Werzalit is een veelgebruikt materiaal voor gevelbekleding in Nederland en het wordt vaak vergeleken met Keralit. Beide worden onder kunststof gevelbekleding gerekend, maar de samenstelling, het uiterlijk en het gedrag bij schilderwerk zijn fundamenteel verschillend. Dit artikel beschrijft op basis van broninformatie wat Werzalit is, hoe het zich verhoudt tot Keralit, welke onderhouds- en schildermogelijkheden er zijn en hoe het materiaal historisch en technisch is ingepast in de Nederlandse woningbouw.
Wat is Werzalit en hoe verschilt het van Keralit
Werzalit is een gevelbekledingsmateriaal met een natuurlijke uitstraling die doet denken aan echt hout. Het bestaat uit geperst hout dat is vermengd met kunsthars. Dat geeft het materiaal een natuurlijke look maar met extra stevigheid en weerbestendigheid. Net als Keralit is Werzalit bestand tegen vocht en UV-straling, waardoor het lang mooi blijft zonder veel onderhoud. Het wordt vaak toegepast bij gevels, maar ook bij balkonbekleding en andere buitenprojecten.
Keralit is een gevelbekledingsmateriaal dat gemaakt wordt van hoogwaardig kunststof, ook wel PVC genoemd. Het staat vooral bekend om zijn duurzaamheid en lage benodigde onderhoud. Keralit wordt veel gebruikt voor het bekleden van dakkapellen, boeidelen en gevels, omdat het bestand is tegen vocht, UV-straling en temperatuurschommelingen. Hierdoor hoef je je geen zorgen te maken over rotten of barsten. Bovendien heeft Keralit een strakke en moderne uitstraling, wat het geliefd maakt bij mensen die hun woning een nette en tijdloze look willen geven.
De panelen van Werzalit zijn voorzien van messing en groef, zodat ze netjes in elkaar sluiten. Je hebt de keuze uit diverse houtprinten en effen kleuren, waardoor je de gevel goed op je woonstijl afstemt. De gevelbekleding is weer-, vuil- en stofbestendig en houdt insecten buiten. Je gevel krijgt er een stoere, robuuste en verzorgde uitstraling van. Je kiest uit allerlei houtprinten en effen kleuren, zodat Werzalit bij vrijwel elke woonstijl past.
Vergelijking op hoofdlijnen
| Kenmerk | Keralit | Werzalit |
|---|---|---|
| Basis materiaal | Hoogwaardig kunststof, PVC | Geperst hout vermengd met kunsthars |
| Kernopbouw | Volledig kunststof | Houten kern omhuld met melaminehars |
| Uiterlijk | Strak, modern, tijdloos | Natuurlijk, houtnerf, robuust |
| Weerstand | Bestand tegen vocht, UV, temperatuurschommelingen | Bestand tegen vocht en UV-straling |
| Typische toepassing | Dakkapellen, boeidelen, gevels | Gevels, balkonbekleding, buitenprojecten |
| Schilderadvies | Niet adviseren | Wel mogelijk met juiste systeem |
Samenstelling en productiegeschiedenis van kunststof gevelprofielen
Kunststof gevelprofielen werden en worden vooral toegepast in de woningbouw. We onderscheiden twee soorten. Allereerst zijn er geheel uit geëxtrudeerd hard-pvc bestaande profielen, al dan niet met kamers en holle ruimtes zoals in kozijnen en ramen. De productie hiervan is vergelijkbaar met die van kunststof kozijnprofielen, reden waarom sommige bedrijven op beide fronten actief waren. Een voorbeeld hiervan is het Duitse Rehau, met een Nederlandse vestiging in Amersfoort.
Daarnaast zijn er profielen van een ander materiaal met een kunststof bovenlaag. Zo hebben de in Duitsland gefabriceerde Werzalit profielen een houten kern die is omhuld met melaminehars.
Tussen 1940 en 1990 werd veel geëxperimenteerd met kunststof als gevelbekleding. Dit betreft vooral niet-zelfdragende gevelelementen, gemonteerd op een achterconstructie. Dit waren platen, profielen en vanaf de jaren zestig ook compacte laminaatproducten die vooral bekend zijn geworden onder de naam Trespa. Vanaf 1960 werden op kleine schaal ook proeven gedaan met grote zelfdragende sandwichplaten van glasvezelversterkt polyester. Dit soort gevelpanelen is nooit op grote schaal toegepast in de woningbouw, wel zeer beperkt in andere gebouwtypen zoals kantoren, winkels en gemeentehuizen.
