekleding gebruikt worden.
Shingles
Houten leien of shingles zijn taps gezaagde plankjes die overlappend gemonteerd worden. Het geeft de gevel van je woning een natuurlijke uitstraling.
Installatie en voorbereiding
Let bij de aanschaf dan ook niet alleen op de planken zelf, maar ook op de kwaliteit van de onderconstructie en de montage. Om de levensduur van de houten gevel te verlengen, is een goede montage erg belangrijk. Bij een verkeerde montage van gevelbekleding kunnen vochtproblemen of beschadigingen aan de gevel ontstaan.
Voorbereiding
Voordat de houten gevelbekleding gemonteerd wordt, dienen de profielen droog te worden opgeslagen op een vlakke ondergrond die het gehele oppervlak ondersteunt. Bij open gevelbekleding, zoals rhombus, verf je de achterlatten eerst zwart, zodat je niet tegen houtkleurige latten aan hoeft te kijken.
Gebruik bij open gevelbekleding altijd voor een damp-open waterkerende UV-bestendige folie en bij gesloten gevelbekleding voor een damp-open waterkerende folie.
Montage
Kies je voor horizontale houten gevelbekleding? Gebruik dan enkel regelwerk en breng dit verticaal aan op de gevel.
Bij verticale houten gevelbekleding maak je gebruik van dubbel regelwerk.
Conclusie
Soorten houten gevelbekleding verschillen duidelijk in duurzaamheid, prijs en onderhoudsbehoefte. Naaldhoutsoorten als Douglas en Vuren geïmpregneerd bieden een betaalbare instap met een natuurlijke vergrijzing en een levensduur van 15 tot 25 jaar bij regelmatig oliën of beitsen. Western Red Cedar combineert een karakteristieke structuur met een licht gewicht en eenvoudige bewerking. Voor langere levensduur en minder onderhoud zijn thermisch gemodificeerde varianten, Accoya en eiken aantrekkelijk. Thermowood levert stabiliteit en schimmelresistentie zonder chemische middelen, Accoya biedt een garantie tot 50 jaar, en eiken gaat 30 tot 50 jaar mee met optioneel onderhoud.
De keuze voor een profieltype, open of gesloten voeg, en de plaatsing horizontaal of verticaal bepaalt de uitstraling en de afwatering. Verticale plaatsing geeft een hogere optiek en goede afwatering, horizontale plaatsing een klassieke, bredere uitstraling. Een correcte voorbereiding met droge opslag, damp-open waterkerende folie en een juiste onderconstructie is essentieel om vochtproblemen te voorkomen en de levensduur te maximaliseren. Met deze kennis kan een gevelwerker maatwerk adviseren voor de meest geschikte bekleding voor jouw gevel.