Platen
De meest eenvoudige vorm van kunststof gevelbekleding is de gevelplaat. Deze kwam midden jaren zestig op de markt in een vlakke vorm en, vaker, geprofileerd: als golfplaat of damwandprofielplaat. Een profiel geeft extra sterkte en stijfheid in één richting. De platen waren verkrijgbaar in meerdere kleuren en in een transparante uitvoering en werden aanvankelijk vooral toegepast op industriegebouwen. Voor de platen werden twee typen kunststof gebruikt: de thermoplast hard-pvc en de composiet glasvezelversterkt polyester, gvp, ook wel bekend onder de grotere noemer glasvezelversterkt kunststof, gvk. Gvp is sterker, stijver en beter bestand tegen temperatuurschommelingen dan hard-pvc, maar ook duurder.
High Pressure Laminate wordt inmiddels meer algemeen aangeduid als HPL platen. Ze bestaan uit houtvezels of geïmpregneerd papier die met fenolhars onder hoge druk en temperatuur zijn samengeperst. Uit dit proces ontstaan massieve, compacte platen die maat-, slag-, en kleurvast zijn en worden bevestigd op een geventileerd gevelsysteem. Door toevoeging van pigmenten aan de toplaag zijn allerlei kleuren mogelijk. De platen werden geïntroduceerd als meer esthetisch alternatief voor de kunststof geprofileerde platen en werden ook toegepast op kantoren en woningen. Volkernplaten zijn in Nederland beter bekend onder de merknaam Trespa. In 1960 vestigde de Duitse houthandelaar Hermann Krages in Weert een fabriek voor HPL-materialen, genaamd Themopal.
Technische eigenschappen en toepassingen van Werzalit
Werzalit combineert de uitstraling van hout met de voordelen van een kunststofachtige coating. De combinatie van houtkern en melaminehars bovenlaag zorgt voor weerbestendigheid en een relatief lage onderhoudsbehoefte. De panelen zijn weer-, vuil- en stofbestendig en houden insecten buiten.
In de praktijk wordt Werzalit toegepast voor zowel nieuwbouw als renovatie, biedt het een duurzame en esthetische oplossing voor gevels. De breedte die in tweedehands aanbod voorkomt is 155 mm, werkend met houtnerf. Lengtes variëren per partij. Een voorbeeld uit marktplaatsaanbod is Werzalit gevelbekleding 155 mm breed werkend met houtnerf kleur roze 116 cm – 7 stuks 540 cm – 1 stuks kleur groen 249 cm – 1 stuks 385 cm – 1 stuks totaalprijs €125,- voor ophalen.
Een andere partij is werzalit colorpan gevel bekleding planken in de kleuren groen en blauw. Lengtes 445 cm breedte 15,5 cm effectief. 1 lengte is goed voor 0,69 m2. Prijs per lengte €5,- euro.
Marktgegevens tweedehands
| Product | Breedte | Lengtes | Kleur | Prijsindicatie |
|---|---|---|---|---|
| Werzalit gevelbekleding houtnerf | 155 mm | 116 cm – 7 stuks, 540 cm – 1 stuk, 249 cm – 1 stuk, 385 cm – 1 stuk | Roze / Groen | €125,00 totaal |
| Werzalit colorpan gevel planken | 15,5 cm | 445 cm | Groen / Blauw | €5,00 per lengte |
Schilderen van Werzalit versus Keralit
Of je Werzalit gevelbekleding kunt schilderen? De acrylaatcoating van Werzalit kan worden overschilderd met een watergedragen verfsysteem. In aanbod vind je daar meerdere geschikte lakken voor. De Sikkens Rubbol BL Ventura Satin is er zo een. Deze elastische en vochtregulerende lak is grond-, voor- en aflak in één, houdt zijn kleur uitstekend en beschermt de ondergrond. Ook de Sigma Torno Aqua Semi-Gloss doet het goed: makkelijk schuurbaar, sterke hechting, dekt netjes, droogt snel en houdt kleur én glans vast. Een derde optie is de Wijzonol Aqua Systeemverf. Reken voor gevelverf op ongeveer 25 tot 45 euro per liter, afhankelijk van merk en type.
Keralit schilderen: waarom je dat beter niet doet
Keralit is kunststof, en kunststof kun je normaal gesproken prima verven. Toch wordt Keralit schilderen afgeraden. Dat komt door de dichte structuur van de panelen. De verf kan daar niet goed in hechten, waardoor je laag na verloop van tijd loslaat. Ook de fabrikant Keralit zelf adviseert om de panelen niet te schilderen. Wil je een andere kleur, dan zoek je die dus beter aan de voorkant, bij de bestelling van de panelen.
Keralit onderhouden en schoonmaken
Schilderen valt af, maar onderhouden kan wel. En het fijne is: Keralit vraagt weinig. De uv-bestendige toplaag zorgt dat de kleur lang mooi blijft en dat vuil er slecht op vastzit. Voor het schoonmaken heb je meestal genoeg aan water en een zachte borstel of doek. Vet en aanslag haal je weg met een sopje van water en een mild schoonmaakmiddel. Spoel daarna goed na met schoon water, zodat er geen zeepresten achterblijven. Werk van boven naar beneden, dan spoel je vuil steeds naar het al schone deel toe. Vermijd agressieve schuurmiddelen en een hogedrukreiniger op korte afstand, want die kunnen de toplaag beschadigen.
Voorbereiding en schildertechniek voor Werzalit
Werzalit is een gerecycled kunststof, en dat is goed te schilderen. Voor een duurzame hechting is een correcte voorbereiding noodzakelijk.
- Maak de panelen goed schoon en ontvet ze, zodat de verf overal grip heeft.
- Bewerk beschadigde plekken zo nodig eerst met een geschikte houtvuller en schuur die glad.
- Bescherm kozijnen, glas en dakranden met stevig afplakband en afdekmateriaal, dan houd je strakke lijnen.
- Voor een egaal resultaat op grotere vlakken werk je het prettigst met een kortharige lakroller.
Een praktijkervaring beschrijft de volgende werkwijze: ontvetten en het totaal goed schuren. Korrel 120/150 en ontstoffen. Daarna gronden met een hechtprimer voor kunststof, vervolgens na licht tussen schuren met een schuur matje, kunt u aflakken met een Acryl of alkyd verf op kleur.
Breng de verf in dunne, gelijkmatige lagen aan en laat elke laag goed drogen. Keralit schilderen is dus geen optie, maar Werzalit schilderen lukt prima met de juiste watergedragen lak.
Geschikte verfsystemen voor Werzalit
| Product | Type | Kenmerk |
|---|---|---|
| Sikkens Rubbol BL Ventura Satin | Watergedragen lak | Elastisch, vochtregulerend, grond- voor- en aflak in één |
| Sigma Torno Aqua Semi-Gloss | Watergedragen lak | Makkelijk schuurbaar, sterke hechting, snel droog |
| Wijzonol Aqua Systeemverf | Watergedragen systeemverf | Systeemverf voor buiten |
Onderhoud en schoonmaken van Werzalit en Keralit
Beide materialen vragen weinig onderhoud door hun weerbestendigheid. Voor Werzalit geldt dat de acrylaatcoating de ondergrond beschermt en dat een watergedragen lak de coating kan verlengen bij een kleurwijziging. Voor Keralit geldt dat de uv-bestendige toplaag zorgt dat de kleur lang mooi blijft en dat vuil er slecht op vastzit.
Algemeen schoonmaakadvies voor Keralit is representatief voor kunststof gevels:
- Gebruik water en een zachte borstel of doek voor routine reiniging.
- Verwijder vet en aanslag met een sopje van water en een mild schoonmaakmiddel.
- Spoel daarna goed na met schoon water om zeepresten te verwijderen.
- Werk van boven naar beneden om vuil af te spoelen.
- Vermijd agressieve schuurmiddelen en hogedrukreiniger op korte afstand om de toplaag niet te beschadigen.
Conclusie
Werzalit onderscheidt zich van Keralit door een houten kern met melaminehars omhulling en een natuurlijke houtnerf uitstraling, terwijl Keralit een massief PVC paneel is met een strakke moderne look. Beide materialen zijn bestand tegen vocht en UV en vragen weinig onderhoud, maar hun gedrag bij schilderwerk is verschillend. Keralit heeft een dichte kunststof structuur waarop verf slecht hecht, waardoor schilderen wordt afgeraden en kleurkeuze bij bestelling moet worden vastgelegd. Werzalit daarentegen kan wel worden overschilderd met een watergedragen systeem na grondige reiniging, ontvetting, schuren met korrel 120/150 en een hechtprimer voor kunststof. Voor Werzalit zijn beproefde systemen zoals Sikkens Rubbol BL Ventura Satin, Sigma Torno Aqua Semi-Gloss en Wijzonol Aqua Systeemverf beschikbaar, met een prijsindicatie van ongeveer 25 tot 45 euro per liter.
De keuze tussen Keralit en Werzalit hangt dus af van esthetische voorkeur, gewenste onderhoudsinterventies en de vraag of later een kleurwijziging gewenst is. Wil je een materialisatie die je later kunt schilderen, dan biedt Werzalit die flexibiliteit. Wil je een onderhoudsarme, kleurvaste kunststof zonder schilderoptie, dan is Keralit de logische keuze. In beide gevallen blijft de juiste voorbereiding, bescherming van aangrenzende onderdelen en het gebruik van geschikte buitenlakken bepalend voor een duurzaam resultaat.